Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2015 r., II GZ 744/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2015 r., II GZ 744/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Po 520/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie dotyczącej płatności do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 520/13, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odmówił R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

3 Sąd wskazał, że R. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podał, że jest bezdomny oraz utrzymuje się ze zbieractwa surowców wtórnych.

4 Następnie WSA zauważył, że sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu została już dwukrotnie prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 109/14 oddalono zażalenie strony na postanowienie WSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 520/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z kolei postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 940/14, oddalono zażalenie strony na postanowienie Sądu I instancji z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 520/13, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonych postępowaniach wpadkowych był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Oświadczenia składane wraz z wnioskami uniemożliwiały zidentyfikowanie źródła i wysokości dochodów skarżącego. Były one nie tylko niepełne i nierzetelne ale świadczyły o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, nie stanowiąc tym samym rzeczywistej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy.

5 W ocenie Sądu I instancji zawartej w zaskarżonym obecnie postanowieniu, wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na zadłużenie oraz brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku.

6 Wobec powyższego Sąd stwierdził, że kolejny wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy (art. 165 p.p.s.a.), a jednocześnie wniosek ten nie zawiera pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności strony skarżącej do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Oceny tej nie zmieniają wyjaśnienia zawarte w piśmie procesowym wnioskodawcy z dnia 28 lipca 2015 r., które stanowią jedynie częściowe, niczym nieudokumentowane odniesienie się do wezwania wystosowanego w oparciu o art. 255 p.p.s.a. Wyjaśnienia te Sąd I instancji uznał za bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, albowiem nie pozwalają wnioskować o jego zdolnościach płatniczych.

7 W tych okolicznościach WSA w P. uznał, że wnioskodawca, mając świadomość braków złożonego wniosku i nie usuwając ich, nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

8 W zażaleniu do NSA R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu z dnia 24 września 2015 r.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszym postępowaniu została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., którym oddalono zażalenie skarżącego na odmowę przyznania mu prawa pomocy. Z uzasadnienia wspomnianego postanowienia wynika, że wówczas powodem odmowy przyznania prawa pomocy był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Sąd wskazał, że R. P. konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodu uniemożliwił Sądowi zbadanie możliwości płatniczych skarżącego.

12 Wskazane wyżej prawomocne postanowienie należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy, zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

13 Postępowanie dotyczące złożonego przez skarżącego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy przyznania prawa pomocy w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu.

14 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie R. P., dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jego sytuacji jest prawidłowa i nie została skutecznie podważona, ponieważ wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnił źródeł swoich dochodów. R. P. konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwił Sądowi zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

15 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.