Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., II OSK 1315/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., II OSK 1315/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 153/05 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 153/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi P. R., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], znak: [...] uchylającą decyzję nr [...] Burmistrza Gminy K. z dnia [...], znak: [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazał tę sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

3 Decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz Gminy K. ustalił z urzędu jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na łączną kwotę [...] zł.

4 Po rozpatrzeniu odwołania P. R. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że Burmistrz Gminy K. błędnie prowadził postępowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), bowiem powinien stosować przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Ponadto organ I instancji zaniechał uzasadnienia, dlaczego nie zaliczył pewnych nakładów na nieruchomości, jako tych, które mogłyby wpłynąć na zmniejszenie opłaty.

5 Na powyższą decyzję P. R. złożył skargę do sądu administracyjnego.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn, aniżeli podniesionych w tej skardze. Sąd uznał bowiem, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, Burmistrz Gminy K. w sposób wyczerpujący – i przez odwołującego się niezakwestionowany – wyjaśnił sposób odliczenia nakładów, których poniesienie P. R. wykazał w toku postępowania przed organem I instancji. Sąd zauważył także, iż w dniu wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie obowiązywał już przepis art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dopuszczający pomniejszenie opłaty planistycznej o wartość nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż w tej konkretnej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego przepisu uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest prawidłowe tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Tymczasem organ odwoławczy uchylił decyzję z tego powodu, że organ I instancji błędnie przytoczył jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. przepisy Ordynacji podatkowej oraz w celu rozważenia zasadności zgłoszonych przez odwołującego się nakładów, które – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nowelizującej ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – nie mogły już być podstawą umniejszenia renty planistycznej. Również doprecyzowanie adresata decyzji, wymienionego wielokrotnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie wymagało jej uchylenia.

8 Od powyższego wyroku P. R. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego. P. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się bowiem uchylenia decyzji organu, wskazując przy tym, iż jego zdaniem w wyniku uchylenia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie w sprawie, a nie kierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Burmistrza Gminy K.. Sytuacja prawna skarżącego, w wyniku zapadłej decyzji kasatoryjnej, kształtowała się w taki sposób, że mógł on liczyć na możliwość ponownego podniesienia swoich argumentów przed organem I instancji, a w przypadku ich nieuwzględnienia – skorzystać z możliwości wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Zapadły wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wiążąc organy administracji na mocy art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pogarsza sytuację prawną skarżącego w porównaniu ze stanem ukształtowanym decyzją organu II instancji. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekając w sprawie nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu, a jednocześnie nie podzielał racji skarżącego – to powinien wniesioną skargę oddalić.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 ustawy. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie miały miejsca Sąd przeszedł do oceny zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 134 § 2 przywołanej wyżej ustawy. Sąd uznał, iż zarzut ten ma usprawiedliwione podstawy.

11 Jeżeli bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. orzekało na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. to uchylenie zaskarżonej decyzji z jednoczesnym dokonaniem przez sąd pierwszej instancji wiążącej interpretacji przedmiotowych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie ich subsumcji w sprawie nie mogło mieć miejsca (nastąpiło przedwcześnie). To organ odwoławczy (SKO w P.) winien mieć możliwość samodzielnego zinterpretowania i zastosowania stosownych przepisów prawa, a dopiero później działanie to może być korygowane przez sąd administracyjny orzekający w sprawie i takiego toku postępowania zasadnie oczekiwał skarżący, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 wyżej przywołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.