Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., II GZ 895/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., II GZ 895/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 420/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. (sygn. akt III SA/Wr 420/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił G. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

3 Wnioskodawca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 21 lipca 2014 r. wskazał, że nie uzyskuje dochodów z innych źródeł niż gospodarstwo rolne, nie pozostaje w związku małżeńskim, natomiast saldo na jego rachunku bankowym w dniu 31 grudnia 2013 r. wynosiło 10.533,11 zł, natomiast na rachunku inwestycyjnym minus 294.610 zł (na dowód czego dołączył zawiadomienie z banku PKO BP [...] we Wrocławiu). Dodatkowo wyjaśnił, że zajmuje jeden pokój w mieszkaniu należącym do konkubiny jego brata i z tego tytułu przekazuje jej zryczałtowaną opłatę w wysokości 200 zł. Wskazał, że nie jest zobowiązany do składania zeznań podatkowych. Podał ponadto, że ponosi następujące wydatki: podatek rolny (rocznie) – 4.321 zł, który został ustalony decyzją Wójta Gminy R. (przy czym z tego tytułu posiada już zaległość w wysokości 10.814 zł) oraz składka na ubezpieczenie społeczne - 589,10 zł (na dowód czego dołączono dowód przelewu tej kwoty). Dodał, że na dzień 16 maja 2014 r. posiadała zaległości w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych w wysokości 5.140, 42 zł oraz 186,59 zł (na potwierdzenie czego dołączył wezwania do zapłaty). Ponadto skarżący dołączył do pisma pięć decyzji dotyczących płatności rolnośrodowiskowych.

4 Sąd pierwszej instancji odmawiając przyznania prawa pomocy podkreślił, iż skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący nie przedstawił – pomimo wezwania, aktualnych wyciągów z rachunków bankowych oraz aktualnych rachunków dokumentujących posiadane wydatki. Ponadto nie wykazał, że jego dochód stanowi jedynie kwota 1.000 zł i że ponosi koszty utrzymania lokalu w wysokości 200 zł. Nie wykazał także z jakich środków spłaca raty kredytowe i jak jest ich miesięczna wysokość.

5 Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że skarżący na dzień 31 grudnia 2013 r. posiadał oszczędności w kwocie 10.533,11 zł, nie wyjaśnił przy tym dlaczego części tych środków nie zachował wiedząc o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu skarżący ograniczył się jedynie do podania takich danych, które mogły świadczyć o jego trudnej sytuacji materialnej.

6 G. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że spełnia wszystkie warunki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych gdyż jego dochody są niewystarczające nawet dla pokrycia podstawowych potrzeb życia codziennego. W jego ocenie brak przyznania prawa pomocy pozbawi go możliwości obrony swoich spraw i konstytucyjnego prawa do sądu.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 W myśl regulacji zawartej w przepisie art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, gdzie zakres całkowity obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika profesjonalnego, zaś zakres częściowy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, bądź też zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, bądź tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji.

10 Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

11 W świetle powołanego powyżej przepisu należy przyjąć, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienia NSA z: 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 i 3 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 74/08). Jest on zatem zobligowany przedstawić w sposób czytelny swój stan finansowy, prezentując w sposób niebudzący wątpliwości źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki.

12 Podkreślenia przy tym wymaga, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ma ono przy tym charakter wyjątkowy i może zostać przyznane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

13 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W swoich rozważaniach Sąd pierwszej instancji ujął wszystkie informacje przedstawione przez skarżącego (wynikające z danych zawartych we wniosku i danych przesłanych w piśmie z dnia 29 lipca 2014 r.) i prawidłowo uznał, że na dzień złożenia wniosku skarżący dysponował środkami, które uniemożliwiały uznanie za zasadne stanowiska, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

14 W zażaleniu strona ograniczyła się jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji i ogólnych twierdzeń, niepowiązanych z konkretnymi argumentami tego Sądu. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie zdołał w sposób skuteczny podważyć stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie zasadności odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie.

15 Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.