Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r., II OZ 1193/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r., II OZ 1193/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z. i P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 314/16 odrzucające skargę w sprawie ze skargi J. Z. i P. Z. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 314/16 odrzucił skargę J. Z. i P. Z. (dalej skarżący) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych. Powodem odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) było ustalenie, że skarga została wniesiona po terminie do tego przewidzianym a to ze względu na złożenie skargi bezpośrednio w Sądzie zamiast za pośrednictwem organu, którego postanowienie stanowiło przedmiot zaskarżenia. Sąd wyjaśnił, że w takiej sytuacji sąd ma obowiązek przekazać skargę do organu właściwego. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 - 3 P.p.s.a. decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd do właściwego organu. Skoro skarga na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r. została doręczona skarżącym w dniu 19 kwietnia 2016 r., to termin do wniesienia skargi upływał 19 maja 2016 r. Wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu w dniu 24 maja 2016 r. (19 maja 2016 r. data stempla pocztowego) spowodowało, że skarga została przekazana do właściwego organu pismem Sądu w dniu 1 czerwca 2016 r. a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. W tych okolicznościach skargę wniesioną po terminie należało odrzucić. Sąd zauważył, że wraz ze skargą nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

3 Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący domagając się jego uchylenia. Jednocześnie wskazali, że wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., który nadesłali w załączeniu. Podnieśli, że nie zawinili błędnie adresując kopertę. Podkreślili, że treść postanowienia organu II instancji jest niezgodna ze stanem rzeczywistym co skłoniło ich do jego zaskarżenia.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

5 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

7 W pierwszej kolejności należy wskazać, że z akt sprawy wynika i nie jest przez skarżących podważana okoliczność, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku należycie pouczył ich o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zostali jednoznacznie pouczeni, że w przypadku uznania przez nich, że postanowienie jest niezgodne z prawem przysługuje im prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, stosowanie do treści art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 P.p.s.a., w terminie 30 dni od jej doręczenia. Tej treści pouczenie zostało zawarte w zaskarżonym postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]. Skarżący potwierdzają ten fakt wskazując w nagłówku skargi, że jest ona wnoszona za pośrednictwem ww. organu. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zostali właściwie pouczeni o swoich obowiązkach i przysługujących trybach zaskarżenia postanowienia oraz warunkach formalnych skutecznego wniesienia skargi. Po drugie, skarga dotyczyła postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu. Natomiast skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

8 W takiej sytuacji powtórzyć należy, że zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa, w takich przypadkach termin jest zachowany jedynie w wtedy, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r. sygn. akt III CZP 33/87, postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 651/08).

9 W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 maja 2016 r., zaś przekazanie skargi do organu nadzoru przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło w dniu 1 czerwca 2016 r. Niewątpliwie więc złożoną w tym terminie skargę należało uznać za wniesioną po terminie i jako taką na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzucić.

10 Kwestia błędu skarżących w zaadresowaniu przesyłki zawierającej skargę nie zmienia oceny, że termin do wniesienia skargi nie został dochowany. Okoliczność ta może co najwyżej stanowić przedmiot oceny wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć trzeba, że skoro taki wniosek został złożony okoliczność błędu zostanie wzięta pod uwagę przez Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek w odrębnym od niniejszego postępowaniu wpadkowym. Oczywiście uwzględnienie tego wniosku będzie możliwe gdy zostały zachowane wymogi wskazane w art. 86 i 87 P.p.s.a. To jednak nie mogło być przedmiotem oceny NSA, który badał zasadność wydania postanowienia o odrzuceniu skargi.

11 Wskazać należy, iż w P.p.s.a. nie został przewidziany szczególny tryb postępowania w przypadku wniesienia środka zaskarżenia na akt administracyjny bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tego typu sytuację, tak jak w rozpoznawanej sprawie, należy oceniać w świetle wskazanych przepisów P.p.s.a. Ich wykładnia językowa i systemowa nie sprawia trudności, gdyż moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z chwilą oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia. Jednakże, aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek procesowy kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 P.p.s.a., czyli zaadresowanie go do organu administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przyjęcie odmiennej wykładni czyniłoby zbyteczną i nieefektywną normę prawną zawartą w art. 54 § 3 P.p.s.a., regulującą instytucję samokontroli organu administracyjnego, a temu stoją na przeszkodzie dyrektywy wykładni systemowej - per non est - oraz wykładni funkcjonalnej - zasada efektywności prawa. W rezultacie, w przypadku zaadresowania przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3331/15).

12 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.