Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r., II OZ 405/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r., II OZ 405/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. i K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 294/22 odrzucające sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr WI-I.7840.3.38.2021.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 294/22 odrzucił sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr WI-I.7840.3.38.2021.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

3 Sąd wskazał, że E. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., którą uchylono decyzję Starosty Gdańskiego z 11 stycznia 2022 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z infrastrukturą techniczną, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

4 W treści sprzeciwu skarżący wskazali, że składają sprzeciw od uzasadnienia ww. decyzji z uwagi na błędną, w ich ocenie, interpretację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie objętym inwestycją.

5 Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 5 maja 2022 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano skarżących do wskazania, czy żądają uchylenia zaskarżonej decyzji – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu.

6 W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z 12 maja 2022 r. skarżący wyjaśnili, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast żądają zmiany uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sprzeciw podlega odrzuceniu.

8 Sąd powołał art. 64a p.p.s.a., art. 64b § 1 i 2 p.p.s.a. i wskazał, że sprzeciw – jako pismo inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne – winien spełniać warunki formalne pisma w postępowaniu sądowym wynikające z art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Ponadto, spełniać szczególne wymogi stawiane sprzeciwowi w postaci wskazania zaskarżonej decyzji, sformułowania żądania jej uchylenia oraz oznaczenia organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 2 p.p.s.a.).

9 Ustawodawca wśród elementów formalnych sprzeciwu od decyzji zamieścił żądanie uchylenia decyzji, a zatem wniosek zaskarżenia, który może zmierzać wyłącznie w jednym kierunku – wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie. Takie rozwiązanie jest skorelowane z możliwościami orzeczniczymi wojewódzkiego sądu administracyjnego, określonymi w art. 151a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (tak H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. LEX/el. 2021).

10 W przypadku niespełnienia przez pismo wymogów formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w przypadku braków formalnych skargi, których nie uzupełniono w wyznaczonym terminie sąd odrzuca skargę zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stosuje się odpowiednio do sprzeciwu.

11 Weryfikując treść sprzeciwu złożonego w niniejszej sprawie w świetle powyższych zasad Sąd wskazał, że sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. zawierał brak formalny w postaci braku żądania jej uchylenia. W związku z powyższym skarżący zostali wezwani do jego usunięcia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący ustosunkowali się, w zakreślonym terminie, do wezwania Sądu wyjaśniając w sposób wyraźny, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji. Żądają jedynie zmiany jej uzasadnienia. Biorąc pod uwagę konstrukcję sprzeciwu i postępowania nim wywołanego należało uznać, że w tej sytuacji brak formalny sprzeciwu nie został usunięty.

12 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 64b § 1 i § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił sprzeciw.

13 Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie. Wskazali, że mając na względzie wnioski zawarte w sprzeciwie, uzupełnienie wraz z wyjaśnieniem sprzeciwu, jak i wyjaśnienie zawarte w zażaleniu, wnoszą o uwzględnienie, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Zażalenie jest zasadne.

16 Zgodnie z art. 64b § 2 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję.

17 W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. nie wskazując, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji. W wyniku powyższego skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez wskazanie, czy żądają uchylenia zaskarżonej decyzji – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przy czym należy zauważyć, że w wezwaniu powołano jedynie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 64b § 1 p.p.s.a. Nie powołano zaś kluczowego w niniejszej sprawie art. 64b § 2 p.p.s.a., który określa elementy sprzeciwu, a który to przepis, co należy podkreślić, stanowił również podstawę odrzucenia sprzeciwu przez Sąd I instancji. Treść tego przepisu nie została również powołana w pouczeniu wystosowanym do stron, zawierającym szereg innych przepisów. Konsekwencją tak skonstruowanego wezwania i pouczenia była odpowiedź skarżących na wezwanie, w której w zakreślonym terminie wskazali, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, a żądają zmiany uzasadnienia decyzji we wskazanym przez skarżących zakresie. Odpowiedź ta wynikała z braku poinformowania skarżących przez Sąd, że art. 64b § 2 p.p.s.a. wymaga zawarcia żądania uchylenia decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. W niniejszej sprawie Sąd I instancji się z tego obowiązku nie wywiązał.

18 Wskazać należy, że przepis art. 64b § 2 p.p.s.a. wprawdzie wymaga, aby w sprzeciwie od decyzji kasacyjnej skarżący zawarli żądanie uchylenia tej decyzji, ale już sam fakt wniesienia sprzeciwu należy uznać za czytelny wyraz niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia. Odnotować także należy, że wspomniany przepis nie przewiduje alternatywnego żądania, które mogliby sformułować skarżący (zob. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt I OZ 49/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że w sytuacji, gdy z uzasadnienia sprzeciwu i pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu wynika niezadowolenie z wydanej decyzji poparte konkretnymi zarzutami, a obowiązujące przepisy nie przewidują w ramach sprzeciwu innego wniosku niż uchylenie zaskarżonej decyzji kasacyjnej, to wobec braku stosownego pouczenia przez Sąd o konieczności zawarcia w sprzeciwie żądania uchylenia decyzji, żądanie skarżących należało potraktować jako żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego stwierdzić należy, że brak było podstaw do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 64b § 1 i § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy dodatkowo zauważyć, że w zażaleniu skarżący wnieśli o uznanie, na podstawie wniosków zawartych w sprzeciwie i w piśmie uzupełniającym, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, co potwierdza intencje skarżących.

19 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.