Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2017 r., II OSK 2525/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2017 r., II OSK 2525/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 256/15 w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 256/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

3 Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

4 Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po rozpoznaniu wniosku J. T., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanych K. F.-T. i J. T. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. [...] obr.[...] położonych w Z..

5 W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał inwestorowi J. T. oraz właścicielowi działki K. F. -T. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego składającego się z 3 prostokątów o wymiarach 5,75 x 7,70; 7,95 x 10,20; 2,0 x 7,70 wybudowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 6 lipca 2013 r. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny upomnieniem z dnia 19 lipca 2013 r. wezwał zobowiązanych do wykonania ciążącego na nich obowiązku z pouczeniem, że jeżeli ten nie zostanie wykonany, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] kwietnia 2014 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...], a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia.

6 W dniu 15 października 2014 r. do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek zobowiązanego J. T. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w którym wskazano, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczy się postępowanie, w sprawie o sygn. II SA/Kr 835/14. W przypadku gdy WSA uwzględni skargę, zobowiązany będzie w stanie zakwestionować zasadność i legalność decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. o nakazie rozbiórki. Organ I instancji wyjaśnił, że wskazana przez zobowiązanego okoliczność nie może stanowić podstawy zawieszenia tego postępowania na zasadzie art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że wiadomo mu z urzędu, iż w dniu 22 sierpnia 2014 r. zapadł wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Kr 835/14 oddalający skargę K. F.-T. na postanowienie MWINB z dnia [...] kwietnia 2014 r., którym to postanowieniem odmówiono przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w Z. z dnia [...] czerwca 2013 r.

7 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpoznaniu zażalenia J. T., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że wśród okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 ustawy, nie ma okoliczności, na którą powołał się inwestor. Złożenie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie powoduje wstrzymania wykonania obowiązku, czyli nie mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy.

8 J. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw zobowiązanym w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r. oddalającego skargę na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmówienia przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania została wniesiona skarga kasacyjna.

9 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny na wstępie dokonał oceny dopuszczalności skargi w tej sprawie. Wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie – skarga jest dopuszczalna.

11 Stosownie do treści art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wyliczenie przesłanek ma charakter zamknięty. Sąd zgodził się z poglądem organu, że wśród okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., a stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie ma tej okoliczności, na którą powołał się J. T.. Złożenie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie powoduje wstrzymania wykonania obowiązku, czyli nie mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

12 W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut skargi, że w sprawie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 56 § 1 pkt 1 ustawy, gdyż "ze wstrzymaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej mamy do czynienia w przypadku wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stosownie do treści art. 60 k.p.a. - w związku z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub zażalenia." Po pierwsze w przepisie tym wskazano, że organ "może" a nie "musi" wstrzymać wykonanie decyzji. Po drugie, organ z możliwości tej nie skorzystał, czyli do wstrzymania wykonania decyzji nie doszło. Nie ma również podstawy prawnej twierdzenie skarżącego, że "fakt złożenia skargi do sądu na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powinien wpłynąć na tok postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji organ II instancji powinien dojść do przekonania, że złożenie skargi kasacyjnej od ww. wyroku powoduje wstrzymanie wykonania obowiązku, czyli mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.".

13 Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podzielił również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 maja 2013 r. sygn. II GSK 292/12 (LEX 1328846), że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest możliwości zastosowania przesłanki zawieszenia postępowania w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.).

14 W skardze kasacyjnej od tego wyroku J. T. podniósł zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały ku temu podstawy, tj. organ naruszył art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.

15 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

16 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie wstrzymania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. W ocenie skarżącego, ze wstrzymaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej mamy do czynienia w przypadku wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stosownie do treści art. 60 k.p.a. - w związku z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub zażalenia. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, do którego wniesiono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 835/14. Wykonanie obowiązku rozbiórki zostało więc wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd tej kwestii.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

19 Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 powołanej ustawy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie wstrzymania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Przesłanka zawieszenia wskazana w tym przepisie dotyczy więc sytuacji, w których brak jest wymagalności egzekwowanego obowiązku i organ administracyjny nie może domagać się jego realizacji. Taka sytuacja nie wystąpiła w tej sprawie.

20 Wyrokiem z 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 835/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. F.-T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki. Już po wydaniu tego wyroku, w dniu 15 października 2014 r. skarżący J. T. złożył do organu wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na tej postawie, że postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki nie zostało zakończone i w związku z toczącym się postępowaniem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podlega ono wstrzymaniu, co powoduje również wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w tej sprawie wykonanie obowiązku rozbiórki budynku nie zostało wstrzymane ani przez organ w postępowaniu administracyjnym o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 60 k.p.a., ani przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie z dnia 2 kwietnia 2014 r. Decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nakazie rozbiórki jako ostateczna (od dnia 6 lipca 2013 r.) podlega wykonaniu. Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.

21 Należy dodać, iż kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki została ostatecznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 118/15 oddalił skargę kasacyjną K. F.-T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 835/14.

22 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.