Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r., II OZ 144/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r., II OZ 144/23

Sentencja

1 Dnia 27 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 878/22 o odmowie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – Ewy Osipuk i Piotra Chybickiego od orzekania w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 października 2022 r., nr WIN-II.7840.4.137.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – Ewy Osipuk i Piotra Chybickiego od orzekania w sprawie.

3 Sąd powołał się na treść art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", a także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (patrz wyroki TK: z 3 grudnia 2005 r., SK 53/04, publ. OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134; z 20 lipca 2004 r., SK 19/02, publ. OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67) oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz postanowienie NSA z 10 stycznia 2023 r., I OZ 613/22). Sąd wskazał, że do wyłączenia sędziego nie są wystarczające podejrzenia strony, co do braku obiektywizmu sędziego, czy też subiektywnego przekonanie strony, co do braku jego bezstronności. W niniejszej zaś sprawie wniosek zawiera jedyną przyczynę, która wskazuje, że ww. sędziowie orzekali w innej sprawie toczącej się pod sygn. akt II SA/Ol 286/22.

4 W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia ww. sędziów. Strona nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a., uzasadniających wyłączenie sędziów z mocy ustawy. Strona nie przedstawiła również żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie ww. sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. Strona nie wykazała bowiem, aby pomiędzy nią, a którymkolwiek z tych sędziów, o wyłączenie których wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w tej sprawie. Braku bezstronności nie można upatrywać w tym, że ww. sędziowie byli członkami składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 286/22, w której przedmiotem kontroli sądowej była legalność uchwały Rady Miejskiej w Piszu z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr XXXVI/420/09 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części Pisza, pomiędzy rzeką Pisą, a drogą na plażę miejską. Nie może to stanowić podstawy do wyłączenia sędziów w sprawie, w której zaskarżona jest decyzja w innym przedmiocie, nawet jeśli była składana jako dowód w innym postępowaniu. W tamtym postępowaniu bowiem Sąd nie oceniał zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie lecz legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mimo że Sąd w uzasadnieniu wyroku w ww. sprawie odnosił się do decyzji Starosty utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, to nie dokonywał oceny prawnej tej decyzji. Przedmiotem takiej oceny był zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nieuprawnione jest zatem stanowisko skarżącego, że sędziowie Ewa Osiupk i Piotr Chybicki wypowiedzieli się już w kwestii zgodności decyzji Starosty z § 33 powołanej uchwały Rady Miejskiej w Piszu. Przedmiotem oceny była bowiem zgodność z prawem tylko tego przepisu prawa miejscowego. Ponadto zarzuty dotyczące sposobu orzekania przez sędziego w innej sprawie mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, lecz nie stanowią przesłanki do wyłączenia sędziego. Zatem dokonywanie oceny prawnej przez sędziego w innej sprawie nie może stać na przeszkodzie w rozpoznawaniu innej sprawy sądowoadministracyjnej, nawet jeśli pozostają one w związku.

5 Sąd zwrócił też uwagę, że sędziowie, których wniosek dotyczy, złożyli wymagane oświadczenia, zgodnie z którymi przesłanki wyłączenia określone w art. 19 p.p.s.a. nie zachodzą. Prawdziwości tych oświadczeń strona nie kwestionowała oraz nie wskazała żadnych okoliczności, które obiektywnie mogłyby podważyć ich wiarygodność.

6 Reasumując, Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego nie uzasadnia wyłączenia wymienionych przez niego sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy, z mocy samego prawa (art. 18 p.p.s.a.) ani na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.).

7 Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 19 p.p.s.a. Skarżący wskazał, że wydając wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 286/22 dokonali oceny co do niedopuszczalności zabudowy w sposób określony we wniosku o pozwolenie na budowę.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.

10 Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w związku z treścią art. 18 i art. 19 p.p.s.a. nie zaistniały w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziów objętych wnioskiem. W szczególności wbrew twierdzeniom zażalenia orzekanie przez tych samych sędziów w innej sprawie, dotyczącej oceny legalności planu miejscowego nie wyczerpuje przesłanek z art. 18 p.p.s.a., a w szczególności przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy zaskarżonego orzeczenia oraz aktu prawnego wydanych z udziałem osoby, która następnie została powołana na stanowisko sędziego oraz w sprawach, w których taki sędzia występował jako prokurator. W tej sprawie skarżący nie ujawnił aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji brali udział sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenia oraz aby osoby te występowania w sprawie jako prokurator. Podnoszona w tym zakresie argumentacja dotycząca wydania wyroku o sygn. akt II SA/Ol 286/22 nie daje zatem podstawy do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wyłączenia sędziego z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

11 Także brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wyłączenia sędziego z art. 19 p.p.s.a. Wyjaśnienia skarżącemu wymaga, że art. 18 p.p.s.a. zawiera enumeratywny katalog przesłanek do wyłączenia sędziego z mocy ustawy; zgodnie zaś z art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

12 Użyte w art. 19 p.p.s.a. określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Żądając wyłączenia sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. nie wystarczy powołać się na merytoryczną pracę sędziego (także w innych sprawach skarżącego), która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia z uwagi na niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia, na co trafnie wskazał Sąd I instancji.

13 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia innych spraw sądowych, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia osób wcześniej orzekających w tych sprawach. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie, że taka osoba nie będzie bezstronna, wywołane faktem, że dany sędzia orzekał w danej sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla strony skarżącej orzeczenie lub podejmował działania procesowe, które nie uwzględniały postulatów strony postępowania. Innymi słowy, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji, tego rodzaju argumenty powinny być oceniane w przypadku wniesienia właściwych środków zaskarżenia (np. skargi kasacyjnej, co też skarżący uczynił – sprawa zarejestrowana w NSA pod sygn. akt II OSK 2086/22), a nie w ramach postępowania o wyłączenie sędziego (por. odpowiednio postanowienia NSA: z 4 marca 2014 r., I OZ 138/14; z 21 maja 2015 r., II OZ 460/15).

14 Ponadto w tej sprawie sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie złożyli stosowne oświadczenia, z których wynika, że w stosunku do nich nie zachodzą przesłanki z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Skarżący poza tym nie wykazał aby sędziowie objęci wnioskiem przestali być bezstronni w rozpoznaniu sprawy skarżącego, tym bardziej, że wbrew twierdzeniom zażalenie ww. wyrok WSA w Olsztynie o sygn. akt II SA/Ol 286/22 dotyczył oceny legalności planu miejscowego, a nie stricte oceny co do niedopuszczalności zabudowy w sposób określony we wniosku o pozwolenie na budowę. W ww. wyroku WSA jedynie wskazał, że "Skarżący załączył do swojego pisma procesowego z dnia 21 kwietnia 2022 r. decyzję z dnia 2 marca 2022 r. o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i architektoniczno-budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę 9-ciu budynków letniskowych na wynajem, zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w obrębie [...]. Z załączonej decyzji wynika jednoznacznie, że skarżący planował na spornym terenie budowę 9-ciu domków letniskowych". Nie oznacza to, że Sąd w ten sposób dokonał oceny legalności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. A zatem argumenty nie poparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanej sędzi nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego (por. postanowienia NSA: z 11 kwietnia 2014 r., II OZ 382/14; z 6 maja 2014 r., I OZ 336/14).

15 Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.