Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., II OW 42/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., II OW 42/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wojewodą M. a Starostą D. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rekultywacji składowiska odpadów azbestowo-cementowych w S. postanawia: wskazać Starostę D. w D. T. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy

Uzasadnienie

2 Starosta D. w D. T. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Wojewodą M. przez wskazanie, który organ jest właściwy w sprawie działań prowadzących do rekultywacji składowiska odpadów azbestowo-cementowych w S..

3 Wnioskujący organ wskazał w uzasadnieniu wniosku, że w dniu 24 lutego 2000 r. Starosta D. wydał decyzję ustalającą Spółkę z o.o. "[...]" jako podmiot zobowiązany do rekultywacji na własny koszt terenu zakładowego składowiska odpadów poprodukcyjnych, a następnie decyzją z [...] zobowiązał wymienioną Spółkę w likwidacji do wykonania rekultywacji przemysłowego składowiska odpadów azbestowo-cementowych na części działki nr [...] w S., w terminie 5 lat licząc od dnia formalnego jego zamknięcia na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody M.. W wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce "[...]" nowym właścicielem działki nr [...], powstałej w wyniku podziału działki nr [...] i stanowiącej hałdę odpadów azbestowo-cementowych, stał się zagraniczny przedsiębiorca C. C.. W związku ze zmianą przepisów dotyczących właściwości organów w takich sprawach, Starosta D. w dniu [...] wydał na podstawie art. 123 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 175, poz. 1458) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 10 marca 2006 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 63, poz. 441), decyzję o wygaśnięciu w całości wymienionej wyżej decyzji z dnia [...]. W związku z tym zaistniała konieczność prowadzenia postępowania zmierzającego do spowodowania likwidacji przedmiotowego wysypiska odpadów poprodukcyjnych. Starosta D. uznając brak swojej właściwości w tej sprawie w dniu [...] przekazał dokumentację dotyczącą rekultywacji wysypiska w S. Wojewodzie M..

4 Postanowieniem z dnia [...] wydanym na mocy art. 65 § 1 k.p.a. Wojewoda M. uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i sprawę przekazał Staroście D.. Wymieniony ostatnio organ, nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody, wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sporu kompetencyjnego.

5 Uzasadniając wniosek o wskazanie Wojewody M. jako organu właściwego w sprawie Starosta D. stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. Nr 75, poz. 493) organem właściwym w sprawie jest wojewoda. Szkoda, której dotyczy postępowanie, jest wynikiem prowadzenia wysypiska azbestowo-cementowego i stanowi zanieczyszczenie gruntu, do którego – zgodnie z art. 22a ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) – stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Art. 35 ust. 2 ostatnio wymienionej ustawy zawarty w jej przepisach przejściowych, stanowi że do szkód w środowisku dotyczącym powierzchni ziemi, wyrządzonych przed dniem 30 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu dotychczasowym, z tym że organem właściwym jest wojewoda. Przepisy te – zdaniem organu składającego wniosek o rozpoznanie sporu kompetencyjnego – uzasadniają właściwość wojewody jako organu kompetentnego do załatwienia sprawy likwidacji spornego wysypiska.

6 W odpowiedzi na wniosek Starosty D., Wojewoda M. wniósł o jego oddalenie. W jego uzasadnieniu organ stwierdził, że składowanie odpadów na składowisku, a następnie jego zamknięcie i rekultywacja nie stanowi szkody w powierzchni ziemi oraz rekultywacji zanieczyszczonej gleby w rozumieniu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, które to pojęcie zostało przez ustawodawcę zawężone jedynie do zanieczyszczenia gleby lub ziemi. W sprawie nie ma wobec tego zastosowania art. 35 ust. 2 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, lecz art. 35 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku szkód w środowisku, które zaistniały przed 30 kwietnia 2007 r. lub wynikły z działalności, która została zakończona przed 30 kwietnia 2007 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Przedmiotem postępowania jest wskazanie organu właściwego do podjęcia działań prowadzących do rekultywacji wysypiska odpadów poprzemysłowych, powstałego w wyniku działalności nieistniejącego już przedsiębiorstwa "[...]" na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w S.. W sprawie jest bezsporne, że przedsiębiorstwo to zaprzestało działalności i uległo likwidacji jeszcze przed dniem 30 kwietnia 2007 r., to jest dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (art. 39 ustawy – Dz.U. Nr 75, poz. 493). Wymieniona ustawa wprowadziła przepisem art. 7 ust. 1 właściwość wojewody, jako organu ochrony środowiska w sprawach odpowiedzialności zapobiegania szkodom w środowisku i w sprawach o naprawę szkód. Jednakże właściwość organów w sprawach o szkody istniejące już w dacie 30 kwietnia 2007 r., to jest dacie wejścia w życie omawianej ustawy, regulują przepisy zawarte w art. 35. Zgodnie z zasadą zawartą w art. 35 ust. 1 "do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, które zaistniały przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynikały z działalności, która została zakończona przed dniem 30 kwietnia 2007 r., stosuje się przepisy dotychczasowe". Wyjątek od tej zasady zawarty jest w przepisie art. 35 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym "do szkód w środowisku dotyczących powierzchni ziemi wyrządzonych przed dniem 30 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 32 (a więc ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że organem właściwym jest wojewoda."

9 Należy uznać za trafne stanowisko zawarte w odpowiedzi na wniosek Wojewody M. z dnia 16 lipca 2008 r., że składowanie odpadów na składowisku nie może być uznane za szkodę w powierzchni ziemi w rozumieniu art. 35 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a zamknięcie i rekultywacja urządzonego składowiska odpadów nie stanowi rekultywacji ziemi lub gleby zanieczyszczonej substancjami, preparatami lub organizmami (por. art. 22a ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych – tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.).Powstała z tytułu funkcjonowania tego składowiska szkoda nie odpowiada bowiem definicji szkody w powierzchni ziemi zawartej w art. 6 pkt 1 lit. c./ ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Zarówno składowanie i magazynowanie odpadów jak i niektóre kwestie związane z likwidacją składowisk odpadów regulują przepisy rozdziału 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Jest to więc szkoda innego rodzaju, niż szkoda w powierzchni ziemi. Wobec faktu, iż przedmiotowe w sprawie składowisko powstało przed dniem 30 kwietnia 2007 r. w wyniku działalności, która także została zakończona przed tą datą, w sprawie ma zastosowanie art. 35 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, to znaczy stosuje się w niej przepisy dotychczasowe, w tym określające też właściwość organu. Do rozpoznania sprawy rekultywacji wysypiska odpadów w S. jest więc właściwy Starosta D..

10 Dlatego na mocy art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 22 § 2 k.p.a. Sąd postanowił jak wyżej.