Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r., II OSK 1897/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r., II OSK 1897/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1851/06 w sprawie ze skargi E. S. oraz E. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego budynków mieszkalnych wielorodzinnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi E. S. oraz E. S. wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1851/06 uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

3 Przedmiotowy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

4 Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, zmienił ostateczną decyzję Burmistrza Gminy Warszawa-Targówek z dnia [...] marca 2001 r., zezwalającą na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych, na terenie nieruchomości położonej w Warszawie (działki nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...]), położonych w rejonie ulicy [...] i proj. ul. [...], w części oznaczonej w projekcie zamiennym symbolem A* cd i A** i pozwolił na budowę według tego projektu.

5 W stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. zmiany polegały na:

6 - rezygnacji z zadaszonego parkingu na parterze w części północnej budynku,

7 - zaprojektowaniu w to miejsce 3 mieszkań,

8 - zmianie struktury mieszkań,

9 - lokalizacji miejsc postojowych na terenie,

10 - zmianie lokalizacji placu zabaw.

11 Pozostałe warunki zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. oraz zmieniającej ją decyzji z [...] grudnia 2004 r. pozostały bez zmian. Organ ocenił przedłożony projekt zamienny jako zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r.

12 Odwołanie od powyższej decyzji złożyły E. S. i E. S., zarzucając organowi I instancji przede wszystkim błędne przyjęcie, że inwestor składając wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę wykazał się prawem do dysponowania całym terenem na cele budowlane.

13 Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie podzielając żadnego z podniesionych w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że złożone przez inwestora, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowiące warunek z art. 32 ust 3 pkt 2 Prawa budowlanego do uzyskania pozwolenia na budowę, nie podlega kontroli organu architektoniczno-budowlanego.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1851/06 zaskarżoną decyzję, zgodził ze skarżącymi, że organ odwoławczy, pomimo podniesionego zarzutu, z naruszeniem zasad opisanych w art. 7 i 77 k.p.a. nie wyjaśnił czy inwestor składając wniosek o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę spełniał warunek określony w art. 32 ust 4 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że zakres robót wynikający z projektu zamiennego wykracza poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną i przewiduje konieczność korzystania między innymi z działki o nr ew. [...], a co za tym idzie, obowiązkiem inwestora było uzyskanie zgody wszystkich współwłaścicieli na ich wykonanie.

15 W aktach postępowania administracyjnego znajduje się akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., na mocy którego skarżące uzyskały własność lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] z udziałem w gruncie działek o nr ew. [...],[...],[...],[...] położonych w Warszawie przy ul. [...] i [...]. Analiza treści powyższego aktu, której organ odwoławczy odmówił, nie pozwala, w ocenie Sądu na uznanie, iż skarżące scedowały na inwestora prawo dysponowania należącym do nich udziałem na cele budowlane. Za błędne Sąd I instancji uznał natomiast stanowisko organu odwoławczego o braku swej kompetencji dla oceny prawdziwości złożonego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji wyraźnego zakwestionowania tegoż prawa i przedłożenia organowi w tym względzie dokumentu, jakim jest akt notarialny.

16 Skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1851/06 złożyła Spółka z o.o. "[...]", zarzucając:

17 1) nieważność postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem albowiem z

18 powodu braku zawiadomienia pełnomocnika skarżącej Spółki o rozprawie wyznaczonej na dzień 11 lipca 2007 r. nie uczestniczył on w przedmiotowej

19 rozprawie, wobec czego Spółka została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, co

20 stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

21 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

22 sprawy i stanowi podstawę skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a w szczególności:

23 - naruszenie art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez brak doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki na adres wskazany przez niego, jako adres dla doręczeń, w pierwszym piśmie procesowym w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, tj. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r. (karta 81-83), zawiadomienia o wyznaczonej przez Sąd na dzień 11 lipca 2007 r. rozprawie, podczas gdy w sprawie został ustanowiony pełnomocnik, a zatem doręczenia pism procesowych należy dokonać wyłącznie do jego rąk,

24 - naruszenie art. 93 pkt 1 in fine p.p.s.a. polegające na błędnym wskazanie adresu dla doręczeń pełnomocnika skarżącej w znajdującym się w aktach sprawy zawiadomieniu o rozprawie wyznaczonej na dzień 11 lipca 2007 r.,

25 - naruszeniu art. 91 § 2 i 3 p.p.s.a poprzez niezawiadomienie ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej Spółki, w szczególności z 7-dniowym wyprzedzeniem, o wyznaczonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na dzień 11 lipca 2007 r. rozprawie, a następnie odbyciu w tym dniu rozprawy,

26 - naruszeniu art. 109 p.p.s.a. oraz § 46 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych - rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), poprzez błędne sprawdzenie obecności stron po wywołaniu sprawy, a w konsekwencji niestwierdzenie nieprawidłowości w zawiadomieniu skarżącej Spółki o terminie rozprawy i nieodroczenie rozprawy, podczas gdy wyznaczona na dzień 11 lipca 2007 r. rozprawa powinna ulec odroczeniu wobec braku uczestnictwa skarżącej Spółki w rozprawie na skutek niezawiadomienia jej pełnomocnika o terminie rozprawy,

27 - naruszenie art. 152 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r., podczas gdy decyzja ta została wykonana, albowiem został wybudowany na podstawie tej decyzji budynek wielomieszkaniowy oraz została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wskazanego budynku wielomieszkaniowego.

28 - naruszenie art. 161 p.p.s.a. i art. 105 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku, podczas gdy w sytuacji wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r., tj. wybudowania budynku wielomieszkaniowego i uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, postępowanie zakończone zaskarżonym wyrokiem w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r. stało się bezprzedmiotowe.

29 W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. S. wniosła o jej oddalenie.

30 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

31 Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca zarzuciła nieważność postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem, wymienioną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., albowiem z powodu braku zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o rozprawie wyznaczonej na dzień 11 lipca 2007 r. nie uczestniczyła ona w przedmiotowej rozprawie, a wobec tego została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W rozpoznawanej sprawie istota zagadnienia sprowadza się zatem do ustalenia czy w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do uchybień procesowych, które powinny być zakwalifikowane jako jedna z przesłanek powodująca nieważność postępowania.

32 Nieważność postępowania zachodzi w przypadkach enumeratywnie wskazanych w treści art. 183 § 2 p.p.s.a., w tym m. in. w sytuacji, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. Analiza akt sądowych daje podstawy do twierdzenia, że istotnie skarżąca Spółka została pozbawiona prawa do obrony swoich interesów przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r.

33 Jak wynika z akt sprawy, w dniu 12 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł do Sądu I instancji pismo procesowe stanowiące odpowiedź na skargę E. S. i E. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2006 r. W piśmie tym oprócz odpowiedzi na zarzuty skarżących podał on ,zgodnie z art. 70 § 1 p.p.s.a., adres dla doręczeń: ul. [...],[...]. Pismo pełnomocnika skarżącej Spółki znajduje się na k. 81-83 akt sprawy.

34 W dniu 4 czerwca 2007 r. zostało wydane zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy i zawiadomieniu o jej terminie: skarżących, Wojewody Mazowieckiego oraz pełnomocnika skarżącej Spółki. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie pełnomocnika skarżącej zostało wysłane na inny adres, tj. na adres ul. [...],[...]. Był to adres inny niż zgłoszony przez pełnomocnika skarżącej i znajdujący się w aktach sprawy adres do doręczeń pism procesowych. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o rozprawie brak jest podpisu pełnomocnika skarżącej Spółki. Pomimo jednak wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 109 p.p.s.a., Sąd I instancji przeprowadził rozprawę, pozbawiając tym samym pełnomocnika skarżącej Spółki możliwości obrony jej praw.

35 Zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strona ma prawo działać przed sądem przez pełnomocnika. Ustanowiony pełnomocnik nabywa uprawnienie do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Jeżeli natomiast ustanowiono pełnomocnika lub osobę` upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Pozbawienie pełnomocnika strony możliwości obrony jej praw powoduje, że zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, a ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa.

36 Zauważyć należy natomiast, że wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki wybudowanie budynku wielorodzinnego i uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku, nie czyni kontroli sądowej bezprzedmiotową. Błędny jest zatem zarzut skarżącej Spółki naruszenia przez Sąd I instancji art. 161 p.p.s.a. i art. 105 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku.

37 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.