Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2022 r., II OZ 29/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2022 r., II OZ 29/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1502/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Uzasadnienie.

3 Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. A. Ś. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

4 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 lipca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłania czterech egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 300 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

5 Odpis powyższego wezwania został uznany za skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 73 P.p.s.a. (doręczenia zastępczego) 23 sierpnia 2021 r. (k. 51). Zatem termin na wykonanie wezwania upłynął w dniu 30 sierpnia 2021 r.

6 Pismami z dnia 2 września 2021 r. skarżący zawiadomił o wypowiedzeniu pełnomocnictwa oraz wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

7 Zarządzeniem z dnia 7 września 2021 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 2 września 2021 r., w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, poprzez nadesłanie czterech odpisów skargi, uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 300 zł, wskazanie daty w której skarżący dowiedziała się o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi i ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia tych braków oraz przedstawienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do ich uzupełnienia.

8 W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 24 września 2021 r. skarżący uzupełnił braki wniosku oraz wskazał, że na podstawie otrzymanego w dniu 2 września 2021 r. dostępu do wglądu dokumentacji spraw w portalu akt sądowych - PASSA, po zapoznaniu się z nimi okazało się, że pełnomocnik nie podjął dwukrotnie awizowanego urzędowego pisma z Sądu, co jest rażącym działaniem na jego niekorzyść i mija się z celem złożonej przez niego skargi. Zaznaczył, że gdyby to on otrzymał zawiadomienie o uzupełnieniu braków formalnych i fiskalnych podjąłby niezwłocznie niezbędne kroki mające na celu ich uzupełnienie. Potwierdzeniem tego jest właśnie tak szybkie wystąpienie - w tym samym dniu - z wnioskiem o przywrócenie terminu.

9 Postanowieniem z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1502/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

10 Sąd podkreślił, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

11 Regulacja art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne.

12 Sąd wskazał, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10; z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 741/16, CBOSA). Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez jego woli i nieprzewidywalnych okoliczności, które mimo dołożenia wymaganej od niego staranności, udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, CBOSA).

13 W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków skargi, nie odebrał kierowanej do niego korespondencji z Sądu i nie uzupełnił w wyznaczonym terminie jej braków formalnych oraz nie uiścił wpisu sądowego od skargi.

14 Sąd wskazał, że to na mocodawcy ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Ewentualne błędy i zaniechania po stronie pełnomocnika obciążają samą stronę, która ponosi odpowiedzialność za działania ustanowionego pełnomocnika, który powinien zadbać o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1783/17, CBOSA).

15 W ocenie Sądu, skarżący nie wskazał na okoliczność, która w wystarczającym stopniu uzasadniałaby przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

16 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych złożonej skargi.

17 W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że od momentu złożenia skargi wielokrotnie próbował kontaktować się z pełnomocnikiem, zarówno telefonicznie, jak i mailowo, niestety bezskutecznie. Ostatni kontakt z pełnomocnikiem miał w dniu 9 lipca 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Bezskuteczne, późniejsze próby kontaktu skarżący próbował sobie tłumaczyć trwającymi wakacjami i związanym z prawdopodobną absencją urlopową natłokiem obowiązków.

18 Zdaniem skarżącego, korespondencja nieodebrana przez pełnomocnika w świetle przepisów stała się fikcją doręczenia i niesie dla niego niezwykle niekorzystne skutki, w tym niedopełnienie złożenia wymaganych przez Sąd opłat i odpowiedzi, których brak powoduje odrzucenie wniesionej skargi. Wszystkie te działania uderzają nie w pełnomocnika, a w skarżącego i powodują, że podjęte działania okazały się bezsensowne, a poniesiony trud daremny i niezgodny z jego intencją.

19 Biorąc te wszystkie fakty pod uwagę w dniu 2 września 2021 r. wypowiedział radcy prawnemu M. D. w trybie natychmiastowym pełnomocnictwo, o czym poinformował Sąd i wszystkie związane z tą sprawą instytucje przez platformę ePUAP w tym samym dniu, oraz wystąpił z wnioskiem do Sądu o przywrócenie terminu i umożliwienie mi uzupełnienia braków formalnych.

20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

22 Na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

23 W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym względzie jest również zasadna. Skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który godzi się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz strony z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Tak więc przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności polegające na zaniedbaniu pełnomocnika, nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy zawartej w art. 87 § 2 P.p.s.a. Należy podkreślić, że ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego skarżącego z jego pełnomocnikiem, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1008/07; postanowienie NSA z 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 813/14, CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

24 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.