Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r., II GZ 3/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r., II GZ 3/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Sz 9/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. T. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Sz 9/13 przyznał M.T. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

3 Sąd pierwszej instancji podał, że M. T. (dalej: skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uzasadniając to trudną sytuacją materialną 4 - osobowej rodziny, w której jedyny dochód stanowi renta otrzymywana przez męża skarżącej w kwocie 2.220 zł. Skarżąca wyjaśniła, że jest bezrobotna i ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Z miesięcznego dochodu rodziny, po potrąceniu miesięcznych wydatków na utrzymanie pozostaje kwota ok. 1000 zł na zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb.

4 Mając na uwadze wymienione okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spełnia warunki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a) i uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się do żądania o ustanowienie adwokata z Unii Europejskiej Sąd powołał się na art. 253 p.p.s.a. i art. 244 § 3 p.p.s.a. i wskazał, że kompetencja sądu ogranicza się do ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy a następnie do zwrócenia się ze stosownym wnioskiem do okręgowej rady adwokackiej. Sąd podkreślił, że organ samorządu korporacyjnego wyznacza określoną osobę do reprezentowania skarżącej i może w związku z tym uwzględnić jej wskazania odnośnie konkretnej osoby pełnomocnika procesowego z urzędu lub ewentualnie zmienić wyznaczonego już pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie może ingerować we wspomniane czynności samorządu zawodowego i dlatego wniosek skarżącej o ustanowienie konkretnego adwokata (z krajów Unii Europejskiej) jako pełnomocnika z urzędu nie może być skuteczny.

5 M. T. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu - adwokata z Unii Europejskiej.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie jest zasadne.

8 Stosownie do art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. O wyznaczenie adwokata sąd zwraca się właściwej okręgowej rady adwokackiej (art. 253 p.p.s.a). Z treści powołanych przepisów ustawy wynika, że z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu (referendarza) o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego nawiązuje się stosunek pełnomocnictwa o charakterze blankietowym, czyli stosunek prawny nieskonkretyzowany z uwagi na brak wskazania z imienia i nazwiska osoby umocowanego do reprezentowania mocodawcy. Dopełnieniem tego jest dopiero wyznaczenie przez właściwy organ samorządu zawodowego dla strony konkretnego adwokata. Okręgowa rada adwokacka kieruje do sądu pismo, w którym wskazuje oznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę co powoduje powstanie domniemania, że adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 314/11 CBOSA).

9 Strona może jednak we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać konkretnego adwokata, z którego zastępstwa chciałaby skorzystać. Stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata właściwa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem wyznaczy go pełnomocnikiem strony. Organ samorządu zawodowego zobowiązany jest więc uwzględnić, na ile jest to możliwe wniosek strony w tym zakresie i wyznaczyć adwokata przez nią wytypowanego do reprezentowania w postępowaniu sądowym w sprawie dla której pełnomocnik z urzędu został jej przyznany. Wybór adwokata dla strony mieści się w kompetencji organu samorządu zawodowego (rady adwokackiej) a nie sądu administracyjnego. Właściwość sądu obejmuje natomiast rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd ocenia więc, czy strona żądająca ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego z urzędu spełniła przesłanki określone w ustawie (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a) w tym zakresie i następnie wydaje orzeczenie o przyznaniu lub odmowie przyznania tego uprawnienia. Innymi słowy Sąd przyznaje stronie prawo do pełnomocnika profesjonalnego z urzędu lecz nie wskazuje jego personaliów. Strona niezadowolona z pełnomocnika wyznaczonego jej przez organ samorządu zawodowego może wystąpić do okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. W związku z tym skarżąca żądając ustanowienia adwokata z Unii Europejskiej może ewentualnie zwrócić się ze stosownym wnioskiem do właściwej okręgowej rady adwokackiej.

10 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.