Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r., II OSK 1408/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r., II OSK 1408/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Protokolant: asystent sędziego Sebastian Juszczak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 853/20 w sprawie ze skargi E. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2020 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 853/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę E. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2020 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.

3 E. B. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu do dnia 18 września 2020 roku) przez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że roboty budowlane związane z wybudowaniem budynku mieszkalnego można wstrzymać, pomimo ich wykonania, podczas gdy prawidłowa analiza wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie można wstrzymać robót budowlanych, które zostały już wykonane.

4 Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

7 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

8 Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstawy.

9 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r., dalej: Prawo budowlane) okazał się całkowicie niezasadny.

10 Wbrew treści zarzutu kasacyjnego, Sąd Wojewódzki nie stwierdził, że dopuszczalne było wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego o wstrzymaniu wykonanych robót budowlanych, lecz uznał zasadność orzeczenia przez organ powiatowy o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych w sytuacji, gdy ustalono w toku postępowania, iż roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku nie zostały zakończone.

11 Podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej nie podważono przyjętych w zaskarżonym wyroku ustaleń wskazujących na niezakończenie budowy budynku, przy czym Sąd Wojewódzki trafnie zaznaczył w uzasadnieniu wyroku, iż okoliczność ta została udokumentowana w materiale fotograficznym.

12 W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki prawidłowo wywiódł, że w przypadku, gdy budowa obiektu nie została definitywnie zakończona, to wówczas wstrzymanie robót budowlanych rozumieć należy jako zakaz ich podjęcia lub wznowienia w przyszłości.

13 Dokonując wykładni art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, Sąd Wojewódzki zasadnie odwołał się do ukształtowanego w piśmiennictwie i orzecznictwie stanowiska, zgodnie z którym wstrzymanie robót budowlanych (kiedy nie są prowadzone) przez organ można rozumieć jako zakaz podjęcia lub wznowienia robót budowlanych w pewnym momencie po wszczęciu postępowania. Nie ma bowiem pewności, czy – gdyby organ nie wstrzymał robót budowlanych – inwestor nie zacząłby ich prowadzić, nie mając formalnego zakazu. Należy zatem przyjąć, że wstrzymanie robót budowlanych w tym przypadku ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze, wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one obecnie prowadzone, a po drugie stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania z konsekwencjami wynikającymi z art. 50a pkt 1 ustawy Prawo budowlane (por. Prawo budowlane, Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wydanie 2, Lexis Nexis Warszawa 2014 str. 622; wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2017 r. II OSK 894/15, 3 listopada 2022 r. II OSK 3458/19).

14 Ponadto należy zaakcentować, że w wydanym w sprawie postanowieniu z 2 stycznia 2020 r. organ powiatowy orzekł nie tylko o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego), ale przede wszystkim na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w celu ewentualnej legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Dlatego nawet gdyby wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych było zbędne, to nie miałaby ta okoliczność istotnego znaczenia dla oceny legalności postanowienia, skoro zasadne było orzeczenie o obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

15 Z tych wszystkich względów zasadnie Sąd Wojewódzki orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

16 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

17 -----------------------

18 3