Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., II OSK 2585/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., II OSK 2585/18

Sentencja

1 Dnia 26 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 40/18 w sprawie ze skargi A. D. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 40/18, powołując się na art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucił skargę A. D. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z [...] października 2015 r., nr [...], w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., uznając, że skarżący nie był legitymowany do wniesienia skargi na tę uchwałę, gdyż nie naruszała ona jego interesu prawnego lub uprawnienia.

3 Sąd ustalił, że skarżący jest właścicielem nieruchomości leżącej na terenie miasta i gminy W., która nie została objęta zaskarżoną uchwałą. Stwierdził, że zaskarżona uchwała dotyczy jedynie działek nr [...] i [...], zaś nieruchomość skarżącego znajduje się po drugiej stronie drogi publicznej w stosunku do tych działek. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie według zaskarżonej uchwały na działkach, których ona dotyczy, będzie dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna o maksymalnej wysokości trzech kondygnacji naziemnych, lecz w żaden sposób nie przesądzono, gdzie na terenie tych działek taka zabudowa może być zrealizowana oraz gdzie może być realizowana wyłącznie zabudowa jednorodzinna lub usługowa. W związku z tym stwierdził, że szczegółowe postanowienia dotyczące dopuszczalności realizacji poszczególnych typów zabudowy i ich parametrów pozostawione zostały zatem do uregulowania w odpowiednim planie miejscowym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji oznacza to, że ewentualnie postanowienia planu miejscowego dopuszczającego realizację zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie działki skarżącego mogłyby być oceniane jako naruszające interes prawny skarżącego. Za znamienne Sąd ten uznał, że sam skarżący, mimo że wniósł skargę na uchwałę w przedmiocie zmiany studium to, usiłując wykazać naruszenie interesu prawnego, odwołuje się nie do zmiany studium lecz do postanowień uchwały Rady Gminy i Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów objętych zaskarżoną uchwałą w sprawie zmiany studium.

4 Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez skarżącego, według którego poddanie przez ustalenia planu miejscowego jego nieruchomości nowym immisjom, związanym z zabudową wielorodzinną, narusza jego interes prawny wywodzący się z art. 140 i 144 k.c., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w odniesieniu do powołanego planu miejscowego stanowisko takie mogłoby zasługiwać na uwzględnienie, co zresztą – jak zaznaczył – stwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z 10 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Po 107/17, przyznając, że możliwość realizacji w sąsiedztwie działki skarżącego zabudowy wielorodzinnej wpłynie na jej zacienienie. Jednakże w odniesieniu do postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W. twierdzenie o bezpośrednim i realnym naruszeniu interesu prawnego skarżącego nie jest uzasadnione, bowiem samo studium nie przesądza o tym, że dopuszczalna będzie możliwość realizowania zabudowy wielorodzinnej zacieniającej działkę skarżącego. Inaczej rzecz ujmując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z samego studium nie wynika w żadnym razie, by dopuszczalna była realizacja zabudowy wielorodzinnej o określonych parametrach dokładnie naprzeciw działki skarżącego, a nie w innych fragmentach sąsiedniego obszaru objętego zmianę studium. W przypadku zaś dopuszczenia zabudowy wielorodzinnej w planie miejscowym jedynie w głębi sąsiedniego obszaru nie doszłoby do jakichkolwiek, choćby potencjalnych naruszeń interesu prawnego skarżącego z tego tytułu.

5 Mając to na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona uchwała o zmianie studium nie narusza prawa własności przysługującego skarżącemu do nieruchomości położonej poza obszarem objętym uchwaloną zmianą.

6 W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 50 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 140 k.c., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 7, art. 28 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez odrzucenie jego skargi na skutek uznania, że nie jest on legitymowany do jej wniesienia, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza jego interesu prawnego lub uprawnienia.

7 Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący m.in. podniósł, że zaskarżona uchwała stanowiła podstawę uchwalenia uchwałą Rady Gminy i Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który sąsiednie wobec nieruchomości skarżącego tereny, dotychczas użytkowane rolniczo, przeznaczył na budownictwo wielorodzinne, jednorodzinne oraz usługowe. Twierdził, że wniósł skargę na tę uchwałę o planie miejscowym, podnosząc jednocześnie zarzuty dotyczące zmiany studium, lecz WSA w Poznaniu wyrokiem z 10 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Po 107/17, jego skargę oddalił przyjmując, że zmiana studium nie może być w sprawie ze skargi na plan miejscowy oceniana, gdyż każdy z tych aktów podlega odrębnemu zaskarżeniu. Wskazał też, że wcześniej obowiązujące studium oraz plany miejscowe na tych samych terenach przewidywały jedynie zabudowę jednorodzinną. Wywodził w związku z tym, że gdyby nie podjęto zaskarżonej uchwały o zmianie studium, to w sąsiedztwie jego nieruchomości nie byłaby dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna.

8 We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto "stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a.", wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w [...] wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

10 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.

11 Skarga kasacyjna jest zasadna, gdyż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego, wynikającego z prawa własności nieruchomości. Po pierwsze, WSA w Poznaniu wydając wyrok z 10 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Po 107/17, dotyczący skargi skarżącego na uchwałę Rady Gminy i Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w sprawie planu miejscowego uznał, że plan ten narusza jego interes prawny, jako właściciela nieruchomości. Po drugie, WSA w Poznaniu w powołanym wyroku uznał, że plan miejscowy jest zgodny ze studium w brzmieniu ustalonym zaskarżoną uchwałą oraz odpowiadając na zarzut skarżącego, dotyczący zgodności z prawem tego studium, stwierdził, że taka ocena nie jest dopuszczalna, gdyż studium podlega odrębnemu zaskarżeniu.

12 Mając powyższe na uwadze oraz nadto uwzględniając fakt, że zgodnie z art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) studium wiąże organy gminy podczas uchwalania planu miejscowego należało przyjąć w rozpoznawanej sprawie, że zaskarżona uchwała o zmianie studium naruszała interes prawny skarżącego wynikający z prawa własności nieruchomości. Zdaniem NSA w okolicznościach sprawy istnieje zależność wskazana w skardze kasacyjnej pomiędzy uchwałą Rady Gminy i Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w sprawie planu miejscowego a zaskarżoną uchwałą, polegająca na tym, że gdyby zaskarżona uchwała nie została uchwalona to także nie zostałby uchwalony plan miejscowy, który, jak już przyjął WSA w Poznaniu, narusza interes prawny skarżącego. Ta zależność powoduje, że naruszenie interesu prawnego skarżącego zaskarżoną uchwałą jest bezpośrednie i realne. Nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że naruszenie interesu prawnego skarżącego jest potencjalne, przyszłe i niepewne skoro plan miejscowy, zgodny ze zmianą studium i naruszający interes prawny skarżącego, został już uchwalony, tak samo jak nie można zgodzić się z tym Sądem, że nie jest jeszcze znane usytuowanie zabudowy ograniczającej prawo własności skarżącego.

13 W tym stanie rzeczy NSA, uznając, że skarga kasacyjna opiera się o uzasadnione podstawy, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

14 Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 203 i 204 p.p.s.a. zwrot kosztów tego postępowania przysługuje jedynie w przypadku skargi kasacyjnej od wyroku, a nie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji. Nie oznacza to, że koszty skargi kasacyjnej od postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji w ogóle nie podlegają rozliczeniu. Są to niezbędne koszty postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a. i mogą być rozliczone na podstawie art. 200 p.p.s.a.

15 Ponadto odnosząc się do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej o rozpoznanie sprawy na rozprawie "stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a.", należy wyjaśnić, że powołany przepis nie dotyczy skarg na postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji kończące postępowania w sprawie, gdyż możliwość rozpoznania takich skarg kasacyjnych na posiedzeniu niejawnym bez względu na stanowisko stron postępowania w tej kwestii, wynika z przepisu szczególnego, mianowicie art. 182 § 1 p.p.s.a. W związku z tym na podstawie tego przepisu oraz art. 182 § 3 p.p.s.a. NSA skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.