Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2023 r., II OSK 3332/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2023 r., II OSK 3332/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.G., M.L., K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 770/19 w sprawie ze skargi L.G., M.L., K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r. nr SKO-4213/183/19 w przedmiocie warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestników M.S. i M.S.1 o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 770/19, oddalił skargę L.G., M.L., K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r., nr SKO-4213/183/19 w przedmiocie warunków zabudowy.

3 Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, utrzymało w mocy, wydaną na wniosek M.S.1 i M.S.2 decyzję Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr RB.6730.63.11.2018, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – chlewni tuczników na około 1600 szt. (224 DJP) na rusztach żelbetowych wraz ze zbiornikiem na gnojowicę pod projektowanym budynkiem oraz dwoma silosami paszowymi o pojemności maksymalnej 20 ton każdy, w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie hodowlanym przy łącznej obsadzie inwentarza w gospodarstwie wynoszącej maksymalnie 2000 szt. (max. 280 DJP) z zastosowaniem bezściółkowej – rusztowej technologii chowu, na działce nr [...] w miejscowości B.

4 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli L.G., M.L., K.T., M.K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.

5 Wyrokowi zarzucono, na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."):

6 I. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

7 a. art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 późn. zm., dalej: "u.i.ś") przez ich niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że nie zachodzi konieczność ustalenia wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne,

8 b. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") przez działanie organów z przekroczeniem granic prawa, w szczególności naruszenia prawa własności skarżących,

9 c. art. 31 i 64 Konstytucji RP przez nienależyte ograniczenie prawa własności skarżących i wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestorów, podczas, gdy możliwe jest usytuowanie budynku inwentarskiego – chlewni tuczników na około 1600 szt. (224 DJP) w dalszej odległości tak, aby z budynku chlewni nie wydobywały się immisje oddziałujące negatywnie na nieruchomości skarżących i inne położne w miejscowości B.

10 II. Naruszenie przepisów postępowania:

11 a. art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez uznanie, iż nie doszło do naruszenia obowiązku działania organów administracji z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

12 b. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. przez uznanie, iż nie doszło do uchybienia obowiązkowi wnikliwego działania oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz obowiązkowi dopuszczenia w sprawie istotnych dowodów,

13 c. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. polegające na pominięciu opinii organu ochrony środowiska czy w tych konkretnych warunkach usytuowania chlewni tej wielkości we Wsi B. nie stanowi zagrożenia ekologicznego? Nie wystąpiono o stosowaną opinie biegłego chociaż w ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie wymagane były wiadomości specjalne w zakresie dotyczącym prawidłowej oceny podawanych we wniosku DJP względem faktycznej powierzchni zabudowy, który w oparciu o przeprowadzone oględziny i ewentualne pomiary orzekłby, jakie jest prawidłowe usytuowanie chlewni, zgodnie z istniejącymi przepisami i normami dotyczącymi ochrony środowiska.

14 Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r. do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji według norm przepisanych.

15 Postanowieniem z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po 770/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M.K. wskazując, że nie był on stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, a konsekwencji nie stał się uczestnikiem postępowania sądowego na prawach strony. Nie złożył również w toku postępowania sądowego wniosku o udział w tym postępowaniu w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a.

16 W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania M.S.1 i M.S.2, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o odmowę wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 czerwca 2019 r.

17 W uzasadnieniu uczestnicy odnieśli się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

18 Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3332/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zawarty w skardze kasacyjnej wniosek L.G., M.L. i K.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 kwietnia 2019 r.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

21 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

22 Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

23 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

24 Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 62 ust. 1 pkt. a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 u.i.ś przez ich niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że nie zachodzi konieczność ustalenia wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne. Sąd w zaskarżonym wyroku podniósł, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy zostało poprzedzone prawomocną decyzją środowiskową. Ta zaś jest wydawana w postępowaniu, którego przedmiotem jest analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia m.in. na środowisko, ludzi i krajobraz oraz ocena dopuszczalności jego realizacji przy spełnieniu ustawowych warunków (por. wyrok NSA z 15.06.2021 r., III OSK 440/21, LEX nr 3188033).

25 Również zarzuty naruszenia art. 7, art. 31 i 64 Konstytucji RP, nie mogły zostać uwzględnione. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym przepisami p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej ani z treści zrzutu oznaczonego jako 1b) nie sposób wywieść w czym miałoby się przejawiać naruszenie przez Sąd prawa własności skarżących kasacyjnie.

26 Nie można też zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że za sprawą zaskarżonego wyroku doszło "nienależytego" ograniczenia prawa własności skarżących, w wyniku naruszenia art. 31 i art. 64 Konstytucji RP. Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że przywołana w zarzucie oznaczonym jako 1c) decyzja o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 63 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

27 Niezależnie od powyższego należy podzielić utrwalone stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, w tym także w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym, kwestie immisji związanych z realizacją planowanej inwestycji, będącej przedmiotem ustalenia warunków zabudowy są badane na dalszym etapie procesu inwestycyjno-budowlanego, a mianowicie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

28 Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

29 Nie jest możliwe skuteczne postawienie ogólnego zarzutu naruszenia zasady prawdy materialnej oraz reguł postępowania dowodowego przez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego. Tego typu zarzut musi zostać skonkretyzowany. Obowiązkiem skarżących kasacyjnie było wskazanie na konkretne okoliczności, które nie zostały wyjaśnione albo wyjaśnione zostały błędnie, w jaki sposób nie doszło do wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, jakie dowody zostały błędnie ocenione i jaka powinna być ich ocena. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że: "W zgormadzonym materiale dowodowym brakuje rzetelnej analizy z udziałem specjalistów z ochrony środowiska, którzy mogliby jednoznacznie określić z uwzględnieniem konkretnych warunków panujących we wsi B. i ustalić czy usytuowanie tej chlewni nie zagraża miejscowemu środowisku i (...) mieszkańcom", nie jest wystarczające. Brak konkretnych zarzutów w tym zakresie czyni taki zarzut kasacyjny niezasadnym.

30 Dokonana przez Sąd I instancji ocena przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest w pełni trafna. Decyzja została oparta na prawidłowo przeprowadzonej analizie architektoniczno-urbanistycznej. Zgormadzony w sprawie materiał dowodowy został poddany wnikliwej weryfikacji. Ustalenie środowiskowych uwarunkowań (poprzedzone szczegółowym i złożonym postępowaniem określonym w przepisach u.i.ś.) dla realizacji przedsięwzięcia, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, czyniło zbędnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie.

31 Zatem z przytoczonych wyżej względów za pozbawione uzasadnionych podstaw należało uznać sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia: art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.

32 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

33 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, oddalając wniosek uczestników postępowania – M.S.1 i M.S.2. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, bowiem przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., to strony ponoszą koszty postępowania ze swoim udziałem w sprawie, zaś przepis szczególny, o którym mowa w art. 199 p.p.s.a., nie przewiduje zwrotu tych kosztów uczestnikom postępowania (por. wyrok NSA z 16.04.2019 r., II GSK 739/17, LEX nr 2680200).