Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., II OZ 1221/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., II OZ 1221/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 września 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2791/15 o odrzuceniu zażalenia J. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2791/15 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z 17 maja 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2791/15 o odmowie przyznania J. Ż. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Ż. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 24 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. Ż. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lipca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z 17 maja 2016 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy.

3 Odrzucając zażalenie Sąd I instancji wskazał, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). W ustawie nowelizującej zmieniono m.in. zasady rozpoznawania w sądach administracyjnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia, orzeka jako sąd drugiej instancji - art. 260 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.").

4 Sąd I instancji wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie ani jakikolwiek inny środek odwoławczy, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a.

5 Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i "wycofanie" z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia.

8 Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy p.p.s.a., na mocy której został zmieniony m.in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".

9 Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Oznacza to, że przy przyjętym w art. 54 § 1 p.p.s.a. trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) są przedmiotem skargi, datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza data wniesienia skargi do tego organu. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę za pośrednictwem organu w dniu 3 listopada 2015 r., a więc już w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie w sprawie ma zatem art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że skoro Sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie, na podstawie art. 260 p.p.s.a., jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego.

10 Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przepis art. 178 p.p.s.a. stanowi natomiast, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (a więc odpowiednio również zażalenie) wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 14 września 2016 r., a więc zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.

11 Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.