Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., II GZ 33/19

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., II GZ 33/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2151/18 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ze skargi J. Z. na pismo Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 września 2018 r. (bez numeru) w przedmiocie zawiadomienia o przejścia w stan spoczynku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 10 stycznia 2019 r, sygn. akt VI SA/Wa 2151/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi J. Z. (dalej: "skarżący") na pismo Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 19 września 2018 r. w przedmiocie zawiadomienia o dacie wejścia w stan spoczynku sędziego naczelnego Sadu Administracyjnego.

3 W uzasadnieniu wyjaśniono, że J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezydenta RP zawiadamiającego go o dacie jego przejścia w stan spoczynku, jako sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę prawną zaskarżonego pisma wskazano art. 39 w związku z art. 111 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5, 650, 771, 847, 848, 1045 i 1443), art. 5 ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1045) i art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 oraz z 2018 r. poz. 3 i 1443). Prezydent RP w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na treść art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a."). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 31 grudnia 2018 r., poz. 2507), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 r., sędzia Sądu Najwyższego albo Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przeszedł w stan spoczynku na podstawie art. 37 § 1-4 albo art. 111 § 1 lub 1a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, w tym przy zastosowaniu art. 5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045), powraca do pełnienia urzędu na stanowisku zajmowanym w dniu wejścia w życie ustawy zmienianej w art.1. Służbę na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego albo sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego uważa się za nieprzerwaną. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej postępowania wszczęte na podstawie art. 37 § 1 oraz art. 111 § 1–1b ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym i postępowania odwoławcze w tych sprawach, niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają umorzeniu.

5 Tym samym, w niniejszej sprawie zachodziła konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego bowiem Skarżący powraca do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajmowanego przez niego w dniu wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym i służbę tą uważa się za nieprzerwaną.

6 Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu:

7 - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie stwierdzenia, że wskutek uchwalenia ustawy z 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 31 grudnia 2018 r. poz. 2507), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 r., na podstawie której, zgodnie z art. 2 ust. 1 sędzia Sądu Najwyższego albo sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przeszedł w stan spoczynku na podstawie art. 37 § 1 - 4 albo art. 111 § 1 lub 1a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym (...), powraca do pełnienia urzędu na stanowisku w dniu zajmowanym w dniu wejścia w życie ustawy zmienianej w art. 1, zaś służbę uważa się za nieprzerwaną, a tym samym, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, podczas, gdy z bezprzedmiotowością postępowania sadowoadministracyjnego z "innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. można mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągniecie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, a więc zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;

8 - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 184 ze zm., dalej zwana: "EKPC") w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji, poprzez faktyczne pozbawienie Skarżącego dostępu do sądu w celu uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie;

9 - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak orzeczenia o kosztach umorzonego postępowania w sytuacji, gdy Sąd umarzając postępowanie jako podstawę wskazał bezprzedmiotowość postępowania powstałą wskutek uchwalenia ustawy z 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 31 grudnia 2018 r., poz. 2507);

10 - naruszenie art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 47 Karty Praw Podstawowych poprzez przyjęcie, że art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym zobowiązuje Sąd do umorzenia postępowania, tymczasem obowiązkowe umorzenie postępowania uniemożliwia Sądowi ocenę ustawy z 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym, a tym samym stanowi naruszenie zasady skuteczności ograniczającej autonomię proceduralną państwa członkowskiego, w związku z czym Sąd powinien odmówić zastosowania ustawy z 21 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym.

11 Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz orzeczenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Przed rozpoznaniem złożonego w niniejszej sprawie zażalenia należy zauważyć, że objęta nim problematyka prawna była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z 18 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II GZ 51/19). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela argumentację przedstawioną we wspomnianym orzeczeniu, która w znacznej części jest aktualna również na gruncie rozpatrywanej sprawy. W związku z czym argumentację zawartą w tym postanowieniu w pełni akceptuje i przyjmuje za swoją, w związku z czym posłuży się nią w dalszej części uzasadnienia.

14 Zażalenie jest zasadne, chociaż nie wszystkie podniesione w nim zarzuty zasługują na uwzględnienie.

15 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest trafny zarzut naruszenia przez WSA art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC, które miało polegać na pozbawieniu Skarżącej prawa do sądu, a więc do uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie. W doktrynie i judykaturze prawo do sądu jest ujmowane trójelementowo (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 września 1998 r., K 28/97, OTK 1998, nr 4, poz. 50). Zatem składa się ono z: 1) prawa dostępu do sądu, 2) prawa do odpowiednio ukształtowanego procesu i 3) prawa do uzyskania wyroku sądowego. W rozpoznawanej sprawie Skarżący twierdzi, że w jej sprawie prawo do sądu zostało naruszone przez zaniechanie orzekania co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela takiego poglądu. Wprawdzie prawo do rozstrzygnięcia sprawy jest elementem prawa do sądu, jednak należy uznać, że prawo do rozstrzygnięcia sprawy oznacza możliwość uzyskania rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym, przy założeniu, że postępowanie mogło być skutecznie wszczęte i mogło w ten sposób toczyć się (zob. P. Grzegorczyk, K. Weitz, M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja. Komentarz, T. I, Warszawa 2016, s. 1149). Dlatego z zakresu prawa do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym nie można wyłączyć tych rozstrzygnięć, które mają charakter formalny (również postanowienia o umorzeniu postępowania), jeżeli zapadły one w ramach właściwej procedury. Podkreślić należy, co nie jest dyskusyjne w nauce i orzecznictwie, że prawo do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, jako element prawa do sądu, nie oznacza, że zakres tego prawa obejmuje prawo do prawidłowej decyzji stosowania prawa, a tylko prawo do jej wydania bez względu na to, czy ta decyzja jest prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym. Dodatkowo wskazać należy, że prawo do rozstrzygnięcia musi być odnoszone nie tylko do wyroku rozpoznającego sprawę co do istoty, ale także do wszelkich rozstrzygnięć, które mają za przedmiot konkretną sprawę określonego podmiotu, przy uwzględnieniu specyfiki tej sprawy. Z tego też względu inaczej należy widzieć rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w postępowaniu cywilnym, a inaczej w administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym. Zawsze odniesienie do istoty sprawy musi być określone przez kontekst właściwości organu lub zakresu kognicji sądu.

16 Wychodząc z tych założeń stwierdzić należy, że naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP miałoby miejsce wówczas, gdyby Skarżący miał zamkniętą drogę do kwestionowania rozstrzygnięcia WSA, a Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby skontrolować takiego rozstrzygnięcia. W sytuacji gdy procesowo taka możliwość istnieje nie można przyjąć, że zostało naruszone prawo do sądu. Zatem z tego powodu rozpoznawany zarzut należało uznać za nietrafny.

17 Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez WSA art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., które miało polegać na braku orzeczenia o kosztach umorzonego postępowania. Po pierwsze, zarzuty zażalenia mogą być skierowane odnośnie do określonego rozstrzygnięcia objętego sentencją skarżonego postanowienia. Tymczasem Skarżący stawia zarzut braku wydania określonego rozstrzygnięcia (o kosztach postępowania), co należy uznać za niedopuszczalne. Zauważyć przy tym należy, że z art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. wynika, że jeżeli sąd nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu, to strona - w stosownym terminie - może zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia o orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania. Po drugie, przepisy wskazane w omawianym zarzucie nie mogły mieć zastosowania w tej sprawie. Przepis art. 201 § 1 p.p.s.a. określa bowiem, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., a więc w przypadku uwzględnienia skargi przez organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie ulega wątpliwości, że powodem umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego przez WSA nie była bezprzedmiotowość postępowania spowodowana uwzględnieniem skargi przez Prezydenta RP w ramach autokontroli. Błędne jest stanowisko Skarżącego, że aktem autokontroli Prezydenta RP w tej sprawie było jego uczestnictwo w procesie legislacyjnym zakończonym uchwaleniem ustawy z 21 listopada 2018 r. Czynności podejmowane przez właściwe organy Państwa w ramach procesu legislacyjnego nie stanowią bowiem aktów administracyjnych w indywidualnych sprawach.

18 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za trafny należy natomiast uznać zarzut naruszenia przez WSA art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi lub śmierć strony. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że tę "inną przyczynę" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowiło uchwalenie ustawy z 21 listopada 2018 r. WSA wskazał w tym zakresie na art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, postępowania wszczęte na podstawie art. 37 § 1 oraz art. 111 § 1–1b ustawy o Sądzie Najwyższym i postępowania odwoławcze w tych sprawach, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy z 21 listopada 2018 r., podlegają umorzeniu. Zatem umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, ze względu na treść art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. byłoby możliwe tylko wtedy, gdy można byłoby przyjąć, że postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem wszczętym i niezakończonym na podstawie art. 37 § 1 i art. 118 § 1–1b ustawy o Sądzie Najwyższym lub też, że jest postępowaniem odwoławczym w tych sprawach.

19 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne nie wyczerpuje dyspozycji art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. Artykuł 37 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczył zgody wyrażonej przez Prezydenta RP na zajmowanie stanowiska sędziego SN przez osobę, która ukończyła 65 rok życia i z tego powodu przechodziła w stan spoczynku z mocy prawa, o ile nie została wdrożona procedura, w ramach której mogła być wyrażona zgoda Prezydenta RP na zajmowanie stanowiska. Z kolei art. 111 § 1–1b ustawy o Sądzie Najwyższym, jako przepis przejściowy, regulował przejście w stan spoczynku sędziów Sądu Najwyższego, którzy ukończyli 65 lat życia w chwili wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym i tych, którzy 65 rok życia kończyli po upływie 3 miesięcy od wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym i przed upływem 12 miesięcy od tej chwili. W obu sytuacjach Prezydent RP mógł wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego Sądu Najwyższego po wdrożeniu postępowania przewidzianego tymi przepisami. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym, datę przejścia sędziego w stan spoczynku stwierdza Prezydent RP. Na gruncie obowiązującej do 1 stycznia 2019 r. regulacji, a więc przed uchyleniem art. 37 § 1 i art. 111 § 1–1b ustawy o Sądzie Najwyższym, pojawiała się wątpliwość co do zakresu stosowania art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym, bo o ile nie budziło wątpliwości, że ma on zastosowanie do "zwyczajnego" przejścia w stan spoczynku z art. 37 § 1, to należało przyjmować, że nie ma on zastosowania do przepisów przejściowych. Jednak praktyka i nauka wypowiedziały się na rzecz rozszerzonego zakresu stosowania art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym (zob. K. Szczucki, Komentarz do art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym, LEX). Rozwiązanie takie należy uznać za poprawne, bo akt Prezydenta RP w sposób jednoznaczny ustala chwilę przejścia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku, a to ma dużą doniosłość prawną, gdyż sędzia w stanie spoczynku nie może wykonywać władztwa jurysdykcyjnego.

20 Zatem w obu sytuacjach normatywnych, do których odsyła art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. na Prezydencie RP ciążył obowiązek wydania stosownego aktu, o jakim stanowi art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym. Co więcej, akt taki podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że akt, o jakim mowa w art. 39 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest wydawany przez Prezydenta RP w odmiennej sytuacji prawnej niż akty podejmowane przez ten organ przy powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Naczelny Sąd Administracyjny zna argumentację własnych orzeczeń i stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którymi akty (a nawet szerzej - działania) Prezydenta RP przy powołaniu sędziów nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Uprawnienia Prezydenta RP w zakresie powoływania sędziów są uprawnieniami Prezydenta, a Konstytucja RP nie zna prawa podmiotowego dostępu do służby sędziowskiej.

21 Jednak w rozpoznawanej sprawie sytuacja jest inna. Skarżący występując ze skargą do WSA kwestionuje akt, który został wydany przez Prezydenta RP w ramach istniejącego stosunku prawnego związanego z pełnieniem urzędu sędziego Sądu Najwyższego - stosunku ukształtowanego powołaniem na to stanowisko. Charakter prawny stosunku służbowego sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, jest złożony. W nauce i orzecznictwie nie doczekał się jednoznacznego ujęcia, jednak nie budzi wątpliwości, że z chwilą powołania na urząd sędziego pomiędzy sędzią a państwem powstaje stosunek służbowy, który posiada elementy publicznoprawne oraz stosunku pracy. W płaszczyźnie publicznoprawnej stosunek ten istnieje pomiędzy sędzią a organem. Organ może być różnie wskazany, bo to jest wybór ustawodawcy. Do wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym, a więc na gruncie wcześniej obowiązującej ustawy z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), organem w zakresie przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku był Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, co wprost wynikało z treści art. 32 wspomnianej ustawy. W podobny sposób były uregulowane kompetencje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w tych zakresach, które związane były z koniecznością ukształtowania praw i obowiązków sędziego Sądu Najwyższego.

22 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęta w ustawie o Sądzie Najwyższym zmiana organu w zakresie potwierdzania faktu przejścia w stan spoczynku lub przeniesienia do tego stanu nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji prawno-ustrojowej sędziego przez pozbawienie tej osoby prawa zaskarżania aktów Prezydenta RP związanych z przejściem w stan spoczynku. Z tego więc powodu Prezydent RP na gruncie ustawy o Sądzie Najwyższym musi być traktowany jak organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Rozwiązanie takie nie narusza konstytucyjno-prawnego statusu Prezydenta RP jako głowy państwa polskiego. Zgodnie z art. 126 ust. 3 Konstytucji RP Prezydent Rzeczypospolitej wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach. Rola jaką przyjmuje Prezydent RP w konkretnych, normatywnych sytuacjach zależy od pozytywnej regulacji jego uprawnień. Wejście w rolę organu administracyjnego w ujęciu funkcjonalnym w ustawie o Sądzie Najwyższym otwiera drogę do sądowej kontroli działań Prezydenta RP w zakresie statusu prawnego sędziów Sądu Najwyższego. Przyjęcie innej interpretacji obowiązujących przepisów prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, bo de facto sędzia Sądu Najwyższego zostałby pozbawiony możliwości sądowego kwestionowania działań mających wpływ na zakres jego praw i obowiązków, wynikających ze stosunku prawnego łączącego ten podmiot z państwem. Z tego też powodu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykładnia prokonstytucyjna art. 37 § 1 i art. 111 § 1–1b ustawy o Sądzie Najwyższym ze względu na treść art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. musi prowadzić do uznania dopuszczalności zaskarżenia aktu Prezydenta RP stwierdzającego przejście sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku.

23 Skoro tak, to równocześnie należy przyjąć, że na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. nie można umorzyć postępowania ze skargi na ten akt, w sytuacji gdy treść tego przepisu nie odnosi się do postępowania zawisłego przed sądem administracyjnym. Przy niejasności treściowej przepisu, mógł on być odnoszony tylko do postępowań, które toczyłyby się przed Prezydentem RP w związku z oświadczeniami sędziów, którzy pomimo spełnienia przesłanki wieku nakazującej przejście w stan spoczynku podjęliby próbę pozostania na stanowisku sędziego i złożyli prawem przewidziane oświadczenie oraz w stosunku do spraw, które toczyły się z odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, a nie tych, które były związane z zaskarżeniem aktów, które zakończyły postępowanie, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

24 Reasumując stwierdzić należy, że skoro art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2018 r. nie odnosi się do postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w tej sprawie, to WSA wadliwie uznał, że z uwagi na treść tego przepisu niniejsze postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

25 Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 .p.p.s.a. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a), może zostać zasądzony w przedmiotowej sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a.