Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., II OW 44/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., II OW 44/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. N. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Radomiu a Starostą Radomskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy nakazania przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym postanawia: wskazać Starostę Radomskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

UZASADNINIE

2 Z. N. wniósł na podstawie art. 22 § 2 K.p.a. wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Radomiu a Starostą Radomskim w przedmiocie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym.

3 W dniu 7 października 2015 r. wnioskodawca złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym usytuowanym na działkach o nr ew. [...] /1 i [...] położonych w miejscowości Maliszów.

4 PINB w Radomiu zawiadomieniem z dnia 12 października 2015 r. przekazał do Starosty Radomskiego wniosek według właściwości, gdyż zdaniem organu powiatowego sprawy związane z urządzeniami melioracji szczegółowej, w tym instalowanie przepustów na rowach melioracyjnych lub ich przenoszenie nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

5 Starosta zwrócił wniosek skarżącego do organu nadzoru budowlanego wskazując, że przedmiotowa sprawa była badana szczegółowo przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu, a Starosta Radomski nie ma możliwości sfinansowania prac związanych z przeniesieniem przepustu oraz wykonaniem nowego na działce należącej do Wnioskodawcy.

6 Starosta Radomski w odpowiedzi na wniosek wskazał, że przepust miedzy działkami nr [...] i [...] został wykonany zgodnie z projektem w ramach zadania melioracyjnego "Grabina" w 1987 r. Z pism Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu wynika, że potwierdzają to zarówno mapy projektowe jak i powykonawcze. Rów melioracyjny, na którym posadowiono przepust, jest w ewidencji urządzeń melioracyjnych i jest administrowany przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Szydłowcu przy udziale GSW w Kowali zrzeszonej w tym Związku. W/w jednostki mają osobowość prawną i decydują o funkcjonowaniu urządzeń melioracyjnych. Sprawy Z. N. kierowane do Starostwa przekazywane były do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu czyli inwestora zadania melioracyjnego "Grabina" oraz Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Szydłowcu odpowiedzialnego za funkcjonowanie obiektów melioracyjnych.

7 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu w odpowiedzi na wniosek wskazał, że nie posiada ustawowych kompetencji do nakazywania Gminnej Spółce Wodnej w Gminie Kowala nakazywania fizycznego przesuwania budowli lub obiektów budowlanych, w tym przypadku przepustu na rowie melioracyjnym, który to rów stanowi tzw. urządzenie melioracji szczegółowej.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

9 Stosownie do regulacji art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 22 § 3 pkt 1 k.p.a., z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić strona.

10 Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

11 W rozpoznawanej sprawie doszło do sporu negatywnego na tle wniosku skierowanego przez właściciela nieruchomości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym.

12 Sporny przepust, stanowiący urządzenie wodne jest objęty działaniem Gminnej Spółki Wodnej, co stwierdził Starosta w odpowiedzi na wniosek. Z tego względu należało uznać, że nadzór w przedmiotowej sprawie wykonuje Starosta, a nie organ nadzoru budowlanego. Zaznaczyć należy, że spółki wodne, tworzone i działające na podstawie ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (art. 164 i nast.) są spółkami służącymi realizacji celów publicznych i z tej racji korzystają ze wsparcia finansowego państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Wykonywanie zadań publicznych przez te spółki jest poddane nadzorowi starosty, który kontroluje ich funkcjonowania, zwłaszcza w zakresie, w którym członkowie nie są w stanie działać własnymi siłami i zasobami majątkowymi (por. Prawo wodne. Komentarz, Jan Szachułowicz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, s. 406).

13 Podstawowym zadaniem spółek wodnych, zgodnie z art. 164 ust. 2 Prawa wodnego, jest zapewnienie zaspokojenia potrzeb zrzeszonych w nich osób w dziedzinie gospodarowania wodami. Spółki te mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących m.in. do melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych (art. 164 ust. 3 pkt 4).

14 W myśl art. 170 cyt. ustawy, członek spółki wodnej jest zobowiązany do wnoszenia składek i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statusie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki. Wysokość składek i innych świadczeń na rzecz spółki wodnej powinna być proporcjonalna do korzyści odnoszonych przez członków spółki, w związku z działalnością spółki (ust. 1, 2).

15 Z kolei wg ust. 3, jeżeli uchwalone przez spółkę wodną zajmującą się utrzymywaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych składki i inne świadczenia nie wystarczają na wykonywanie przewidzianych na dany rok zadań statutowych, starosta może wystąpić do organów spółki o podwyższenie wysokości tych składek i innych świadczeń; jeżeli spółka wodna zajmująca się utrzymywaniem urządzeń wykonanych przy udziale środków publicznych, mimo wystąpienia starosty, nie podjęła odpowiedniej uchwały, starosta może, w drodze decyzji, podwyższyć wysokość tych składek i innych świadczeń.

16 Ponadto, na mocy przepisów art. 178 i nast. Prawa wodnego starosta korzysta z innych środków prawnych w ramach przysługującemu mu ustawowo nadzoru i kontroli nad działalnością spółek wodnych.

17 Przedstawiona powyżej regulacja prawna wskazuje, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem Starosty było wyjaśnienie zasadności wniosku o przesunięcie przepustu znajdującego się na oznaczonym odcinku rowu melioracyjnego.

18 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.