Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., II OSK 1173/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., II OSK 1173/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NŚA Stanisław Nowakowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. N. i P. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 548/08 o odrzuceniu skargi i zwrocie 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. N. i P. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie NSA/post.1- postan.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VII SAM/a 548108 w pkt 1 odrzucił skargę E. N. i P. N. wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz w pkt 2 zwrócił skarżącym kwotę w wysokości 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej, a więc postanowienie wydane w trybie stwierdzenia nieważności aktu. Stosownie zatem do treści § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. W sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - skarga objęta jest wpisem stałym w wysokości 200 zł. Skoro strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) uiściła wpis w niepełnej wysokości (100 zł), skarga na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) podlegała odrzuceniu.

4 Sąd pierwszej instancji uznał, że wbrew poglądowi pełnomocnika skarżących skarga nie jest objęta wpisem określonym w § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 zł. Sąd powołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II OZ 642/07 (Lex nr 278017) w którym wskazano, że przez "postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym", o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, należy rozumieć jako wydawane w toku postępowania administracyjnego, a nie postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty lub kończące postępowanie w sprawie, bądź też kończące postępowanie w jakimś zakresie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie, zatem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie ma do niego zastosowania. Skoro zaś zaskarżone postanowienie wydane było w trybie stwierdzenia nieważności, objęte jest ono wpisem stałym w wysokości 200 zł, określonym w § 2 ust. 5 rozporządzenia.

5 Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli E. N. i P. N., zaskarżając je w całości.

6 Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

7 1. art. 221 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi należycie opłaconej;

8 2. § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że złożona skarga podlega opłacie w wysokości 200 zł;

9 3. § 2 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia przez przyjęcie, że złożona przez skarżących skarga nie podlega opłacie w kwocie 100 zł.

10 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że w sprawie występują poważne wątpliwości interpretacyjne co do prawidłowej wysokości wpisu. Co do zasady całość postępowania, którego pewnym elementem jest kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania prowadzona jest w trybie stwierdzenia nieważności, a przedmiotem jest sprawa z zakresu budownictwa. Natomiast postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skarga dotyczy decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności. Skarżący nie wnosili bowiem o merytoryczne rozpoznanie sprawy odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., a jedynie o rozstrzygnięcie o dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia powyższego odwołania. W sprawie winien mieć zatem zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Przy zastosowaniu powyższego przepisu bez znaczenia pozostaje bowiem kwestia przedmiotu zaskarżonego aktu, a istotny jest jedynie fakt, iż zaskarżone zostaje postanowienie.

11 W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

13 Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Stosownie do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, od których jest pobierany wpis są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. W myśl art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

14 W niniejszej sprawie skarżący E. N. i P. N. wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego dwu - klatkowego.

15 Należy zatem zgodzić się z zarzutem skarżących, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie uznał, iż w sprawie zastosowanie znajduje § 2 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, wpis stały w wysokości 200 zł pobiera się w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy. Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że wpis stały w wysokości 200 zł pobiera się wyłącznie w sprawach skarg na decyzje lub postanowienia wydane w administracyjnych trybach nadzwyczajnych. Powołane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2007 r. dotyczyło innej sytuacji i stąd zrozumienie tezy tam przedstawionej okazało się mylące.

16 Przepis § 2 ust. 5 rozporzadzenia zdaje się być niejasny jedynie wówczas, gdy nie zwróci się uwagi na treść art. 126 k.p.a., który w pierwotnym tekście miał brzmienie: "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113." a jego aktualna treść zmieniła zakres i ma brzmienie: "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie". Przepis ten więc dlatego odnosi się także do postanowień, skoro i postanowienia mogą być przedmiotem zarówno wznowienia postępowania jak i stwierdzenia nieważności.

17 Tymczasem zaskarżone postanowienie zostało wydane wprawdzie w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym jako, że sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, to jednak samo takiemu trybowi nie podlega. Wydano je bowiem na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 123 K.p.a. Przepis zaś art. 59 § 2 nie został wymieniony w art. 126 k.p.a. (co spotkało się z krytyką w literaturze prawniczej) a poza tym nawet gdyby był wymieniony, to w tym przypadku, co do tego postanowienia, nie toczyło się postępowanie w trybie nadzoru. W takim zaś przypadku zastosowanie znajduje § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu czy czynności, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Skoro więc skarga została wniesiona na postanowienie, którego przedmiotem jest kontrola prawidłowości w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to w sprawie zastosowanie ma § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia.

18 Mając na względzie, że pełnomocnik skarżących wnosząc skargę uiścił wpis sądowy w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 100 zł, brak było podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. 221 P.p.s.a.

19 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

20 Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że stosownie do utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z 30.09. 2005 r. II OSK 702//05 – ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 16 i z 13.02.2007 r. sygn. akt I FSK 116/06 LEX nr 307393).