Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r., II OSK 49/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r., II OSK 49/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/14 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz M. G., A. G. i A. G.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), oddalił skargę I. S. ( dalej: "Skarżącej") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
3 W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:
4 decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. MWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., aktualnie - Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, aktualnie - Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: "Prawo budowlane"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie (dalej: "PINB"), Nr [...] z dnia [...] września 2013 r., nakazującą Skarżącej rozbiórkę dwóch samodzielnych konstrukcyjnie obiektów budowlanych o wym. 3,80 m x 6,50 m każdy, oddzielonych od siebie dylatacją z pianki o szerokości 10 cm, przylegających bezpośrednio do istniejącego na działce jednorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanych w granicy z działką sąsiednią nr ew. [...] we wsi R., gmina R.. W toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających PINB ustalił, że na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] we wsi R., gmina R., prowadzone były roboty budowlane polegające na budowie dwóch samodzielnych konstrukcyjnie obiektów budowlanych, oddzielonych od siebie dylatacją ok. 10 cm (wypełnienie pianką), o murowanych ścianach i drewnianej konstrukcji dachu. Inwestycja zrealizowana została w oparciu o zgłoszenie z dnia 22 czerwca 2013 r., które obejmowało zamiar wykonania "dwóch altanek wolnostojących parterowych o powierzchni do 25m2." W opisie do rysunku stwierdzono, że "Budowla będzie wykonana z konstrukcji murowanej, dach z konstrukcji drewnianej kryty gontem." Z dołączonej do zgłoszenia mapy wynikało, że obiekty nie stykają się z budynkiem mieszkalnym i są oddalone od granicy z działką sąsiednią nr ew. [...]. Do zgłoszenia nie został wniesiony sprzeciw. W protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 11 czerwca 2013 r. stwierdzono, że wybudowano dwa samodzielne konstrukcyjnie obiekty budowlane, oddzielone od siebie dylatacją ok. 10 cm, wypełnione pianką, o murowanych ścianach i dachu pokrytym papą, złączone z budynkiem mieszkalnym, w granicy z działką sąsiednią. Wewnątrz obiektu znajdują się cztery belki stalowe poprzeczne podtrzymujące konstrukcję dachu. PINB, kierując się wskazówkami MWINB zawartymi w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że wykonane obiekty budowlane nie mieszczą się w potocznym rozumieniu słowa altana. Obiekty należy zakwalifikować jako wiaty, ponieważ brak przegrody budowlanej od strony frontowej uniemożliwia zakwalifikowanie ich jako budynku, odpowiadającego definicji z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie stwierdził, że są one szczególnym rodzajem budynku i w związku z tym powinny odpowiadać warunkom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 12 tego rozporządzenia, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki dopuszcza się, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. PINB ustalił, że działka, na której posadowione są przedmiotowe obiekty objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla części terenów położonych we wsi R., w gminie R. (Uchwała nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] października 2005r.). Zgodnie z tym planem, znajduje się ona na terenie oznaczonym symbolem B10 2MN/U, określonym jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług. Z ustaleń zapisów planu wynika, że "dla terenów MN/U dopuszcza się realizację budynku bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki budowlanej za zgodą właściciela sąsiedniej nieruchomości." (§ 9 pkt 11 ). Wobec tego w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 30 ust.7 pkt 4 Prawa budowlanego a skoro organ architektoniczno-budowlany przyjął zgłoszenie na budowę obiektu, który w istocie wymagał pozwolenia na budowę, należało przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 48 tej ustawy. Nie można bowiem inwestorowi stawiać zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej. MWINB podzielił zarówno ustalenia, jak i wnioski organu I instancji stwierdzając, że PINB słusznie nakazał rozbiórkę przedmiotowych obiektów. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazywała bowiem, że właściciele działki sąsiedniej nie wyrazili zgody na usytuowanie obiektów w granicy. Zatem już z tych powodów przeprowadzenie postępowania naprawczego było niemożliwe. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów wskazał, że sam fakt braku sprzeciwu nie oznacza legalności prowadzonych prac budowlanych. Organ nadzoru budowlanego sprawdza na każdym etapie postępowania czy realizacja obiektów budowlanych jest zgodna ze sztuką budowlaną oraz z dokonanym zgłoszeniem. Tymczasem roboty budowlane wykonano niezgodnie ze zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2013 r., w efekcie czego powstała inna inwestycja, co uzasadniało ingerencję organu nadzoru budowlanego.
5 W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę prowadzącą do błędu w ustaleniach faktycznych, że inwestycja jest realizowana niezgodnie ze skutecznie dokonanym zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2012 r. oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a także naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej będący następstwem istnienia w obrocie prawnym decyzji organów obu instancji o niespójnej ocenie stanu faktycznego stanowiącej podstawę zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
6 W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.
7 Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalając skargę wskazał, że zasadniczą kwestią było ustalenie, jakiego rodzaju obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego został wybudowany, czy jego realizacja wymagała pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia, czy takiej budowie nie sprzeciwiają się przepisy prawa oraz czy organy zastosowały prawidłowy przepis ustawy. Dostrzegając rozbieżność poglądów organów co do rodzaju obiektu WSA przychylił się do stanowiska organu odwoławczego, który wprawdzie nie wprost, ale stwierdził, że na działce wybudowane zostały budynki. Powołując się na definicję budynku, budowli oraz obiektu małej architektury zawartych w art. 3 Prawa budowlanego wskazał, że budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia trzy warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach. Inwestor nie wybudował ani altany, ani wiaty, lecz 2 samodzielne budynki. Z dokumentacji zdjęciowej wynika, że są one trwale związane z gruntem, są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród czyli ścian, z których jedna zawiera otwory okienne usytuowane od strony sąsiedniej działki oraz dach. To, że część frontowa tych obiektów nie jest zamknięta czwartą przegrodą lub nie jest jeszcze zamknięta nie oznacza, że taki obiekt nie spełnia tych warunków. WSA zaznaczył przy tym, że inwestor mógłby skutecznie dokonać zgłoszenia takich obiektów zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (do 25 m2), gdyby nie ustalenia planu miejscowego, które wymagają dla budowy budynku bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki zgody właściciela sąsiedniej działki. W sprawie bezspornym jest, że takiej zgody inwestor nie uzyskał. Za nietrafny ocenił pogląd Skarżącej, że wzniesione budynki są obiektami wymienionymi w zgłoszeniu czyli altanami, bowiem wykonane obiekty budowlane nie mieszczą się w potocznym rozumieniu słowa altana ani definicjach słownikowych. W uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją prof. S. Dubisza (tom 1, Wydawnictwo Naukowe PWTSI W-wa 2003, s.58) pojęcie "altana" jest określane jako niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. Przedmiotowe obiekty nie odpowiadają tej definicji. WSA wskazał również, że w Prawie budowlanym nie zawarto definicji wiaty. Zatem również w tym zakresie należy posługiwać się potocznym rozumieniem tego słowa oraz orzecznictwem sądowym, przy wykorzystaniu ustawowej definicji obiektów budowlanych, a w szczególności art. 3 pkt. 2 Prawa budowlanego. Dla kwalifikacji obiektu budowlanego jako altany nie jest wystarczające, aby spełniał on ograniczenia wymiarowe określone w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Istotna jest bowiem także funkcja i charakter obiektu czy też jego konstrukcja, czyli to z jakiego materiału został zbudowany (wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r. II OSK 1875/12 ). Wiatą jest obiekt zadaszony oparty na słupkach. Wiatą można nazwać również lekką konstrukcję nie zamkniętą z jednej strony. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem spełniającym przesłanki budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ jest on trwale połączony z gruntem, posiada fundamenty, wydzielenie z przestrzeni za pomocą murowanych przegród budowlanych oraz dach. W odniesieniu do zarzutu, że przedmiotowa inwestycja budowlana jest realizowana zgodnie ze skutecznie dokonanym przez inwestora zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2012 r. oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazał, że fakt dokonanego zgłoszenia przed organem architektoniczno-budowlanym i brak sprzeciwu organu nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od sprawdzania na każdym etapie postępowania, czy realizacja obiektów budowlanych jest zgodna z przepisami prawa, a w tym ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, z prawem budowlanym oraz z dokonanym zgłoszeniem. WSA nie dopatrzył się też naruszenia art. 107 § 2 K.p.a.
8 W skardze kasacyjnej fachowy pełnomocnik Skarżącej zaskarżył powyższy wyrok w całości. W pierwszej kolejności zarzucił wydanie wyroku w warunkach nieważności - art.183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), poprzez prowadzenie postępowania pomimo śmierci uczestnika Z. S., na dowód czego przedłożył odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że wyżej wymieniony zmarł w dniu [...] lipca 2011 r., a więc nie żył już w chwili wszczęcia postępowania.
9 Wskazał też na naruszenie przepisów postępowania:
10 1. art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez brak wnikliwej i kompletnej oceny materiału dowodowego zebranego przez organ administracji publicznej oraz uznanie go za pełny i precyzyjny podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny wobec braku wszechstronnego ustalenia, z jakim obiektem mamy do czynienia w sprawie oraz przyjęciem, że przedmiotowa inwestycja budowlana jest realizowana niezgodnie ze skutecznie dokonanym przez inwestora zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2012 r. oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co nie znajduje potwierdzenia w treści materiału dowodowego;
11 2. naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, spowodowany brakiem sprzeciwu do zgłoszenia robót, a następnie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę wzniesionych obiektów bez zmiany stanu faktycznego sprawy.
12 W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił:
13 1. naruszenie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię pojęcia "budynek", wyrażającą się w uznaniu, że obiekt, który nie ma wydzielonych przegród budowlanych z każdej ze stron może być uznany za budynek w rozumieniu zarzucanego przepisu;
14 2. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię, tj. uznanie, że obiekt otwarty, posiadający fundamenty, zadaszenie i ściany, nie może być uznany za altanę;
15 3. naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wadliwie przyjęcie, że wybudowanych obiektów nie można zaliczyć do altan, wymagających jedynie zgłoszenia budowy.
16 Na tych podstawach sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz w postępowaniu kasacyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
17 W uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca rozpoczęła budowę na podstawie zgłoszenia z dnia 22 czerwca 2012 r. przy braku sprzeciwu ze strony organu i zgłoszenie to realizowane jest bez odstępstw. Altany, wbrew stwierdzeniom Sądu, nie mają okien, co wynika z dołączonych do akt zdjęć, a otwory w ścianach wypełnione są luksferami. Altany nie stykają się z budynkiem mieszkalnym co jest to widoczne na mapce dołączonej do zgłoszenia a PINB dwukrotnie, w decyzjach z dnia [...] stycznia 2013 r. i z dnia [...] lipca 2013 r., umorzył postępowanie po stwierdzeniu, że nie nastąpiło naruszenie prawa. Dopiero przy trzecim rozpoznawaniu sprawy uznał, że przedmiotowe obiekty nie odpowiadają definicji altany i należy je uznać za wiaty. Przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym PINB wydał dwie sprzeczne ze sobą decyzje. Takie działanie godzi w normę zawartą w art. 8 k.p.a. i ma wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie zgadza się z przyjętą przez Sąd I instancji interpretacją definicji budynku i zakwalifikowanie do niej powstałych obiektów. Sąd I instancji wprowadza w sposób nieuprawniony dodatkowe kryteria w postaci ilości przegród (ścian). Ustawodawcy chodziło o obiekt wydzielony z każdej ze stron, podczas, gdy w przedmiotowych obiektach brak jest ściany frontowej, a domniemywanie, że czwarta ściana na pewno powstanie uważa za niedopuszczalną sugestię. Uzasadniając naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazano, że w ocenie Skarżącej sporne obiekty to altany. Podniesiono również brak konsekwencji w uzasadnieniu wyroku, który raz stwierdza, że przedmiotowe obiekty to budynki a następnie wskazuje, że inwestor mógłby skutecznie dokonać zgłoszenia zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pk2 prawa budowlanego, gdyby nie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
19 skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
20 Jako pierwszy, skarga kasacyjna stawia zarzut nieważności postępowania twierdząc, że zaskarżony wyrok zapadł w warunkach przewidzianych przepisem art.183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 25 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Skarżącej jest tak dlatego, ponieważ WSA prowadził postępowania pomimo śmierci uczestnika Z. S., a dowodem na to jest odpis skrócony aktu zgonu z którego wynika, że wyżej wymieniony zmarł w dniu [...] lipca 2011 r., a więc nie żył już w chwili wszczęcia postępowania.
21 W przepisie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przewidziano podstawę nieważności postępowania polegającą na tym, że strona postępowania nie ma zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie jest należycie umocowany. Z uwagi na śmierć strony ta podstawa nieważności może wystąpić wtedy, gdy osoba biorąca już udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym umrze a pomimo tego postępowanie nadal będzie się toczyć, tak jakby osoba ta żyła. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, co wynika już z treści zarzutu: Z. S. zmarł w dniu [...] lipca 2011 r. a więc nie tylko przed wszczęciem postępowania administracyjnego, co nastąpiło zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. (k. 41 akt adm.), ale jeszcze przed dokonaniem zgłoszenia, co miało miejsce w dniu 22 czerwca 2012 r. Oznacza to, że zarzut nieważności postępowania jest chybiony.
22 Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą inne, niż wskazana skargą kasacyjną, przesłanki powodujące nieważność postępowania przewidziane przepisem art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.
23 W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazano na art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a,. upatrując uchybienie tym przepisom brakiem wnikliwej i kompletnej oceny materiału dowodowego oraz uznaniem, że materiał ten jest pełny i precyzyjny. Tymczasem w ocenie Skarżącej, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana niezgodnie ze skutecznie dokonanym zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2012 r.
24 Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organy zebrały na tyle pełny materiał dowodowy, że mogły na jego podstawie poczynić ustalenia, z jakimi obiektami budowlanymi mają do czynnienia. Tym materiałem są protokoły oględzin z dnia 2 listopada 2012 r. (k. 46 akt adm.) oraz z dnia 11 czerwca 2013 r. (k. 63 akt j.w.), a także niekwestionowany co do tożsamości z realizowaną inwestycją materiał fotograficzny znajdujący się w aktach administracyjnych (k. 35 – 37). Z dowodów tych w sposób jednoznaczny wynika, że wykonane zostały dwa przylegające do siebie obiekty budowlane o wym. 3,80 m x 6,50 m każdy, oddzielone od siebie dylatacją z pianki o szerokości 10 cm, wykonane na fundamencie o murowanych ścianach i dachu pokrytym papą. Obiekty te przylegają bezpośrednio do istniejącego na działce Skarżącej jednorodzinnego budynku mieszkalnego i są zlokalizowane w granicy z działką sąsiednią nr ew. [...]. Ustaleń w tym zakresie skarga kasacyjna nie podważa twierdząc jednak, że są to altany, które objęto zgłoszeniem z dnia 22 czerwca 2012 r.
25 Przy takich obiektach ma rację WSA akceptując stanowisko organu odwoławczego, że doszło do realizacji dwóch budynków. W odniesieniu do obiektu usytuowanego w głębi działki Skarżącej, jako drugiego od ul. [...], materiał fotograficzny nie pozostawia żadnych wątpliwości, że zrealizowany został budynek. Obiekt ma cztery ściany, przy czym w ścianie od podwórza, równoległej do granicy z działką nr [...], znajduje się otwór okienny i drzwiowy. Okoliczność, że otwory te nie zostały wypełniane stolarką, w żadnym wypadku nie pozbawia obiektu cech właściwych budynkowi. W identyczny sposób ocenić należy drugi obiekt. Składa się on z trzech ścian murowanych, z których jedna przylega na całej długości do budynku mieszkalnego. W ścianie tej zrealizowano otwór drzwiowy nawiązujący do istniejących w budynku mieszkalnym drzwi. To, że jak dotychczas od strony ulicy nie zainstalowano przegrody (np. bramy garażowej), nie pozbawia również i tego obiektu cech właściwych budynkowi. Oznacza to, że zarzut naruszenia przepisów postępowania wyżej wymienionych, jest nieusprawiedliwiony.
26 Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. w zakresie, w jakim skarga kasacyjna naruszenie tego przepisu upatruje w działaniach organów polegających z jednej strony na braku wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót, a następnie wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę wzniesionych obiektów.
27 Przede wszystkim stwierdzić należy, że brak wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej nie stoi na przeszkodzie w podjęciu w stosunku do realizowanego obiektu budowlanego działań przez organy nadzoru budowlanego. Kontrola ta sprawowana jest więc przez inny organ, który samodzielnie dokonuje oceny realizowanego obiektu w aspekcie obowiązujących przepisów. Wobec tego brak wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia przez inny organ (administracji architektoniczno – budowlanej) nie może świadczyć o naruszeniu art. 8 K.p.a. przez organy nadzoru budowlanego.
28 Również nie stanowi naruszenia tego przepisu naprowadzona skargą kasacyjną okoliczność dwukrotnego umorzenia postępowania przez PINB a następnie, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów. Wskazać należy, że wszystkie decyzje podejmowane były w toku postępowania, w którym strony o sprzecznych interesach składały odwołania. Wobec tego różna ocena i kwalifikacja przedmiotowych obiektów w toku tego samego postępowania nie stanowi naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa. Ocena ta stanowi natomiast realizację zasady prawdy obiektywnej, przy czym na gruncie rozpoznawanej sprawy ustalenia MWINB, że realizowane obiekty są budynkami, zostały uznane za prawidłowe.
29 Jeśli chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię pojęcia "budynek" wyrażającą się w uznaniu, że obiekt, który nie ma wydzielonych przegród budowlanych z każdej ze stron może być uznany za budynek stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Wbrew temu zarzutowi WSA nie wypowiedział takiego poglądu a jedynie stwierdził, że okoliczność, że część frontowa obiektu nie jest zamknięta (jeszcze) czwartą przegrodą nie oznacza, że obiekt nie spełnia warunków określonych w tym przepisie.
30 W konsekwencji bezzasadne są zarzuty wskazujące na naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię, tj. uznanie, że obiekt otwarty, posiadający fundamenty, zadaszenie i ściany, nie może być uznany za altanę oraz, że przedmiotowe obiekty nie wymagały jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w której prawidłowo ustalono stan fatyczny, zgodnie z którym realizowane obiekty są budynkami, gdyż spełniają wszystkie warunki dla tego rodzaju obiektów przewidziane przepisem art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, czynienie rozważań w oczekiwanym przez Skarżącą zakresie jest zbędne. Jeszcze raz powtórzyć należy, że nieskuteczne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania co oznacza, że kwestia rodzaju obiektów budowlanych (są to budynki), została przesądzona.
31 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
32 Końcowo, odnosząc się do złożonego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniosku pełnomocnika uczestników – właścicieli działki nr [...], o odrzucenie skargi kasacyjnej w oparciu o przepisy Konstytucji RP dotyczące właściwości sądów administracyjnych o kontroli legalności działalności administracji publicznej z argumentacją, że wyłączają one możliwość kontroli przez sąd administracyjny ochrony prawa własności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
33 Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego a następnie przez WSA, zainicjowana została przez uczestników, którzy pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgłosili "protest" do budowy garażu przylegającego do granicy. Zgodnie z tym pismem, budowę rozpoczęto 30 sierpnia 2012 r. bez zgody uczestników.
34 Stosownie do przepisu art. 1 Prawa budowlanego, ustawa - Prawo budowlane, zwana dalej "ustawą", normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy stanowi, że obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W świetle tych unormowań niniejsza sprawa jest sprawą administracyjną: właściwy organ (nadzoru budowlanego) dokonał oceny budowy obiektów budowlanych na działce nr [...] w aspekcie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, którymi są uczestnicy postępowania. Ocena ta nie była dokonywana w oparciu o przepisy dotyczące ochrony własności, ale Prawa budowlanego wraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, w powiązaniu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
35 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem przepisy art. 199 i nast., w tym art. 203 i art. 204 P.p.s.a., nie dają ku temu podstaw.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 2, § 3)
- Prawo budowlane, art. 1
- Prawo budowlane, art. 3
- Prawo budowlane, art. 29
- Prawo budowlane, art. 30
- Prawo budowlane, art. 51
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 25 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 203
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.