Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r., II OZ 506/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r., II OZ 506/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia S. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2821/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi P.Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie S. z siedzibą w G. w charakterze uczestnika postępowania do udziału w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia [...]

3 Następnie pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o wyłączenie składu sędziowskiego w osobach Anny Szymańskiej, Magdaleny Durzyńskiej, Anny Falkiewicz – Kluj od orzekania w niniejszej sprawie. Uzupełniając powyższy wniosek pismem z dnia 28 lutego 2014 r. Stowarzyszenie wskazało, że wniosek o wyłączenie sędziów uzasadnia przebieg rozprawy a dowody na poparcie wniosku znajdują się w protokole rozprawy.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2821/12, oddalił powyższy wniosek.

5 W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd podniósł, że sędziowie, których wyłączenia od orzekania żąda Stowarzyszenie, złożyli do akt sprawy oświadczenia świadczące o braku zachodzenia przesłanek określonych zarówno w art. 18 p.p.s.a. jak i art. w 19 p.p.s.a., które powodowałyby konieczność wyłączenia ich od orzekania w tej sprawie. Biorąc pod uwagę złożone oświadczenia sędziów i podane we wniosku o ich wyłączenie okoliczności Sąd stwierdził, że jest on całkowicie niezasadny i podkreślił, że miał on jedynie na celu przedłużenie toczącego się postępowania. Stowarzyszenie nie uzasadniło bowiem w żaden racjonalny sposób powodów wyłączenia. Sąd wskazał przy tym, że zapoznał się też z protokołem rozprawy z dnia 27 lutego 2014 r. Stwierdził, że jego celem była jedynie poprawa sytuacji procesowej uczestnika postępowania nie mająca nic wspólnego z obiektywizmem sędziów orzekających w tej sprawie. W ocenie Sądu, do okoliczności uzasadniających wniosek nie można zaliczyć niezadowolenia którejkolwiek ze stron ze sposobu prowadzenia posiedzenia sądowego. Ponadto autorytet moralny sędziów przemawia za wiarygodnością złożonych przez nich oświadczeń.

6 Zażaleniem Stowarzyszenie S. z siedzibą w G. zaskarżyło powyższe postanowienie w całości zarzucając mu:

7 1. zaniechanie rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, poprzez rozstrzygnięcie wniosku przed rozpoznaniem wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy, na której wniosek o wyłączenie sędziów został złożony, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia polegającym na wadliwej ocenie bezstronności sędziów Anny Szymańskiej, Magdaleny Durzyńskiej oraz Anny Falkiewicz-Kluj;

8 2. naruszenie art. 19 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu, pomimo istnienia przesłanek do zastosowania w postaci uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów.

9 Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

10 W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że protokół nie uwzględniał rzeczywistego przebiegu rozprawy w związku z czym złożono wniosek o jego sprostowanie. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia jedynie protokół oddający tok poszczególnych czynności podjętych na sali rozpraw może stanowić podstawę do rozstrzygania wniosku o wyłączenie sędziego. Z tych względów zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne.

11 Odnośnie drugiego z zarzutów wskazano, że brak uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia o odroczenie rozprawy, spowodowany kierunkowym nastawieniem sędziów, ograniczył prawo Stowarzyszenia do zapoznania się z aktami sprawy.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

14 Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.

15 Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

16 Ponadto zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie sędziego na podstawie tego przepisu ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08).

17 W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy podnieść, że rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziów nie jest uzależnione od wcześniejszego rozpoznania wniosku strony o sprostowanie protokołu rozprawy, złożonego w trybie art. 103 p.p.s.a. Dlatego też postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów mogło być wydane wcześniej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 51/09).

18 Odnośnie natomiast wątpliwości Stowarzyszenia co do bezstronności sędziów Anny Szymańskiej, Magdaleny Durzyńskiej i Anny Falkiewicz – Kluj wskazać należy, że z oświadczeń przez nich złożonych wynika, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, nie wskazano żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie. Podstawą wyłączenia nie może być bowiem sposób prowadzenia rozprawy przez sędziego ani niezgodne w wolą skarżącego rozpatrzenie jego wniosków składanych na rozprawie. Do tego sprowadza się bowiem uzasadnienie przedmiotowego wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Anny Szymańskiej, Magdaleny Durzyńskiej i Anny Falkiewicz – Kluj. Strona występująca z wnioskiem musi się liczyć z rozpoznaniem tego wniosku przez sąd oraz z tym, że rozpoznanie to może skończyć się dla strony negatywnie.

19 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że złożony w niniejszej sprawie wniosek Stowarzyszenia S. z siedzibą w G. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2821/12 sędziów WSA Anny Szymańskiej, Magdaleny Durzyńskiej i Anny Falkiewicz – Kluj nie miał usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym słusznie został oddalony przez Sąd I instancji postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r.

20 Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.