Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r., II GZ 278/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r., II GZ 278/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 161/14 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części kary postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 161/14, pozostawił bez rozpoznania wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia części kary.

3 Sąd I instancji przyjął, że skarżąca nie uzupełniła – pomimo wezwania – braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana – 25 lutego i 5 marca 2014 r., a następnie zwrócono ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zdaniem Sądu, skoro skarżąca przesyłki nie odebrała, należało ją uznać za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, tj. z dniem 11 marca 2014 r. Wezwanie zawierało rygor pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w przypadku niezłożenia go na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od jego otrzymania. Wobec tego, termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął w dniu 18 marca 2014 r. Zdaniem Sądu, podniesiona w sprzeciwie argumentacja strony o niepozostawieniu w jej skrzynce pocztowej zawiadomienia o złożeniu przesyłki u operatora pocztowego, nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowego wezwania wynika bowiem prawidłowe jego doręczenie. Domniemania związanego z doręczeniem zastępczym nie wzrusza sam fakt wniesienia przez skarżącą reklamacji, skoro nie dołączono na nią odpowiedzi.

4 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. M., składając jednocześnie oświadczenie majątkowe.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

7 Kwestię doręczania pism sądowych w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4).

8 Z pozostawionej w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przesyłka została wysłana na podany przez skarżącą adres do korespondencji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano, że z powodu nieobecności adresata przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym w dniu 25 lutego 2014 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 5 marca 2014 r., a następnie – w dniu 12 marca 2014 r. – zwrócono ją nadawcy z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie".

9 Tak wypełniona "zwrotka" pozwalała na przyjęcie, że termin do dokonania czynności objętej przedmiotowym wezwaniem, upływał w dniu 18 marca 2014 r. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle okoliczności podniesionej przez skarżącą w sprzeciwie, Sąd I instancji powinien był zbadać kwestię prawidłowości doręczenia spornej przesyłki. Z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. W tej sytuacji, za błędne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym "domniemania związanego z doręczeniem zastępczym nie wzrusza sam fakt złożenia przez skarżącą reklamacji bez dołączenia odpowiedzi na tę reklamację". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd – wobec zasygnalizowanego przez skarżącą niezawiadomienia jej o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej – powinien był tę okoliczność wyjaśnić, składając u operatora pocztowego reklamację. Strona nie miała bowiem prawnej możliwości podważenia skuteczności doręczenia przesyłki. Podniesienie tej okoliczności w sprzeciwie powinno zatem skutkować wyjaśnieniem kwestii doręczenia przedmiotowego wezwania przez Sąd I instancji.

10 W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, było przedwczesne.

11 Wobec tego, na podstawie art. 185 §1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.