Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r., II OZ 466/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r., II OZ 466/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 299/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił I. K. - uczestnikowi postępowania - przyznania prawa pomocy. Sąd podkreślił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wnioskodawca podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania jest gospodarstwo rolne o pow. 21,60 ha przynoszące dochód ok. 2.500 zł miesięcznie. Oświadczył, iż nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, kosztowności oraz oszczędności, a oprócz gospodarstwa rolnego posiada dom pow. 140 m2, mieszkanie o pow. 120 m2, ciągnik [...], ciągnik [...], samochód osobowy [...] i samochód dostawczy [...].

3 Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 8 marca 2016 r. wezwano go wskazania źródeł przychodu oraz wysokości dochodu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia spisu posiadanych przez skarżącego i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych oraz przedłożenia wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia 1 października 2015 roku, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2014 i 2015r. (własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania rodzaju produkcji rolnej, jego skali oraz ilości zwierząt, oraz określenia czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego.

4 W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca pismem z 11 kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że nie składa zeznań podatkowych, a jedynym dochodem w gospodarstwie domowym prowadzonym wraz z żoną jest dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 2.500 zł. Powyższy dochód bilansuje się z miesięcznymi wydatkami na opłaty i podatki oraz utrzymanie domu (w tym gaz, woda, opał, remonty) i wydatki na środki czystości, odzież, lekarstwa i wyżywienie. Wnioskodawca poinformował także, że posiadany rachunek bankowy (z którego wyciągu nie przedłożono) obsługuje dopłaty do produkcji rolnej, których wysokości nie wyjawiono, gdyż są to opłaty do produkcji rolnej, a nie do opłat sądowych.

5 Postanowieniem z 19 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

6 Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł I. K.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając wniosek na skutek wniesionego sprzeciwu stwierdził, że nie zachodziły przesłanki dla możliwości przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących swojej sytuacji finansowej tj. dokumentów dotyczących uzyskiwanych dochodów oraz stałych wydatków oraz nie przedstawił żadnych szczegółowych informacji dotyczących prowadzonego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu, nie sposób za wystarczające uznać wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę zarówno co do deklarowanych kwot wydatków jak i braku przedstawienia dokumentów finansowych w tym wyciągów bankowych. Analiza powyższych dokumentów jest bowiem konieczna do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, gdyż zadeklarował on prowadzenie gospodarstwa rolnego o pow. upraw rolnych 21,60 ha. Brak powyższych danych, przy braku jakichkolwiek informacji co do rodzaju prowadzonej produkcji rolnej uniemożliwia ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy.

8 Ponadto Sąd wskazał, że pismo skarżącego stanowiące odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożone zostało w Sądzie w dniu 11 kwietnia 2016 r. Powyższe oznacza, że wyjaśnienia zostały złożone przez wnioskodawcę po upływie zakreślonego terminu, który przy uwzględnieniu daty doręczenia wezwania do uzupełnienia informacji w dniu 29 marca 2016 r. - upłynął w dniu 5 kwietnia 2016 r.

9 Skoro zatem skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) dowodów w zakreślonym terminie, to powinien liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jego twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.

10 W zażaleniu na powyższe postanowienie I. K. zarzucił brak formalny w postaci braku określenia, że postępowanie dotyczy decyzji z [...] czerwca 2014 r. Wójta Gminy D. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych na terenie Gminy D. Ponadto, zdaniem strony, Sąd nie zbadał przedstawionych we wniosku informacji, które są zgodne z prawdą i wiarygodne, zaś żądanie dodatkowych wyjaśnień przekracza zakres wynikający z ochrony danych osobowych. W związku z powyższym zwrócił się o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie postanowienia referendarza z 19 kwietnia 2016 r., uzupełnienie i sprostowanie części orzekającej i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że I. K. nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy.

13 Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Jak wynika z art. 255 p.p.s.a. w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak przyjęto w judykaturze, dopiero fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

14 W niniejszym postępowaniu Sąd I instancji skorzystał z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. i pismem z 8 marca 2016 r. (k. 204) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Wezwany nie uczynił jednak zadość wezwaniu, bowiem nie udzielił odpowiedzi na wszystkie postawione w nim pytania oraz nie przedstawił wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego.

15 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06). W związku z powyższym należało uznać, że wobec faktu niewykazania przez uczestnika postępowania, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również w zaskarżonym postanowieniu elementów wymagających sprostowania czy uzupełnienia. Wyjaśnić należy, że w komparycji postanowień i wyroków wydawanych przez sąd administracyjny wpisuje się dane dotyczące decyzji zaskarżonej do sądu. W niniejszej sprawie P. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2016 r.

16 Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.