Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2014 r., II GZ 403/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2014 r., II GZ 403/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt I SAB/Sz 12/13 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. M. w sprawie ze skargi M. T. na przewlekłość postępowania S. P. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), oddalił wniosek M. T. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Kazimierza Maczewskiego.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała przyczyn wymienionych w art. 19 p.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziego. Brak było również podstaw do przyjęcia, że między ww. sędzią, a skarżącą zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wniosek oparty jest na odczuciach wnioskodawczyni, które nie znajdują oparcia w materiałach sprawy, a zatem brak jest podstaw prawnych w ramach art. 18 § 1 p.p.s.a. do uwzględnienia wniosku. Natomiast subiektywne przekonanie o braku bezstronności sędziego, oparte wyłącznie na okoliczności orzekania tego sędziego w sprawie, nie daje podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą rzeczywiste powody wskazujące na brak tej bezstronności.

4 Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. T. żądając jego uchylenia i orzeczenia o trwałym wyłączeniu z orzekania wobec jej osoby wskazanego sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznając, że sędzia ten osobiście pozbawił ją konstytucyjnego prawa do sądu.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7 Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia sędziego z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 10 p.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok TK z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, publ. OTK-A 2005 Nr 11, poz. 134).

8 W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że obiektywne przesłanki wyłączenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego zarówno zawarte w art. 18 jak i w art. 19 p.p.s.a. nie zaistniały. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wątpliwości w tym zakresie, a i skarżąca nie wskazała takich okoliczności, które wątpliwości te mogłyby wzbudzić.

9 W żadnym razie nie można uznać, że skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o wyłączenie sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego podała przyczyny wyłączenia, które spełniałyby przesłanki z art. 18 i 19 p.p.s.a. Przede wszystkim w świetle treści powołanych wyżej przepisów nie można uznać za uzasadniającą przyczynę wyłączenia sędziego okoliczność, iż sędzia wyraził przy orzekaniu w określonej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego (post. NSA z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 978/08, zbiór Lex 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 612/08, zbiór Lex 527814). Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnianych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. post. SN z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/06, opubl. OSNP 1997, nr 4, poz. 59). Z powyższego wynika, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (post. NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008, z. 12, s. 916 i nast.).

10 Z przyczyn wyżej wskazanych brak było podstaw do uznania za uzasadnioną do wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. okoliczność, iż w ocenie skarżącej sędzia WSA Kazimierz Maczewski wydał wadliwe rozstrzygnięcie w sprawie przez co naruszył przysługujące jej z mocy Konstytucji RP prawo do sądu. Strona skarżąca może zwalczać wadliwe w jej ocenie orzeczenie wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie daje to podstaw natomiast do formułowania wniosków o wyłączenie sędziego. Tym samym identyczne zarzuty formułowane w zażaleniu nie mogą być uznane za trafne. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu akta sprawy, w której został złożony przez skarżącą wniosek o wyłączenie sędziego nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. bądź też w innych pismach wskazała okoliczności uprawdopodabniające istnienie przyczyny wyłączenia z art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a.

11 Załączone do zażalenia pisma skarżącej z dnia 5 czerwca 2014 r., w których żądała aby wskazani przez nią sędziowie WSA w S. złożyli oświadczenia co do tego, czy znają się oraz w jakim stopniu z urzędnikami wskazanych urzędów organów administracji publicznej także nie uprawniają do twierdzenia, że skarżąca w ten sposób podała przyczyny uzasadniające wyłączenie oraz powołała okoliczności i dowody uprawdopodabniające istnienie przyczyny wyłączenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego. Za taką okoliczność nie może być uznane zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że skarżąca częściowo upatruje przyczynę wyłączenia w fakcie: "że Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był Wicewojewodą S. i zna się ze wszystkimi skarżonymi urzędnikami – reprezentantami skarżonych urzędów". Wobec takiej argumentacji wskazać należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Skarżąca nie wskazała na żadne konkretne okoliczności lub dowody, które uprawniałyby formułowanie twierdzeń, iż pomiędzy sędzią, o wyłączenie którego wnioskuje, a stroną postępowania, bądź jej reprezentantem wystąpił taki stosunek osobisty, który mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie.

12 Podkreślenia także wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż jeżeli sędzia, którego wniosek dotyczy, złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w danej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (post. NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08; z dnia 12 maja 2013 r., sygn. akt II GZ 471/13).

13 Treść oświadczenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego z dnia 15 maja 2014 r. złożonego w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a., w konfrontacji z uzasadnieniem wniosku o wyłączenie oraz argumentacją zawartą w zażaleniu, nie uprawniają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do zakwestionowania tegoż oświadczenia.

14 Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.