Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2024 r., II GZ 197/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2024 r., II GZ 197/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." sp. z o.o. w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2080/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. w S. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 lipca 2023 r., nr 11/07/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

2 I.

3 "A." sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: organ) z dnia 13 lipca 2023 r., nr 11/07/2023, utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych nr BPI -1 C/22 z dnia 31 marca 2022 r., wymierzającą spółce karę pieniężną w wysokości 173 344,50 zł za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1632, ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując że wykonanie decyzji rodzi po stronie spółki niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej i zakłócenie płynności finansowej prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej.

4 II.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2080/23, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w treści skargi brak jest argumentacji odnoszącej się do indywidulanej sytuacji majątkowej spółki. Sąd zwrócił uwagę, że na poparcie złożonego wniosku spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których mogłaby wynikać jej sytuacja majątkowa, a która pozwalałaby sądowi ocenić czy wykonanie decyzji zaskarżonej może stanowić o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody znacznej, w tym niebezpieczeństwie wywołania zakłóceń w jej płynności finansowej. Ogólnikowe wskazanie przez skarżącą na wyrządzenie znacznej szkody majątkowej i zakłócenie płynności finansowej w wypadku niewstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej, jest niewystarczające i tym samym nie jest możliwe dokonanie oceny w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a.

III.

6 Spółka wniosła zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

7 Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:

8 - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji w której wniosek powinien być uwzględniony z uwagi na wysoką wartość administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na spółkę.

9 Skarżąca do zażalenia załączyła: sprawozdanie finansowe jednostki mikro na dzień sporządzenia sprawozdania 30.03.2023 obejmujący okres sprawozdawczy od 01.01.2022 do 31.12.2022; bilans sporządzony na dzień 31.12.2022; rachunek zysków i strat sporządzony za okres od 01.2022 do 31.12.2022; postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z dnia 1 grudnia 2023 r. o uchyleniu czynności egzekucyjnych; decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z 30 listopada 2023 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

10 IV.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

13 Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Wskazanie tych przesłanek powinno być przy tym odpowiednio uprawdopodobnione.

14 Trzeba wyraźnie podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma za zadanie uchronienie strony przed niekorzystnymi skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, w której wystąpiłyby u niej negatywne konsekwencje w związku z wykonaniem decyzji, a następnie uchyleniem decyzji przez sąd (tak m.in. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II OZ 423/15). Nie zawsze w przypadku decyzji nakładającej obowiązek zapłaty sumy pieniężnej automatycznie przyjąć można, iż przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków nie wystąpią, gdyż hipotetycznie możliwy jest zwrot kwoty uiszczonej w wykonaniu decyzji. Zapłata wskazanej w decyzji sumy pieniężnej może bowiem powodować zaistnienie tych przesłanek, zwłaszcza trudnych do odwrócenia skutków, gdy w związku z wykonaniem tej decyzji dojdzie do takiego negatywnego dla strony zdarzenia, które będzie stanowiło trudno odwracalne konsekwencje. Nie chodzi zatem o samą odwracalność uiszczenia sumy pieniężnej, lecz o to, że jej uiszczenie w całokształcie okoliczności sprawy może powodować takie konsekwencje, które są przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, w tym trudny do odwrócenia skutek.

15 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wynika z twierdzeń strony i dokumentów przedłożonych na ich poparcie, wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji wykracza poza możliwości finansowe spółki. Skarżąca nie dysponuje kwotą wskazaną w decyzji. Przedstawione przez spółkę dokumenty m.in. w postaci bilansu oraz rachunku zysków i strat wskazują, że zapłata wskazanej w decyzji kwoty będzie wiązała się z koniecznością likwidacji tej działalności, co niewątpliwie stanowić będzie trudny do odwrócenia skutek. W takiej sytuacji, gdy udzielenie ochrony tymczasowej jest niezbędne do dalszego prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, uznać należy, że spełnione są przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Konieczność zebrania tak znacznej kwoty, o jakiej mowa w decyzji, może doprowadzić do sprzedaży majątku spółki i zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co bez wątpienia można uznać za trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie decyzji może ponadto narazić spółkę na powstanie znacznej szkody, z powodu utraty możliwości generowania przychodów. Wykonanie decyzji będzie wiązało się z koniecznością zwolnienia wykwalifikowanych pracowników, których pozyskanie na nowo może okazać się utrudnione. Dodatkowo, zaprzestanie prowadzenia działalności może się wiązać z utratą zaufania wobec spółki jej kontrahentów i innych firm współpracujących, a tym samym do utraty pochodzących od nich zleceń. Wskazać również należy, że skarżąca poczyniła realne kroki w celu spłaty swoich zobowiązań np. podatkowych, które to działania zostały potwierdzone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu, który wyraził zgodę na rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty.

16 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania w zażaleniu został uzasadniony i uprawdopodobniony. Argumentacja i dowody przedstawione przez skarżącą pozwalają na udzielenie ochrony tymczasowej, dając podstawy do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197, art. 61 § 3 i art. 193 p.p.s.a.