Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., II GSK 974/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., II GSK 974/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 847/14 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od D. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 | Wyrokiem z 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 847/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu |
3 |sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej |
4 |uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili |
5 |uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. K. 200 złotych tytułem zwrotu kosztów|
6 |sądowych. |
7 | Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor |
8 |Transportu Drogowego nałożył na D. K. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym, polegające |
9 |na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy |
10 |wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Decyzja wydana została na podstawie art. 92a |
11 |ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2013 r. poz. 1414 - dalej jako u.t.d.). |
12 |W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. na drodze krajowej [...] w S. zatrzymano do kontroli ciągnik siodłowy |
13 |marki Scania nr rej. [...] z naczepą marki SCHMITZ. Pojazdem kierował A. A., który wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z|
14 |Norwegii do Polski. W wyniku kontroli stwierdzono, że kierowca w dniu [...] kwietnia 2014 r. dopuścił się kierowania pojazdem bez |
15 |wykresówki, kiedy to opuścił prom w T. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w ten sposób chciał wykazać pełny, |
16 |9-godzinny wypoczynek, pomimo że musiał go przerwać wyjazdem z promu. W ten sposób kierowca chciał zaoszczędzić na czasie, ponieważ |
17 |otrzymał od pracodawcy zlecenie wykonania kolejnego załadunku. Kierowca wyjaśnił, że przed zjazdem z promu w Szwecji pracodawca |
18 |wyznaczył mu rozładunek i załadunek, które miały nastąpić w tym samym dniu lecz w różnych miejscach. Ażeby zrealizować plan kierowca |
19 |musiał jak najszybciej udać się na miejsce rozładunku. |
20 |Decyzją z [...] września 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) nie uwzględnił odwołania strony i utrzymał w mocy |
21 |decyzję organu pierwszej instancji. GITD wskazał na treść art. 9 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i |
22 |Rady z dnia 15 marca 2006 r. zgodnie z którym, na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8, w przypadku gdy kierowca towarzyszy |
23 |pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej|
24 |niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. |
25 |Dokonując analizy wykresówek organ odwoławczy wskazał, że [...] kwietnia 2014 r. kierowca wjechał na prom w Ś. o godz. 13:40. Kolejną |
26 |wykresówkę kierowca rozpoczął w miejscowości T. w Szwecji o godz. 22:45. Okres pomiędzy wyjęciem pierwszej tarczy, a włożeniem drugiej|
27 |tarczy wyniósł 9 godzin i 5 minut. Powyższe ma istotne znacznie, gdyż wbrew błędnemu poglądowi zawartemu w odwołaniu dwukrotne |
28 |przerwanie okresu odpoczynku, w myśl art. 9 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jest dopuszczalne w wypadku regularnych |
29 |odpoczynków dziennych, a więc trwających minimum 11 godzin, bądź dziennych dzielonych wynoszących 12 godzin, odbieranych według |
30 |schematu 3 godziny + 9 godzin. Odpoczynek kierowcy mógł być zatem zakwalifikowany według normy 9 – godzinnej, a zatem zjazd z promu |
31 |nie stanowił dozwolonej przerwy w odbiorze odpoczynku. Zdaniem organu zachowanie kierowcy wynikało z konieczności wykonania dwóch |
32 |zadań przewozowych, tj. rozładunku na trasie Polska - Norwegia i załadunku na trasie Norwegia – Polska. |
33 |Odnosząc się do zarzutu skarżącego organ stwierdził, że w jego ocenie nie zachodziła potrzeba powtórzenia dowodu z przesłuchania w |
34 |charakterze świadka kierowcy, bowiem przyznał on, że zjechał z promu bez używania wykresówki. Za niecelowe organ uznał przesłuchanie w|
35 |charakterze świadka przedsiębiorcy wykonującego dany transport drogowy. Organ wyjaśnił, że nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów na|
36 |okoliczności dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami. Dalej organ stwierdził, że dla rozstrzygnięcia danej sprawy przesłanki właściwej|
37 |dyscypliny i organizacji pracy nie będą miały znaczenia, albowiem w przedmiotowej sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania. |
38 |Treść tego przepisu wskazuje, że dotyczy on spraw, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów czasu prowadzenia pojazdu, |
39 |wymaganych przerw i okresach odpoczynku, natomiast nie znajdzie zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń |
40 |rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. |
41 |Uwzględniając skargę, Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć |
42 |istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. |
43 |Mając na uwadze treść art. 92a ust. 1 u.t.d. WSA wskazał, że sankcje zawarte we wskazanym przepisie odnoszą się do podmiotów |
44 |wykonujących transport drogowy, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. Stosownie do treści art. 10 ust. 2 Rozporządzenia |
45 |(WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych |
46 |odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również |
47 |uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U. L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę |
48 |kierowców, o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz |
49 |przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. |
50 |Tym samym to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzanie regularnych |
51 |kontroli przestrzegania przepisów prawa. Jednakże odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za czyny osób wykonujących |
52 |transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa |
53 |z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną spełnione szczegółowe warunki |
54 |określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10, Lex nr 920618). |
55 |Sąd I instancji wskazał, że przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy określa art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt|
56 |1 ustawy o transporcie drogowym. Ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie |
57 |zaistnienia materialnoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe |
58 |naruszenia (tzw. okoliczności egzoneracyjne) możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W |
59 |ocenie Sądu I instancji stan faktyczny został ustalony prawidłowo, ale jedynie w odniesieniu do faktu zaistnienia naruszeń ujawnionych|
60 |w wyniku kontroli na drodze przeprowadzonej 24 kwietnia 2014 r. Natomiast co podnoszonych przez skarżącego okoliczności |
61 |egzonoracyjnych, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego. |
62 |Zdaniem Sądu I instancji w okolicznościach sprawy przesłuchanie kierowcy dotyczyło jedynie okoliczności związanych z ujawnionym |
63 |naruszeniem przepisów, polegającym na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na |
64 |wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W piśmie z 7 |
65 |maja 2014r., przedsiębiorca wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcę prowadzącego pojazd. Wniosek ten nie został |
66 |uwzględniony, jednak odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu motywowana przeprowadzeniem już takiego przesłuchania była , w ocenie|
67 |WSA, bezpodstawna i nastąpiła z naruszeniem art. 78 k.p.a. bowiem wniosek dowodowy skarżącego dotyczył innych okoliczności niż, te na |
68 |które kierowca został przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym. |
69 |Takie działanie stanowiło naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 i art. 80 k.p.a. Tym samym, wbrew stanowisku organu, stan faktyczny sprawy w |
70 |zakresie powoływanych przez stronę okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowcę nie |
71 |został wyjaśniony wyczerpująco, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że nie zachodzą |
72 |przesłanki do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d. |
73 |Sąd I instancji uznał, że błędna jest wykładnia przepisu art. 92b ustawy przyjęta przez organ orzekający w sprawie. Przyjęcie, że |
74 |przepis ten nie może odnosić się do naruszenia opisanego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie ma oparcia w|
75 |obowiązującym stanie prawnym. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3821/85 stosowanie urządzeń rejestrujących mogących wskazywać |
76 |okresy aktywności, określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się |
77 |do transportu drogowego ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa. Obowiązek stosowania takich urządzeń |
78 |rejestrujących może zostać nałożony tylko na pojazdy zarejestrowane w Państwach Członkowskich; ponadto niektóre z tych pojazdów mogą, |
79 |bez powodowania trudności, zostać wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia. Z powyższego wynika, że stosowanie urządzeń |
80 |rejestrujących ma na celu kontrolę czasu aktywności oraz czasu odpoczynku kierowcy, nadto zapis innych parametrów jazdy. To z kolei |
81 |służyć ma poprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stosowanie urządzeń rejestrujących ma bezpośredni związek z przestrzeganiem czasu |
82 |prowadzenia pojazdów, zachowaniem wymaganych przerw oraz okresów wypoczynku. Nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub |
83 |cyfrowego urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, wbrew twierdzeniom |
84 |organu, stanowi naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Urządzenia |
85 |rejestrujące mają przyczynić się do zagwarantowania przestrzegania przepisów w powyższym przedmiocie, dlatego naruszeń w tym zakresie |
86 |nie można rozpatrywać w oderwaniu od czasu pracy kierowcy – w rozumieniu art. 92b ustawy o transporcie drogowym. |
87 |Sąd I instancji zalecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy sprawę, w ramach postępowania odwoławczego, organ przeprowadził |
88 |uzupełniające postępowanie, a co najmniej o dowód z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz przedsiębiorcy w trybie i na |
89 |zasadach wynikających z k.p.a. oraz dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z dochowaniem wymogów wynikających z art. 7, art. |
90 |77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. |
91 |Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego zarzucając; |
92 |1) naruszenie przepisów postępowania; |
93 |- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które |
94 |mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej konstatacji, że organ nie podjął |
95 |wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przejawiającej się w uznaniu, iż organ nie wyjaśnił |
96 |dokładnie czy naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na |
97 |wykresówce Iub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi nie mieściło się w |
98 |okolicznościach przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. (w szczególności poprzez brak przesłuchania na ww. okoliczności po raz |
99 |kolejny kontrolowanego kierowcy) , podczas gdy art. 92b u.t.d. odnosi się wyłącznie do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o |
100 |czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy, nie odnajdując zastosowania do obsługi i użytkowania |
101 |urządzeń rejestrujących, natomiast organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo odniósł się do przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w |
102 |art. 92c u.t.d. i wyjaśnił dlaczego nie widzi podstaw dla ich uwzględnienia, zwłaszcza wobec treści zeznań kierowcy, który |
103 |przesłuchany do protokołu kontroli wskazał, iż w dniu zaistnienia naruszenia wykonywał zlecone przez stronę zadanie transportowe |
104 |mające zakończyć się rozładunkiem w Szwecji, lecz strona postępowania tego samego dnia zleciła kierowcy kolejne zadanie transportowe z|
105 |Norwegii do Polski i kierowca, aby zdążyć zrealizować kolejne zadanie transportowe podczas przeprawy promowej nie odebrał pełnych 9 |
106 |godzin odpoczynku, zjechał z promu bez włożonej tarczy tachografu i włożył ją do urządzenia rejestrującego dopiero po upływie 9 godzin|
107 |(Vide: karta 7 akt sprawy) - z uwagi na powyższe ponowne przesłuchanie kierowcy w zakresie okoliczności i powodów zaistnienia |
108 |naruszenia (wobec jego uprzedniego przesłuchania także i na tą okoliczność) było bezcelowe oraz błędnym przyjęciu przez Sąd I |
109 |instancji, iż powyższe normy prawne ciężarem dowodu na okoliczności objęte hipotezą art. 92c ust. 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d. obarczają|
110 |organ, a w rezultacie uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego |
111 |materiału dowodowego, bowiem nie przeprowadził dowodów na okoliczności objęte treścią ww. przepisów, co w konsekwencji doprowadziło do|
112 |uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy sam Sąd w skarżonym wyroku wskazał, iż to przedsiębiorca winien wykazać, iż nie miał wpływu na |
113 |powstanie naruszeń lub też w sprawie wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć (Vide: strona 6 in fine i strona 7 skarżonego |
114 |wyroku); |
115 |2) naruszenie przepisów postępowania; |
116 |- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które|
117 |mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym uznaniu przez Sąd, iż stawiając skarżącemu zarzut wykonywania |
118 |transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy, nie uwzględniono wniosków dowodowych zmierzających do wykazania przesłanek, o |
119 |których mowa w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym w szczególności wniosku strony o ponowne przesłuchanie kontrolowanego |
120 |kierowcy, podczas gdy organ w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania wobec strony z dnia [...] kwietnia 2014 r. pouczył |
121 |stronę o treści przepisów na podstawie których skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie i wezwał |
122 |stronę do wykazania czy w sprawie zaistniały takie okoliczności, wobec szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącego i |
123 |wyjaśnienia faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł swe rozstrzygnięcie oraz powodów dla których nie uznał |
124 |argumentacji strony, wskazującej na brak jej wpływu na powstałe naruszenia lub niemożność przewidzenia przez nią zdarzeń lub |
125 |okoliczności powodujących uchybienia i wobec niebudzącej wątpliwości treści zeznań kontrolowanego kierowcy, które potwierdzały tak sam|
126 |fakt stwierdzonego naruszenia, jak i przyczynę jego powstania tj. nakładanie przez stronę w krótkich odstępach czasu kolejnych zleceń |
127 |transportowych na znacznych dystansach (w transporcie międzynarodowym), co przy pokonywanych przez kierowcę odległościach, wobec braku|
128 |zmiennika musiało doprowadzić do przekroczenia czasu jazdy, wymaganych przerw lub odpoczynków względnie popchnąć kierowcę (wobec chęci|
129 |nie wykazania tych naruszeń na wykresówce) do dopuszczenia się naruszenia nierejestrowania swych aktywności, co wyklucza w rezultacie |
130 |możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony za dopuszczenie do powstania naruszeń na skutek obarczania kierowcy kolejnymi zadaniami |
131 |transportowymi w bezpośrednich i krótkich odstępach czasu, uniemożliwiających uczynienie przez kierującego zadość normom prowadzenia |
132 |pojazdów, wymaganych przerw i odpoczynków; |
133 |3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: |
134 |- art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż norma ta może |
135 |znaleźć zastosowanie także do naruszeń dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących tachografów, a tym samym i niewłaściwe |
136 |zastosowanie wskazanej normy prawnej do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, podczas gdy treść art. 92b ust. 1 u.t.d. jest |
137 |jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości, że jej hipoteza odnosi się wyłącznie do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o |
138 |czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy, a jako przepis o charakterze wyjątkowym nie może być w |
139 |żadnym razie interpretowana w sposób rozszerzający; |
140 |- art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w dopuszczeniu |
141 |możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, uzależniając to od dodatkowych ustaleń faktycznych, wobec |
142 |okoliczności, iż skarżący (pomimo jego stosownego pouczenie o treści ww. przepisu już w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu |
143 |postępowania administracyjnego z dnia 28.04.2014 r.) nie wykazał za pomocą dowodów w szczególności listów przewozowych, zleceń |
144 |transportowych, iż nakładanie na kierowcę kolejnych zadań przewozowych umożliwiło mu przestrzeganie obowiązujących przepisów w |
145 |zakresie nom prowadzenia pojazdów, odbierania wymaganych przerw i odpoczynków i tym samym kierowca nie musiał ukrywać swych aktywności|
146 |dopuszczając się naruszenia ich nierejestrowania, natomiast sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka wskazał, iż właśnie |
147 |nakładanie kolejnych zleceni transportowych w transporcie międzynarodowym w bezpośrednich i krótkich odstępach czasu przez stronę |
148 |przymusiło go do braku rejestracji swych aktywności, co wyklucza w rezultacie możliwość zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. |
149 |Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania |
150 |przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów |
151 |postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. |
152 | |
153 |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |
154 | |
155 |Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę |
156 |bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wystąpienia których w|
157 |niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej. |
158 |Związanie skargą kasacyjną oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza |
159 |innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Przedmiotem oceny Sądu mogą być więc jedynie te zarzuty |
160 |kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. |
161 |W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego|
162 |wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik |
163 |sprawy. |
164 |Mając powyższe na uwadze skład orzekający uznał, że podstawy, na których oparto skargę kasacyjną uzasadniają wniosek o uchylenie |
165 |zaskarżonego wyroku. |
166 |Rozpoznawana skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania |
167 |oraz naruszeniu przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. |
168 |Należy wyjaśnić, że w sprawie, w której skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj.|
169 |na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do|
170 |zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I |
171 |instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów |
172 |prawa materialnego. |
173 |Z analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania wynika, że ich istotą jest zakwestionowanie |
174 |nakazanej przez Sąd I instancji konieczności uwzględnienia wniosków dowodowych ukaranego przedsiębiorcy. |
175 |Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutom tym nie można odmówić słuszności. Z akt sprawy wynika, że kierowca przesłuchiwany |
176 |podczas kontroli, niejako "na gorąco" zeznał, iż nie odebrał na promie 9 godzin odpoczynku i dlatego zjechał z promu bez wykresówki. |
177 |Wykresówkę tą włożył dopiero po upływie 9 godzin aby wykazać odpoczynek, co potwierdzają te wykresówki, a mianowicie - w dniu [...] |
178 |kwietnia 2014 r. kierowca wjechał na prom w Ś. o godzinie 13:40, zaś kolejną wykresówkę kierowca włożył w T. w Szwecji o godzinie |
179 |22:45. Okres pomiędzy wyjęciem pierwszej tarczy przy wjeździe na prom a włożeniem drugiej tarczy wyniósł 9 godzin i 5 minut. |
180 |W tym stanie rzeczy rację ma skarżący kasacyjnie, że realizację zaleceń Sądu I instancji poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania |
181 |wyjaśniającego i przesłuchanie kierowcy oraz przedsiębiorcy na bliżej nie sprecyzowane okoliczności egzoneracyjne z art. 92b i art. |
182 |92c u.t.d. należało potraktować jako działanie nieusprawiedliwione bezspornymi okolicznościami sprawy. |
183 |Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego trzeba powiedzieć, że możliwość obciążenia przedsiębiorcy |
184 |odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia przewiduje art. 92a u.t.d., a katalog szczegółowych kar zawiera załącznik nr 3 do ustawy.|
185 |W myśl lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia |
186 |rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi podlega |
187 |karze w wysokości 5.000 zł. Przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia zawarte natomiast zostały|
188 |w art. 92b i art. 92c ustawy. Treść art. 92b ustawy wyraźnie stanowi, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia |
189 |przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Uzupełnieniem tej regulacji jest treść załącznika|
190 |nr 3 do u.t.d, gdzie w tabeli pod lp. 5 jako wyszczególnienie naruszeń, zawarte są jedynie naruszenia przepisów o czasie prowadzenia |
191 |pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku, zaś naruszenia dotyczące tachografów są ujęte pod lp. 6 załącznika nr 3 u.t.d. |
192 |Idąc tym tokiem rozumowania Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił także zarzut dotyczący naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d. zawarty |
193 |w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej i uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do naruszenia lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. |
194 |Z kolei art. 92c u.t.d. ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz |
195 |nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których |
196 |przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. |
197 |Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały |
198 |przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak |
199 |i w art. 92c ust. 1 u.t.d. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14, |
200 |dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
201 |W związku z tym co zostało wyżej powiedziane za usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał też zarzut naruszenia art. 92c |
202 |ust. 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że w ustalonym stanie faktycznym przesłanki |
203 |egzoneracyjne określone w tym przepisie mogły być spełnione. Biorąc pod uwagę charakter naruszenia oraz fakt, że to naruszenie |
204 |związane było z koniecznością szybkiej realizacji przez kierowcę następnego zlecenia, należy uznać za niewiarygodne twierdzenia D. K.,|
205 |że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Ponadto ma rację skarżący organ, że ukarany przedsiębiorca nie przedstawił żadnych |
206 |dokumentów mogących potwierdzać, że nakładanie na kierowcę kolejnych zadań umożliwiło mu przestrzeganie obowiązujących przepisów i |
207 |norm, a tym samym kierowca nie był zmuszony do ukrywania swej aktywności. |
208 |W tym stanie rzeczy skoro D. K. nie wykazał, że stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, na które nie miał wpływu, prawidłowo|
209 |organy administracji wymierzyły przedsiębiorcy karę pieniężną. Natomiast Sąd I instancji uwzględniając skargę błędnie przyjął, że |
210 |konieczna jest kontynuacja postępowania dowodowego pomimo, iż okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, zaś przedsiębiorca nie złożył w |
211 |toku postępowania administracyjnego dowodów, które mogłyby wykazać brak jego odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Za takie dowody|
212 |nie można uznać wniosku o ponownie przesłuchanie kierowcy oraz przesłuchanie przedsiębiorcy jako strony postępowania. |
213 |Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że Sąd I instancji nie dokonał poprawnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. |
214 |Uwzględnienie przez Sąd I instancji skargi niewątpliwie musi się wiązać z dokonaniem oceny stosowanych przepisów w postępowaniu przed |
215 |organami. Ta ocena w rozpoznawanej sprawie była wadliwa bowiem przyjmuje, że doszło do naruszeń przepisów postępowania, z czym w |
216 |świetle powyższej argumentacji nie sposób się zgodzić. |
217 |Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a następnie |
218 |rozpoznał skargę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. |
219 |O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. |
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 78 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 188
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 203
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92b
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92c
Cytowane w
Cytowane w 6 orzeczeniach.
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2021 r., II GSK 889/19
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r., II GSK 3879/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., II GSK 4047/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2019 r., II GSK 3223/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2019 r., II GSK 2635/17
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 czerwca 2017 r., III SA/Łd 279/17