Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., II OW 139/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., II OW 139/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kamiński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Lipusz z 21 października 2015 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Lipusz a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Gdańsku przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa na użytek rolny postanawia: wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z 21 października 2015 r. Wójt Gminy Lipusza wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku jako organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny o powierzchni 0,1 ha, na działce nr 406/1 obręb ewidencyjny Płocice, gmina Lipusz, powiat kościerski.

3 W uzasadnieniu Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że A.L., przedstawiciel ustawowy A.L. i P.L. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia.

4 Pismem z 1 czerwca 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wezwał wnioskodawców do usunięcia braków formalnych wniosku, a następnie, po uzupełnieniu wniosku, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z dokumentami oraz złożenia ewentualnych uwag i wniosków. Pismem z 30 czerwca 2015 r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o wyjaśnienie przedmiotowości przedsięwzięcia. Wnioskodawcy złożyli wyjaśnienia 15 lipca 2015 r. Opinię w sprawie sporządził ponadto radca prawny zatrudniony w organie. Po przedstawieniu powyższych dokumentów Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku przekazał wniosek Wójtowi Gminy Lipusz.

5 Wójt Gminy Lipusz, wyjaśnił, że z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, iż celem przekształcenia gruntu leśnego na użytek rolny będzie budowa budynku gospodarczego wykorzystywanego na potrzeby działalności rolniczej związanej z chowem i hodowlą ryb oraz, że grunty z budynkami wykorzystywanymi na potrzeby chowu i hodowli ryb stanowią użytek rolny. Stąd też Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny. Na wyłączonym z produkcji leśnej gruncie zaplanowano budowę budynku gospodarstwa rybackiego i leśnego o wymiarach zewnętrznych wynoszących 15m x 15m z tarasem. Budynek rybaczówki składać się będzie z części mieszkalnej oraz części gospodarczej przeznaczonej do prowadzenia gospodarki rybackiej, a więc pomieszczenia magazynowego i technicznego. W części poddasza zlokalizowane będą pomieszczenia mieszkalne właściciela oraz pomieszczenia związane z obsługą socjalną pracowników. W części parterowej budynku zlokalizowane zostaną pomieszczenia gospodarcze m.in.: magazyn na narzędzia, wędki i sieci, pomieszczenie na łodzie, kapoki i wiosła, suszarnię odzieży i sieci.

6 Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że stosownie do art. 75 ust. 1. pkt 1) lit. d) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ponadto przedmiotowe zamierzenie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie § 3 ust. 1 pkt 86 ppkt c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.).

7 Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi lasy o powierzchni 2,13 ha oraz wody stojące o powierzchni 1,64 ha. Wnioskodawca zamierza zmienić rodzaj użytku na powierzchni 0,1 ha z leśnego na rolny. Zgodnie z kartą informacyjną przedmiotowe przedsięwzięcie polega na zmianie sposobu użytkowania lasu na użytek rolny, gdzie na "wyłączonym z produkcji leśnej gruncie zaplanowano budowę budynku gospodarstwa rybackiego i leśnego o wymiarach zewnętrznych wynoszących 15x15 m z tarasem" oraz, że budynek składać się będzie "z części mieszkalnej rodziny właściciela rybaczówki oraz części gospodarczej przeznaczonej do prowadzenia gospodarki rybackiej". W ocenie Wójta Gminy Lipusza, jest to więc grunt rolny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.).

8 Ponadto Wójt Gminy Lipusza zaznaczył, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wszczął postępowanie w sprawie, co oznacza, że przeprowadził wstępną, formalną ocenę swojej właściwości.

9 W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wniósł o wskazanie Wójta Gminy Lipusza jak organu właściwego w sprawie.

10 W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku złożony przez inwestorów wniosek nie dotyczył procedury zmiany lasu lub nieużytku na użytek rolny, a innego przypadku wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 86 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, obejmującego łącznie jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: zmianę lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

11 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wyjaśnił, że potraktował wniosek strony, jako mający na celu wylesienie służące zmianie sposobu użytkowania terenu, co nie zawsze musi być tożsame ze zmianą lasu na użytek rolny, a tylko w przypadku tego rodzaju inwestycji właściwym organem jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku. W przypadku pozostałych przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 86 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. postępowanie w sprawie powinien prowadzić Wójt Gminy Lipusz. W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że to właśnie konieczność określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wylesienia mającego na celu zmianę sposobu

12 użytkowania terenu jest przedmiotem postępowania.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

14 Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.

15 Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny o powierzchni 0,1 ha, na działce nr 406/1 obręb ewidencyjny Płocice, gmina Lipusz, powiat kościerski.

16 Stosownie do art. 75 ust. 1. pkt 1) lit. d) ustawy ustawy środowiskowej, w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska

17 W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko strony, która w sposób jednoznaczny wyraziła stanowisko, że wnosi o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny. To strona, a nie organ administracji decyduje o treści żądania. Precyzyjne i jednoznaczne oznaczenie przedmiotu sprawy przez samą stronę z powołaniem się na konkretny przepis prawa uznaje się za przesłankę przesądzającą co do zasady kwestię właściwości rzeczowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II OW 84/08 i z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OW 27/08). Skoro wnioskodawcy wystąpili o o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny, to organem właściwym rzeczowo w sprawie jest właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a więc w niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku.

18 Z tych względów i na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.