Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., II OZ 113/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., II OZ 113/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1758/10 o odmowie przyznania J. F. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt DON/ORZ/7101/1228/10 w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1758/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. F. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

3 W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 6 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął nadesłany przez J. F. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca nie zaznaczył w punkcie 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 12 października 2011 r. wezwano wnioskodawcę do wypełnienia wszystkich punktów formularza PPF oraz zakreślenia w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wyjaśniono skarżącemu, że nadesłany do Sądu formularz nie został wypełniony w pkt 4, 7, 8 , 9, 10, 11-14 co uniemożliwia rozpoznanie wniosku. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał do Sądu w dniu 25 października 2011 r. formularz wniosku PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwóch synów. Pozostałych punktów w formularzu wnioskodawca nie wypełnił z wyjątkiem pkt 15 tj. podpisaniem wniosku. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 2 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie wyznaczonego 7 – dniowego terminu na wykonanie w/w zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2011 r. przychylono się do prośby wnioskodawcy i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca odebrał w/w zarządzenie w dniu 22 listopada 2011 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął z dniem 29 listopada 2011 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany.

4 Postanowieniem z dnia 09 grudnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

5 Od powyższego postanowienia wnioskodawca złożył sprzeciw, w którym wniósł o jego zmianę.

6 Rozpoznając w/w sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r. odmówił J. F. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z uwagi na wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego skarżącego wezwano wnioskodawcę uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje, jednak skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, nie wyjaśniając przyczyn takiego zachowania. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż nieudzielenie pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie uniemożliwił dokonanie nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Informacje przedstawione w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikające z akt administracyjnych nie pozwoliły na uznanie, że skarżący jest osobą ubogą, dla której poniesienie całości czy też części kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na uchylenie się przez skarżącego od złożenia wymaganych dokumentów, które umożliwiłyby Sądowi dokładną ocenę stanu majątkowego wnioskodawcy na podstawie art. 260 p.p.s.a. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

7 Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 19 stycznia 2012 r. złożył skarżący J. F. W uzasadnieniu podniósł, iż jego zdaniem przedmiotowe postanowienie jest bezzasadne i niesłuszne. Wobec powyższego wniósł, o jego zmianę i przyznanie mu wnioskowanego prawa pomocy.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

11 Ponadto podkreślić należy stosownie do art. 255 p.p.s.a., że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, Lex 552404).

12 W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji skorzystał z możliwości uregulowanej w art. 255 p.p.s.a. uznając, że dane zawarte na wypełnionym formularzu PPF nie są wystarczające do wydania stosownego rozstrzygnięcia i wezwał skarżącego do złożenia stosownych dokumentów. Wobec tego, iż skarżący nie zastosował się ani do wezwania z dnia 12 października 2011 r. ani też do wezwania z dnia 02 listopada 2011 r. przez to, że i nie wypełnił wszystkich punktów wniosku oraz nie wskazał źródeł, z których czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania jak również jakichkolwiek informacji o posiadanym stanie majątkowym to zasadnym było odmówienie przyznania prawa pomocy. Nie potwierdzone w żaden sposób, wskazanie skarżącego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny oraz oświadczenie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwóch synów nie mogło zostać bowiem uznane za prawidłowe ich wypełnienie, a tym samym uniemożliwiało ocenę sytuacji majątkowej. To rolą zainteresowanego było wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym bardziej, iż Sąd pierwszej instancji na wniosek skarżącego zarządzeniem z dnia 17 listopada 2011 r. przedłużył wnioskodawcy termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca odebrał w/w zarządzenie w dniu 22 listopada 2011 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął z dniem 29 listopada 2011 r.

13 Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.