Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r., II OZ 132/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r., II OZ 132/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008, sygn. akt IV SAB/Wa 143/08 o odmowie przyznania Stowarzyszeniu [...] prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SAB/Wa 143/08, odmówił przyznania Stowarzyszeniu [...] prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity Dz. U z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) przewidziana została możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na jego działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Sąd wskazał, że skoro Stowarzyszenie wnioskujące o przyznanie prawa pomocy nie wykorzystało przewidzianych w prawie możliwości na zgromadzenie środków, z których mogłoby pokryć koszty sądowe, to tym samym nie wykazało, iż została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa.

3 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...]. W zażaleniu podniesiono, że niezasadnie Sąd uznał, że Stowarzyszenie zaniechało gromadzenia środków finansowych bowiem cały czas pobierane są składki członkowskie i co roku dochody ze składek są wyższe niż w latach ubiegłych. Stowarzyszenie wskazało także, że Sąd nietrafnie wskazał, iż może ono pobierać dochody z działalności gospodarczej, bowiem jako stowarzyszenie zwykłe ma ustawowy zakaz prowadzenia takiej działalności.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

6 Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

7 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd I instancji trafnie bowiem wskazał na fakt, iż Stowarzyszenie, mimo bycia jednostką non profit, chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Członkowie Stowarzyszenia przystępując do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie, m. in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinni liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie.

8 Zgodzić się należy natomiast ze skarżącym Stowarzyszeniem, że zgodnie z art. 42 ustawy Prawo o stowarzyszeniach nie może ono prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej. Jednakże wskazać należy, że stowarzyszenie zwykłe może w inny sposób zapewniać środki finansowe na swoją działalność. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, powołując się na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1433/06, że stowarzyszenie zwykłe może bez konieczności przekształcenia się tak zwiększyć liczbę członków żeby nastąpiło zwiększenie dochodów ze składek członkowskich, co poprawi sytuację finansową stowarzyszenia bądź też podnieść wysokość takich składek.

9 Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 ppsa.