Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II OZ 1061/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II OZ 1061/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 470/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 470/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, odmówił przyznania E. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

3 Sąd pierwszej instancji powziął istotne zastrzeżenia co do wiarygodności przedstawionej charakterystyki sytuacji materialnej. Kilkutysięczna dysproporcja pozycji wydatków i dochodów jest wyraźnie widoczna i nie została ona, w ocenie sądu, wytłumaczona w sposób przekonujący.

4 Wątpliwości co do rzetelności przedstawienia faktycznej sytuacji materialno – dochodowej skarżącego pogłębia fakt przedłożenia dokumentu wezwania do zapłaty za energię elektryczną wystawionego w czerwcu 2012 r. i zadeklarowania braku dochodów z tytułu sprzedaży płodów rolnych - przy jednoczesnym przedłożeniu trzech faktur na kwotę wydatków łączną ponad 9.400 zł, z czego dwóch z czerwca 2012 r. zapłaconych gotówką na kwotę łączną ponad 4.800 zł (z dnia 26 czerwca 2012 r. i z dnia 12 czerwca 2012 r.). Zastrzeżenia co do wiarygodności oświadczeń strony budzi więc z jednej strony fakt deklarowania braku jakichkolwiek środków finansowych wobec rzekomego nieuzyskiwania zapłaty za sprzedane płody rolne i niewypłacenie dopłaty obszarowej za rok 2012, a z drugiej strony regulowanie gotówką kilkutysięcznych kwot.

5 Powyższe podważa wiarygodność złożonych oświadczeń i uniemożliwia ocenę, że skarżący nie dysponuje środkami uzasadniającymi pokrycie kosztów sądowych. Sąd nie mógł zatem dokonać rzetelnej oceny tej sytuacji. Dlatego wniosek należało rozpoznać negatywnie.

6 Zażalenie na powyższe postanowienie złożył E. S. domagając się jego uchylenia bądź zmiany.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

10 Z powyższego przepisu wynika obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności jej wniosku (porównaj: postanowienie NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt I FZ 71/09, LEX nr 564253).

11 Nadto dodać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy.

12 Przepis art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a. nakazuje złożyć przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, w treści którego strona winna wskazać wszelkie dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby fizycznej - także dane o stanie rodzinnym i oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym i innymi podmiotami wskazanymi w treści tego przepisu.

13 W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wskazany przez skarżącego stan majątkowy budzi wątpliwości, albowiem u skarżącego występuje dysproporcja między deklarowanymi dochodami a wydatkami.

14 Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący zalega z częścią płatności, jednakże znaczącą część reguluje. Wskazać należy, że skarżący ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem w wysokości około 1050 zł, a także z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w wysokości około 14.550 zł, nie wykazał jednak źródeł dochodu, z których wydatki te pokrywa. Ponadto fakt prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowań egzekucyjnych świadczy jedynie o braku regulowania w dobrowolny sposób ciążących na nim zobowiązań, a nie o niewypłacalności skarżącego. Dodatkowo zauważyć należy, że regulowanie gotówką kilkutysięcznych kwot za nawozy mineralne i olej napędowy świadczy o posiadaniu przez skarżącego środków finansowych na ich pokrycie, których źródeł nie ujawnił.

15 Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem stwierdził, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie nie jest możliwe dokładne scharakteryzowanie aktualnej sytuacji materialnej skarżącego w sposób uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym i zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy.

16 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie oddalił.