Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2014 r., II OSK 2127/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2014 r., II OSK 2127/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 616/14 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 616/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu wniosku J. M. o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Radymna z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. W tej decyzji Kolegium wskazało, że strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jednocześnie zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemysłu, w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. J. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

4 Sąd wskazał, iż stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z § 2 powołanego wyżej przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

5 Sąd wskazał, iż w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, orzekając we wznowionym postępowaniu, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiło uchylenia decyzji Burmistrza Radymna z dnia [...] maja 2010 r. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję samorządowego kolegium odwoławczego jest więc uprzednie złożenie żądania o ponowne rozpatrzenie sprawy.

6 Sąd wyjaśnił, że mylne pouczenie organu o możliwości złożenia zarówno wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (co ma miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy) na decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., nie może powodować, że skarżący zwolniony jest od złożenia wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a. Są to okoliczności, które powinny być wzięte pod uwagę w postępowaniu administracyjnym, a nie sądowym. Brak właściwego pouczenia lub pouczenie niewłaściwe nie może szkodzić stronie, a zatem jest okolicznością, która powinna być wzięta pod uwagę w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia w/w środka zaskarżenia. Skarga do sądu administracyjnego nie jest konkurencyjnym środkiem zaskarżenia decyzji.

7 W związku z tym, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem nie wyczerpał środka zaskarżenia, jaki mu służył przed organem, Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. jako niedopuszczalną.

8 Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł J. M., podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na przyjęciu, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia (art. 127 k.p.a.) jakie służyły skarżącemu.

9 Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

10 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż z treści art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że strona może, ale nie musi zwrócić się do ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał, gdyż uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu nie jest w stanie obiektywnie rozpatrzyć jego sprawy. Ponadto skarżący został błędnie pouczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

13 Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika więc wprost, iż jeżeli w postępowaniu administracyjnym stronie przysługiwało prawo do wystąpienia do organu (ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego) z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia.

14 Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z przepisu tego wynika, że strona może, ale nie musi wystąpić do ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jest to jedynie uprawnienie strony w postępowaniu administracyjnym. Natomiast w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona, chcąc skutecznie wnieść skargę, ma obowiązek uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli taki wniosek jej przysługiwał w postępowaniu administracyjnym (co wynika wprost z art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.). Celem tych przepisów jest poddanie kontroli sądów administracyjnych jedynie decyzji, co do których przepisy regulujące postępowanie administracyjne nie przewidują już żadnych środków zaskarżenia.

15 Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 127 § 3 k.p.a. Sąd prawidłowo przyjął, że w tej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu, musi wystąpić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący zawarcia przez organ w uzasadnieniu decyzji błędnego pouczenia o możliwości złożenia na tym etapie postępowania skargi do sądu administracyjnego jest zasadny. Jednak zarzut ten może być przez stronę podnoszony we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie ma natomiast wpływu na dopuszczalność skargi w tej sprawie.

16 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.