Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2020 r., II OZ 388/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2020 r., II OZ 388/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2019 r., sygn. akt lI SA/Kr 1413/18 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1413/18 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2018 r, znak [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Uzasadnienie.

3 Pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. uczestniczka J. K., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1413/18, w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Nr 405/2018 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2018 r., znak WOB.7721.394.2018.APAB, w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Do skargi kasacyjnej dołączone były dwa odpisy, podczas gdy w sprawie - nie licząc skarżącej kasacyjnie - występuje jeszcze 6 podmiotów (organ, skarżący i czterej uczestnicy).

4 Zarządzeniem z dnia 14 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia baraków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 4 jej odpisów - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie wystosowane w wykonaniu wspomnianego zarządzenia zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie w dniu 18 lipca 2019 r. (k. 108). Braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały usunięte.

5 Postanowieniem z dnia 14 października 2019 r., sygn. akt lI SA/Kr 1413/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że brak odpisów jest brakiem formalnym skargi kasacyjnej, który powoduje, że nie może ona otrzymać prawidłowego biegu. Brakiem tym jest dotknięta przedmiotowa skarga kasacyjna i - mimo stosownego wezwania - brak ten nie został usunięty w wyznaczonym terminie.

6 W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o jego uchylenie.

7 W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że zarządzeniem z dnia 14 maja 2019 r., doręczonym mi w dniu 18 lipca 2019 r., został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 250 zł, a nie do uzupełniania braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 4 jej odpisów pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wpis od skargi kasacyjnej 250 zł skarżąca uiściła przelewem w dniu 23 lipca 2019 r.

8 Ponadto zarzucił, że Sąd nie wskazał kim są czterej uczestnicy, dla których miałyby być przeznaczone cztery odpisy skargi kasacyjnej oraz czy wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego i na czym ten interes polega. (art. 33 § 1 P.p.s.a.).

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

11 Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). Natomiast osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.).

12 Z powyższych przepisów wynika niewątpliwie, że odpisy złożonego do akt sprawy pisma doręcza się zarówno stronom w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., jak również uczestnikom postępowania w rozumieniu art. 33 P.p.s.a., ponieważ ustawa – P.p.s.a. przyznaje uczestnikom postępowania prawa strony. Jednym z zasadniczych praw strony i uczestnika postępowania jest prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, któremu to prawu odpowiada obowiązek sądu do doręczania wszystkim stronom i uczestnikom postępowania zarówno pism składanych przez inne strony do akt sprawy w toku tego postępowania, jak również odpisów rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd. Prawa stron i uczestników postępowania nie zostały w żaden sposób ograniczone, a w szczególności nie wynika z nich, że stronom i uczestnikom postępowania nie doręcza się odpisów pism procesowych składanych przez inne strony toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W innym wypadku interpretacja ww. przepisów w sposób nieuzasadniony ograniczałaby uprawnienia przysługujące stronom i uczestnikom postępowania.

13 W niniejszej sprawie przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej było przyjęcie, że prawidłowo wezwany pełnomocnik uczestniczki nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi kasacyjnej, tj. nie nadesłał 4 odpisów skargi kasacyjnej. Natomiast pełnomocnik podnosi, że w dniu 18 lipca 2019 r., otrzymał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. podnosi, że w skierowanej do niej przesyłce znajdowało się tylko wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który został uiszczony w dniu 23 lipca 2019 r. Nie otrzymał natomiast wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej.

14 W niniejszej sprawie jak wynika z akt, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji z Sądu adresowanej do pełnomocnika uczestniczki podpisał się sam pełnomocnik (k-108). Z akt sprawy wynika także, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (k-108) jako rodzaj przesyłki wpisano: "wezwanie o uzup. braków skargi kasacyjnej + dor. zarz. o wpisie od skargi kasacyjnej". Oba te pisma były sporządzone na oddzielnych drukach (k-102 i 104). Każda taka sytuacja powinna być zbadana indywidualnie. W niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik uczestniczki faktycznie otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie odpisów. Wątpliwości te wynikają z tego, że oznaczenie rodzaju przesyłki nie nawiązuje precyzyjnie do znajdujących się w aktach dokumentów. Z oznaczenia tego wynika, ze przesyłkę stanowi dokument określony jako "doręczenie zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej". Odrębnym dokumentem procesowym jest samo zarządzenie o wpisie, o którym na oznaczeniu nie ma mowy. Tymczasem pełnomocnik uczestniczki z pewnością otrzymał dokument w postaci zarządzenia, skoro wysokość wpisu i inne potrzebne dane wynikały z zarządzenia, a nie z dokumentu o nazwie doręczenie zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej, a wpis został w zakreślonym terminie uiszczony. W tej sytuacji, wobec twierdzeń zawartych w zażaleniu o nieotrzymaniu jednego z dokumentów wskazanych na potwierdzeniu odbioru, tj. wezwania o uzupełnienie braków skargi kasacyjnej, nie jest wykluczona sytuacji, w której do koperty nie zostało włożone to właśnie wezwanie.

15 W konsekwencji uznać należy, że odrzucenie skargi kasacyjnej ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09). Ponadto, za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w zażaleniu przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13).

16 W kontekście powyższych rozważań, odrzucenie skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 178 P.p.s.a.

17 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.