Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r., II OSK 2400/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r., II OSK 2400/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 800/15 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na granicy działki oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z [...] września 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o przywrócenie stosunków wodnych na granicy działki.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła do Prezydenta Miasta Jeleniej Góry żądanie zaprzestania odprowadzenia wód opadowych przelewających się z koryta odpływowego graniczącego z należącą do niej działką nr [...]/2 na długości [...] m przy ulicy [...] od nr 1 do nr 31. Wniosła o wydanie w tej sprawie decyzji na podstawie ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 – dalej jako "Prawo wodne"). Działka, z której odprowadzane są wody opadowe jest własnością Gminy Jelenia Góra, stąd też do załatwienia sprawy został wyznaczony Wójt Gminy Jeżów Sudecki.

4 Decyzją z [...] czerwca 2015 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie. Organ I instancji omówił przeprowadzone dowody z oględzin i opinii biegłego. Wyjaśnił, że oględziny były niepełne z uwagi na nieudostępnienie działki przez skarżącą. Z opinii technicznej wynika, że w 2010 r. zakończyła się budowa ul. [...]. Zamiast planowanych trójkątnych korytek odwadniających wybudowano owalne. Ta zmiana polepszyła możliwości odwodnienia drogi. W pewnych sytuacjach woda nie mieści się w korytkach, przykładowo w razie ich zablokowania przez "liście i gałązki" lub zdeformowania przez systemy korzeniowe brzóz rosnących na działce skarżącej. Działka nr [...]/2 od wielu lat narażona jest na spływ wód stokowych z powierzchni położonych wyżej, niezależnie od nawierzchni ulicy. Wynika to bowiem z nachylenia terenu. W wyniku remontu ulicy wody z jej powierzchni są odprowadzane korytkami do rowu drogowego w ulicy [...], co ograniczyło spływ wód na działkę nr [...]/2. Z mapy ewidencji gruntów wynika, że na działce nr [...]/2 istniał rów melioracyjny pełniący istotną rolę w odwodnieniu okolicznych gruntów. Rów ten obecnie nie istnieje. Nie nastąpiła więc istotna zmiana stosunków wodnych ani negatywne oddziaływanie z ulicy [...] na działkę skarżącej.

5 Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

6 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując wyrażone tam stanowisko.

7 Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

8 Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał w pierwszej kolejności, że w przypadku bezzasadności wniosku zgłoszonego przez wnioskodawcę organ wydaje decyzję odmowną, a nie umarzającą postępowanie. W ocenie Sądu I instancji, przyjęcie w tej sprawie formy umorzenia postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że w decyzjach obu instancji nie powołano art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") i nie rozważano bezprzedmiotowości postępowania, a organ stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 29 ustawy Prawo wodne. Sąd I instancji wskazał, że przebudowa drogi wywołała przekształcenie terenu oraz zmianę sposobu spływania wód po stoku, na którym położona jest ulica i znajdująca się poniżej działka skarżącej. Jednak nie został wykazany szkodliwy wpływ tej zmiany na sąsiedni grunt należący do skarżącej, co wynika w szczególności z opinii biegłego. Sąd I instancji przytoczył fragmenty opinii biegłego, w tym stwierdzenie, że w ostatnich latach wystąpiłi zwiększone opady atmosferyczne, co mogło wywołać pogorszenie stanu stosunków wodnych na działce skarżącej, lecz nie zostało spowodowane przebudową drogi. Sąd I instancji podkreślił, że w aktach sprawy nie ma odmiennych ustaleń dotyczących wpływu przebudowy drogi na stan stosunków wodnych na działce skarżącej.

9 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca.

10 Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.

11 Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

13 Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

14 Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

15 Po pierwsze, chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., a także w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Wynika to z tego, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Należy podkreślić, że Sąd I instancji odnosząc się do przebudowy przedmiotowej drogi słusznie stwierdził, że przebudowa ta spowodowała określone przekształcenie terenu i zmianę sposobu spływania wód po stoku, na którym jest zlokalizowana dana ulica oraz usytuowana poniżej i należąca do skarżącej działka nr [...]/2, ale jednocześnie nie został ustalony szkodliwy wpływ tej zmiany na sąsiedni grunt należący do skarżącej. Znajduje to również potwierdzenie w opinii biegłego. Ponadto z opinii wynika także, że zwiększone w ostatnich latach opady atmosferyczne mogły spowodować pogorszenie stanu stosunków wodnych na działce skarżącej, co jednak w żadnym przypadku nie zostało spowodowane przebudową drogi publicznej. Sąd I instancji prawidłowo również stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów, w szczególności złożonych przez skarżącą, które podważałyby ustalenia dotyczące oddziaływania przebudowy przedmiotowej drogi na stosunki wodne występujące na działce skarżącej. Ponadto w skardze kasacyjnej nie podniesiono nawet zarzutu naruszenia art. 29 Prawa wodnego.

16 Po drugie, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że jeżeli zachodzi bezzasadność wniosku zgłoszonego przez wnioskodawcę, to właściwy organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie decyzję o umorzeniu postępowania. Załatwienie tej sprawy w formie decyzji o umorzeniu postępowania nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Ponadto Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w decyzjach obu instancji nie powołano art. 105 § 1 k.p.a. i nie rozważano bezprzedmiotowości postępowania, natomiast organy stwierdziły, że podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy jest art. 29 ustawy Prawo wodne. Jak już jednak wyżej wskazano, w odniesieniu do tego przepisu skarżąca nie sformułowała zarzutu kasacyjnego, zarówno w zakresie jego nieprawidłowego zastosowania lub błędnej wykładni.

17 Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

18 Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny.