Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2061/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2061/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej MarcPol S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 345/10 w sprawie ze skargi MarcPol S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2009 r. nr 2120/09 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 345/10, po rozpoznaniu skargi MarcPol S.A. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2009 r. nr 2120/09 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddalił.

3 Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją Nr 452/09 z dnia 13 listopada 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim nakazał inwestorowi - MarcPol S.A., rozbiórkę rozbudowy od strony wschodniej obiektu handlowego MarcPol na działkach nr ewid. 12/9, 12/10 i 31 obr. 40 przy ulicy Żyrardowskiej w Grodzisku Mazowieckim.

4 Powyższa decyzja została wysłana przez organ na adres skarżącego w Łomiankach ul. Poniatowskiego 2 i została doręczona stronie w dniu 16 listopada 2009- adnotacja na potwierdzeniu odbioru wraz z pieczątką firmową.

5 Wcześniej, bo 7 lipca 2009r., organ doręczył firmie Marcpol na ten sam adres w Łomiankach postanowienie nr 107/09 z dnia 26 czerwca 2009 wydane w oparciu o art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane nakładające na inwestora określone obowiązki.

6 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr 2120/09 z dnia 11 grudnia 2009r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez MarcPol S.A odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grodzisku Mazowieckim Nr 452/09 z dnia 13 listopada 2009r.

7 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że odwołanie spółki MarcPol od wyżej wymienionej decyzji opatrzone datą 1 grudnia 2009 r. zostało złożone w urzędzie pocztowym operatora publicznego tego samego dnia tj. jeden dzień po terminie (data stempla pocztowego na kopercie 1 grudnia 2009 r.), czyli po upływie 14 dniowego terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął bowiem 30 listopada 2009r.

8 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2009 r. wniosła MarcPol S.A. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe doręczenie pisma stronie; art. 134 k.p.a. przez uznanie, iż odwołanie zostało złożone po terminie oraz art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. MarcPol S.A. wskazała, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim dotycząca nakazu rozbiórki została wysłana przez ten organ na adres skarżącego w Łomiankach. Natomiast od dłuższego czasu główny ośrodek działalności firmy (biuro) mieści się w lokalu przy Al. Wilanowskiej 365, 02-665 w Warszawie, gdzie dostarczana jest korespondencja.

9 W Łomiankach pod adres który wysłano przedmiotową decyzję, obecnie znajduje się restauracja. Okoliczność ta spowodowała dezorganizację w dostarczeniu przedmiotowej decyzji w odpowiednie miejsce i de facto korespondencja dotarła pod właściwy adres w dniu 17 listopada 2009 r. Dlatego też, zdaniem skarżącej spółki, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania był liczony od daty 17 listopada 2009 r. i upływał 1 grudnia 2009 r., a w tym też dniu skarżący wniósł odwołanie od decyzji.

10 Spółka podniosła, że organ był świadom tego, że spółka zmieniła adres i powinien wysyłać korespondencję w prawidłowe miejsce. W szczególności, iż MarcPol S.A. kierował korespondencję do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Grodzkiego na firmowym papierze z logo firmy i adresem " pod którym znajduje się obecnie biuro ( Al. Wilanowskiej 365 w Warszawie).

11 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

12 Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

13 W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu MarcPol S.A. która została wysłana przez ten organ na adres skarżącego w Łomiankach. Z potwierdzenia odbioru wynika, że pracownik spółki potwierdzając to podpisem i pieczęcią spółki odebrał decyzję w dniu 16 listopada 2009 r.

14 Z treści art. 45 k.p.a. wynika, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W odniesieniu do osób prawnych obowiązuje wyrażona w art. 41 kodeksu cywilnego zasada, że siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej.

15 Osoby prawne, do których stosuje się przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, są obowiązane we wniosku o wpis do rejestru wskazać nie tylko siedzibę, lecz także adres, co wynika z art. 38 pkt 6 lit a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy domniemywać, że siedziba i adres osoby prawnej wpisanej do rejestru jest adresem prawdziwym (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS).

16 Z Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS 0000104488 wynika, iż siedziba skarżącej spółki znajduje się w Łomiankach ul. Poniatowskiego 2.

17 Sąd wskazał, że okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że na potwierdzeniu odbioru postanowienia z 16 listopada 2009 r., widnieje pieczęć adresata przesyłki oraz własnoręczny podpis osoby odbierającej przesyłkę. Nie bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest również okoliczność, iż " zawiadomienie o wszczęciu postępowania" z dnia 28 kwietnia 2009r. wraz z zawiadomieniem o przeprowadzeniu oględzin zostało wysłane na adres siedziby spółki i tam odebrane co znalazło wyraz w udzieleniu przez zarząd spółki upoważnienia dla A. G. do uczestniczenia w imieniu spółki w oględzinach. Także postanowienie nr 107/09 z dnia 26 czerwca 2009r. doręczono skarżącej na adres w Łomiankach.

18 Pomimo to skarżąca nie powiadomiła oficjalnie organu o zmianie adresu dla doręczeń, co podnosi jako zarzut skargi.

19 Obowiązek określony w art. 41 § 1 k.p.a. (zawiadomienia o zmianie adresu) powstaje od daty zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i dotyczy tego konkretnego postępowania administracyjnego - to znaczy tylko w tym konkretnym postępowaniu uchybienie temu obowiązkowi powodować może niekorzystne dla strony skutki, o których mówi art. 41 § 2 k.p.a.

20 W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji uznał, że organ I instancji prawidłowo doręczył stronie decyzję. Zgodnie z dowodami doręczeń strona otrzymała decyzję w dniu 16 listopada 2009 r. i od tego dnia należało liczyć termin do złożenia odwołania od decyzji w sprawie. Termin ten upłynął w dniu 30 listopada 2009 r., natomiast inwestor odwołał się od decyzji w dniu 1 grudnia 2009 r., a więc już po terminie.

21 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła MarcPol S.A. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 41 kodeksu cywilnego w zw. z art. 45 k.p.a. poprzez przyjęcie, że siedziba spółki może mieć inne miejsce niż siedziba jego organu zarządzającego a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, iż organ administracji publicznej w sposób jednoznaczny ocenił cały materiał dowodowy i odniesienie się wyłącznie do ustaleń tego organu – bez przeprowadzenia własnej oceny zebranego materiału dowodowego, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku stanowiska i zarzutów skarżącego przedstawionych we wniesionej skardze i nierozpoznanie przedstawionych zarzutów.

22 Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

25 Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

26 Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

27 W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie niniejszej nie jest przedmiotem sporu termin wniesienia przez skarżącą spółkę odwołania od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2009 r. Skarżący kasacyjnie stoi jednakże na stanowisku, że powyższe odwołanie zostało wniesione w terminie, albowiem "decyzja ta została wysłana na adres skarżącego w Łomiankach, podczas gdy od dłuższego czasu główny ośrodek działalności firmy (biuro) mieści się w lokalu przy ul. Wilanowskiej 365 w Warszawie" to zaś jak wskazuje skarżąca kasacyjnie spowodowało, że korespondencja zawierająca przedmiotową decyzję dotarła pod właściwy adres w dniu 17 listopada 2009 r., a zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania był liczony od tej daty i upływał 1 grudnia 2009 r.

28 Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie z takim stanowiskiem skarżącego kasacyjnie nie sposób się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg od doręczenia decyzji stronie. Jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji z treści art. 45 k.p.a. wynika, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Tym samym kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie miejsca siedziby MarcPol S.A. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca spółka w toku postępowania sądowoadministracyjnego wskazywała, że jej siedzibą jest Warszawa, podczas gdy formalnie siedzibą tą pozostają Łomianki. Jak wynika z przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art. 41 kodeksu cywilnego siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie za siedzibę organu zarządzającego MarcPol S.A. nie można uznać Warszawy, ul. Wilanowskiej 365. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego siedzibą MarcPol Spółka Akcyjna jest miejscowość Łomianki, zaś adres to ul. Poniatowskiego 2, 05-092 Łomianki (rubryka 2 pkt 1 oraz 2 rejestru KRS tej spółki). Jeżeli zmieniłaby się siedziba spółki, to zmiana taka byłaby dla organów wiążąca z chwilą dokonania stosownego wpisu w rejestrze. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Co więcej, przepis art. 41 k.p.a. obliguje strony do zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Samo zaś zorganizowanie biura spółki w którym urzęduje zarząd nie musi wiązać się ze zmianą siedziby spółki.

29 Jednocześnie wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie spółka w sposób wyraźny nie wskazała innego adresu dla doręczeń. Za takie wskazanie nie sposób uznać umieszczenia na papierze firmowym adresu siedziby zarządu.

30 Jedynie na marginesie podkreślić należy, że także w złożonej skardze kasacyjnej wskazano w sposób jednoznaczny, że siedzibą spółki są Łomianki, ul. Poniatowskiego 2. Taka też siedziba wynika z udzielonego w dniu 22 czerwca 2010 r. pełnomocnictwa procesowego.

31 Tym samym Sąd pierwszej instancji niewadliwie uznał, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z dniem 16 listopada 2009 r. – adnotacja na potwierdzeniu odbioru wraz z pieczątką firmową, w którym to dniu upoważniona osoba odebrała korespondencję kwitując odbiór swoim podpisem oraz pieczęcią firmową, a zatem wniesienie odwołania w dniu 1 grudnia 2009 r. nastąpiło z uchybieniem terminowi.

32 Skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.