Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 114/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 114/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5358/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5358/23, oddalił skargę J.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

3 Wniosek o uzasadnienie wyroku złożył uczestniczący w postępowaniu Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: Rzecznik MŚP, uczestnik), przy czym nie uiścił opłaty kancelaryjnej od tego wniosku.

4 W związku z powyższym, działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej: p.p.s.a.) Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarządzeniem z 8 stycznia 2024 r. wezwał pełnomocnika Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku w wysokości 100 zł. Odpis powyższego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

5 Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, wnosząc o jego uchylenie.

6 Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie:

7 1. art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Rzecznik MŚP nie mieści się w katalogu podmiotów, które nie mają obowiązku uiszczenia kosztów, skutkiem czego Przewodniczący VI Wydziału WSA w Warszawie błędnie wezwał Rzecznika MŚP do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, pomimo że Rzecznik MŚP jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych;

8 2. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 1090 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Rzecznika MŚP do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, podczas gdy Rzecznik MŚP, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka, ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym związanym z ochroną praworządności zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należy uznać za nietrafne.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są między innymi koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., są wpis i opłata kancelaryjna.

11 Udział prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców został uregulowany

12 w art. 8 p.p.s.a., który zapewnia tym podmiotom udział w każdym toczącym się postępowaniu, umożliwia wniesienie skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, przyznając tym podmiotom prawa strony. Z kolei regulacja zawarta w art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określa zakres podmiotowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i obejmuje prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie został wymieniony w tym przepisie i w związku z tym, nie istnieją normatywne podstawy do przyjęcia, że korzysta on z omawianego zwolnienia.

13 Przyjęcie, że dany podmiot korzysta ze zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest możliwe jedynie wówczas, gdy stanowi tak przepis szczególny.

14 Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w postanowieniach tego Sądu z 15 czerwca 2023 r., sygn. II GZ 161/23 oraz 22 lutego 2024 r., sygn. II GZ 26/24, II GZ 27/24, II GZ 28/24 oraz II GZ 29/24. Powołany przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. i jako właściwą dla jego interpretacji należy zastosować wykładnię ścisłą.

15 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i z ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców nie wynika normatywna podstawa do zwolnienia Rzecznika MŚP od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku.

16 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., oddalił zażalenie.