Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2023 r., II OZ 122/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2023 r., II OZ 122/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 346/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 26 marca 2022 r. nr WOA.7721.1.2021.MF w przedmiocie nakazania obniżenia ogrodzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Uzasadnienie.

3 Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. M. N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 26 marca 2022 r. nr WOA.7721.1.2021.MF w przedmiocie nakazania obniżenia ogrodzenia.

4 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2022 r., skarżący został wezwany do usunięcia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego oraz nadesłanie dwóch odpisów podpisanej skargi z dnia 30 kwietnia 2021 r. opatrzonych własnoręcznym podpisem bądź kserokopii skargi uwierzytelnionych własnoręcznym podpisem, celem doręczenia uczestnikom postępowania, z pouczeniem, że nieusunięcie ww. braków spowoduje odrzucenie skargi.

5 Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczono skarżącemu w dniu 4 maja 2022 r. (dowód: k. 25 akt sądowych).

6 Skarżący nie odpowiedział na wskazane wezwanie sądowe.

7 Wobec powyższego postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.

8 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. polegające na tym, że przewodniczący nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, a także nadesłanie dwóch odpisów podpisanej skargi opatrzonych własnoręcznym podpisem (bądź zamiast tego kserokopię skargi uwierzytelnionych własnoręcznym podpisem), a następnie wobec nieuzupełnienia tychże braków odrzucenie skargi.

9 W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji faktycznie doręczył skarżącemu przesyłkę w dniu 4 maja 2022 r. z korespondencją sądową w sprawie II SA/Sz 346/22. Sąd nie wskazał jednak, że korespondencja ta (całość zamieszczona w jednej kopercie) zawierała kilka różnych pism: 1) doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę z dnia 19 kwietnia 2019 r.; 2) zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu; 3) pouczenie o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 P.p.s.a. Co najważniejsze, koperta ta nie zawierała pisma 4-tego (jedynie 3 pisma) z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłanego podpisanego odpisu skargi i podania nr PESEL.

10 Skarżący podkreślił, że niezwykle zależy mu na rozpoznaniu sprawy przez sąd administracyjny, ponieważ uważa, iż organ nadzoru nabudowanego wydał decyzję administracyjną niezgodną z prawem, a przede wszystkim niesprawiedliwą. W chwili obecnej jest odcięty od wjazdu na swoją działkę wskutek bezprawnego zablokowania wjazdu postawionym ogrodzeniem. Dlatego nie rezygnuje z procesu, co więcej, jest nim niezwykle zainteresowany. W sposób pośredni świadczy o tym fakt złożenia przez skarżącego zażalenia do NSA na zarządzenie przewodniczącego z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 346/22 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Składanie zażalenia na ustaloną wysokość wpisu sądowego przy równoczesnej bierności przy obowiązku uzupełnienia innych braków formalnych byłoby nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Gdyby stracił zainteresowanie sprawą to nie kontynuowałby sprawy zażaleniem do NSA. Dodał, że ma świadomość tego, że twierdzenie o braku przesłania przez WSA w Szczecinie wezwania do uzupełnienia braków formalnych, czy też określając ten stan rzeczy jako wątpliwość zawierającą się w pytaniu "w kopercie z sądu były 3 pisma, czy 4?'' z perspektywy proceduralnej stanowi problem nierozwiązywalny (,,słowo przeciwko słowu"). Ani Sąd I instancji, ani skarżący nie mogą przedstawić niepodważalnych i jednoznacznych dowodów na swoje stanowisko. Podkreślił, że jako skarżący korzysta z konstytucyjnego prawa sądu (art. 45 Konstytucji RP) celem ochrony konstytucyjnego prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) swojej nieruchomości.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

13 W niniejszej sprawie przyczyną odrzucenia skargi było przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi, tj. nie nadesłał dwóch odpisów podpisanej skargi opatrzonych własnoręcznym podpisem bądź kserokopii skargi uwierzytelnionych własnoręcznym podpisem oraz nie wskazał numeru PESEL skarżącego.

14 Natomiast skarżący podnosi, że w skierowanej do niego przesyłce znajdowały się tylko dokumenty wymienione w zażaleniu. Przesyłka nie zawierała natomiast wezwania do uzupełnienia powyższych braków formalnych skargi.

15 W niniejszej sprawie jak wynika z akt, dokumenty skierowane do skarżącego zostały sporządzone na oddzielnych drukach (k: 14-16, 17, 18-20 i 21-23), co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń skarżącego o nieotrzymaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi. W przedmiotowej sprawie istnieją zatem poważne wątpliwości co do tego, czy skarżący faktycznie otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków skargi.

16 W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09). Ponadto, za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w zażaleniu przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13).

17 W kontekście powyższych rozważań, odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

18 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.