Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r., II OZ 413/19

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r., II OZ 413/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 26/19 o odrzuceniu skargi [...] z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oraz zwrócił stronie wpis od skargi.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 stycznia 2019 r. wezwano stronę do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wykazującego, że osoba podpisująca skargę była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki. Wezwanie, które w tym przedmiocie doręczono Spółce dnia 23 stycznia 2019 r., pozostało bez odpowiedzi. Odwołując się do treści art. 28 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do dokumentów, o których mowa w art. 29 p.p.s.a. zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, o których mowa w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 986 ze zm.), a także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru (art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS). Wymienione dokumenty stanowią wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowym, których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wobec ustalenia, że doręczone stronie w dniu 23 stycznia 2019 r. wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, zawierające pouczenie o skutkach jego nieusunięcia w terminie, pozostało bez odpowiedzi, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie.

4 Zażalenie na postanowienie z dnia 25 lutego 2019 r. wniosło [...] z siedzibą w G., podnosząc w nim zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, pomimo, że dokumentacja dowodząca umocowania prezesa zarządu spółki, który podpisał skargę, znajduje się w aktach postępowania administracyjnego. Strona wskazała, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis z KRS-u przestawiający stan na dzień 18 sierpnia 2018 r., zaś z treści wezwania nie wynika, by Sąd zażądał aktualnego (z innej daty niż znajdujący się w aktach administracyjnych) odpisu z KRS wobec powzięcia wątpliwości co do aktualności danych wynikających z odpisu w dacie sporządzenia skargi. Zdaniem strony, w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajduje się odpis z KRS-u potwierdzający uprawnienie prezesa zarządu spółki do wniesienia skargi, to nienadesłanie żądanego przez Sąd dokumentu nie można zakwalifikować jako istotnego braku formalnego skargi, uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

7 Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.), zaś z art. 29 p.p.s.a. wynika obowiązek wykazania przez organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa skarżącego o jej uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

8 W niniejszej sprawie wezwanie skarżącego Przedsiębiorstwa przez Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu od skargi połączone zostało z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) dowodzącego umocowania osoby, która podpisała skargę (prezes zarządu M. B.) do reprezentowania strony w dacie dokonywania tej czynności, np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braku formalnego skargi doręczono stronie w dniu 23 stycznia 2019 r. W zakreślonym terminie strona uiściła wpis sądowy od skargi, nie uzupełniła jednak braku formalnego skargi, tj. nie nadesłała aktualnego na dzień złożenia skargi (5 grudnia 2018 r.) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego dokumentu, z którego wynikałoby, że sposób reprezentacji Przedsiębiorstwa w dacie wniesienia skargi jest zgodny z zasadami reprezentacji ujawnionymi w rejestrze. Doprowadziło to do odrzucenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za nieprawidłowe przyjmując, że podstawę do odrzucenia skargi stanowić może tylko nieuzupełnienie takich braków formalnych skargi, które są istotne, a więc uniemożliwiają nadanie biegu wniesionemu środkowi zaskarżenia. Na gruncie tej sprawy niezasadne było uznanie, że wniesiona skarga obarczona jest istotnym brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie jej biegu łączone z ustaleniem, że osoba, która podpisała skargę – prezes zarządu M. B.– nie wykazała stosownym dokumentem swojego umocowania do skutecznego wniesienia skargi. Ocena taka ma związek z tym, że w aktach administracyjnych znajduje się odpis z KRS przedstawiający stan na dzień 16 sierpnia 2018 r., z którego wynika, iż organem uprawionym do reprezentacji Przedsiębiorstwa jest jednoosobowy zarząd w osobie M. B. Wniesioną w nieodległym czasowo momencie, tj. w dniu 5 grudnia 2019 r. skargę podpisała ta sama osoba (prezes zarządu M. B.), której umocowanie wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z KRS-u. Wskazać ponadto należy, iż ze złożonej wraz z zażaleniem informacji z dnia 15 lutego 2019 r. odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika aktualne na dzień wniesienia skargi uprawnienie prezesa zarządu M. B. do reprezentowania strony. W tych okolicznościach faktycznych sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażane w orzecznictwie tego Sądu na gruncie podobnych spraw zapatrywanie, iż przyjęcie tak rygorystycznego stanowiska, jakie zajął Sąd I instancji zamykałoby stronie prawo do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej (zob. postanowienia NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II GSK 2765/14; z dnia 21 czerwca 2013 r., II OSK 1437/13).

9 W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a uznać należy za usprawiedliwiony.

10 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.