Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2017 r., II GZ 389/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2017 r., II GZ 389/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2477/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2477/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek M. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Spółki na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 9 września 2016 r. skarżąca została wezwana do złożenia dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej spółki oraz wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

4 Skarżąca, pomimo dwukrotnego awizowania, nie odebrała przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie. W związku z powyższym uznano, iż wezwanie zostało doręczone z dniem 3 października 2016 r. Termin do wykonania zarządzenia upłynął zatem z dniem 10 października 2016 r.

5 Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi.

6 Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż okoliczności podniesione w zażaleniu mogłyby zostać podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz zaznaczył, że początek biegu terminu do złożenia tego wniosku będzie wyznaczać data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzucenie skargi.

7 Wnioskiem z dnia 2 lutego 2017 r. (data nadania), złożonym za pośrednictwem Ministra Rozwoju i Finansów, skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając wniosek Spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazał, że pismem z dnia 2 lutego 2016 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, za pośrednictwem organu administracji – Ministra Rozwoju i Finansów. Natomiast o możliwości wniesienia takiego wniosku w okolicznościach przedmiotowej sprawy strona dowiedziała się z treści uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., doręczonego jej w dniu 30 stycznia 2017 r. Termin przewidziany na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z dniem 6 lutego 2017 r. Tymczasem wniosek Spółki został złożony za pośrednictwem organu odwoławczego i przez ten organ przekazany do Sądu w dniu 10 lutego 2017 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego na jego wniesienie. Na marginesie Sąd wskazał, że tylko wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Tymczasem przedmiotowy wniosek, biorąc pod uwagę jego treść, dotyczy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a taki wniosek należało wnieść bezpośrednio do Sądu. Wobec powyższego na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd odrzucił wniosek skarżącej.

8 Skarżąca Spółka złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynika z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszałoby prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając rygor określony w art. 85 p.p.s.a., ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak stanowi z kolei art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

12 Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe ustalenia Sądu I instancji, zgodnie z którymi, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi złożono z uchybieniem terminu, o którym mowa art. 87 § 1 p.p.s.a.

13 Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny uzupełnienie braków formalnych skargi, które było przedmiotem złożonego przez skarżącą wniosku, winno zostać dokonane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd ten był wyłącznym podmiotem, do którego należało bezpośrednio zwrócić się z wnioskiem, o którym mowa w ww. przepisie. Tymczasem wniosek skarżącego został złożony za pośrednictwem organu odwoławczego i przez ten organ przekazany do Sądu w dniu 10 lutego 2017 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego na jego wniesienie. Niezasadne jest powoływanie się skarżącej Spółki w zażaleniu o braku pouczenia w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem sąd kasacyjny jedynie na marginesie w treści uzasadnienia wskazał stronie na możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, z których strona mogła skorzystać, a nie dokładny sposób działania. Jedyne pouczenie, które strona otrzymała to o tym, iż orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu.

14 Należy podkreślić, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 87 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W sprawie strona uchybiła terminowi nie na etapie wnoszenia skargi do sądu tylko w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentacji skarżącej Spółki. Zatem właściwym adresatem wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi był WSA.

15 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.