Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r., II GSK 3879/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r., II GSK 3879/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. z siedzibą w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 424/17 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w Sz. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A. Spółki z o.o. z siedzibą w Sz. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 424/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 151 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę A. Sp. z o.o. w S. (dalej jako: "Skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD" z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

4 Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok w następującym stanie sprawy.

5 Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Szczecinie (dalej jako: "ZWITD"), nałożył na Skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 25 000,00 zł za naruszenie przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego.

6 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej wszczęto w związku ze stwierdzonymi w toku przeprowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli, która objęła okres od 30 marca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Na Skarżącą nałożone zostały kary za następujące naruszenia tj.: niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który wydał zaświadczenie na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 8, w wymaganym terminie, na podstawie lp. 1.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.; dalej jako: "u.t.d."). Na Skarżącą nałożono za to naruszenie karę w wysokości 800,00 zł. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z przedłożonymi przez stronę dokumentami, na dzień 30 marca 2016 r., tj. pierwszy dzień kontroli w przedsiębiorstwie, pojazdy: [...] (sprzedany w dniu 16 listopada 2015 r.), [...] (sprzedany w dniu 6 sierpnia 2015 r.) zostały z dniem 17 marca 2016 r. zdjęte ze stanu pojazdów zgłoszonych do zaświadczenia nr [...], o czym nie powiadomiono właściwego organu wydającego - Prezydenta Miasta S.

7 Ponadto, na Skarżącą nałożono karę za naruszenie, o którym mowa w lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, w tym trzykrotne naruszenie lp. 5.2.1 - o czas powyżej 15 minut do 30 minut karę 450,00 zł i jednokrotne naruszenie lp. 5.2.2. - za każdą następną rozpoczętą godzinę, karę 200,00 zł, łącznie 650,00 zł. Organ wyjaśnił, że na podstawie okazanych danych cyfrowych, stwierdzono, że kierowca P. B. w dniu 24 czerwca 2015 r. podczas realizacji przewozu drogowego prowadząc pojazd o nr rej. [...] przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 23 minuty. W okresie jazdy od godz. 07:30 do godz. 15:56 dnia 24 czerwca 2015 r. kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 53 minuty. Powyższe naruszenie stwierdzono na elektronicznym pliku z cyfrowej karty kierowcy nr [...]. Kierowca M. K. w dniu 01.06.2015 r. podczas realizacji przewozu drogowego prowadząc pojazd o nr rej. [...] przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 32 minuty. W okresie jazdy od godz. 06:04 do godz. 16:01 dnia 1 czerwca 2015 r. kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 25 minut. Powyższe naruszenie stwierdzono na elektronicznym pliku z cyfrowej karty kierowcy nr [...]. Kierowca A. P. w dniu 20 sierpnia 2015 r. podczas realizacji przewozu drogowego prowadząc pojazd o nr rej. [...] przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 29 minut. W okresie od godz. 04:32 do godz. 12:41 dnia 20.08.2015r. kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 59 minut. Powyższe naruszenie stwierdzono na elektronicznym pliku z cyfrowej karty kierowcy nr [...].

8 Za naruszenie lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. - skrócenie dziennego czasu odpoczynku:, w tym pięciokrotne naruszenie lp. 5.3.1 - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny na Skarżącą nałożono karę 500,00 zł i jednokrotne naruszenie lp. 5.3.2.- za każdą następną rozpoczętą godzinę – karę 200,00 zł, łącznie 700,00 zł.

9 Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji., na podstawie lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożono na Skarżącą karę w wysokości 1000,00 zł.

10 Za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, na podstawie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożono na Skarżącą karę w wysokości 5000,00 zł.

11 Na podstawie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, w związku ze stwierdzeniem 39 przypadków naruszenia, nałożono na Skarżącą karę w łącznej wysokości 19 500,00 zł (39 x 500,00 zł).

12 W związku ze stwierdzeniem naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, nałożono na Skarżącą karę w łącznej wysokości 3000,00 zł (6 x 500,00 zł).

13 W oparciu o wskazane dane stwierdzono, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku terminowego tj. co 28 dni wczytania danych z karty kierowcy szczegółowo wymienionych w decyzji kierowców.

14 Za naruszenie lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd, nałożono na Skarżącą karę w łącznej wysokości 6000,00 zł (12 x 500,00 zł).

15 Podsumowując organ stwierdził, że w kontrolowanym okresie stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych.

16 Końcowo organ podniósł, że wnikliwa, analiza całego, zebranego materiału dowodowego doprowadziła do wniosku, iż naruszenie przepisów określonych pod lp. 1.8, lp.5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 6.1.4, lp.'6.2.1, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11 oraz lp; 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym nie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć i w zakresie powyższych naruszeń nie stwierdzono istnienia przesłanek do zastosowania przepisów art. 92c i art. 92 bu.t.d.

17 Łączna suma kar przewidzianych za naruszenia zawarte w decyzji, stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa Skarżącej wynosiła 36650,00 zł W przedsiębiorstwie, w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, zatrudnionych było średnio 198 kierowców, zatem zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć kwoty 25.000,00 zł (dwudziestu pięciu tysięcy złotych) dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. W myśl art. 92a ust. 4 u.t.d. za kierowców, o których mowa w ust. 3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Mając na uwadze powyższe nałożoną karę pieniężną ograniczono do kwoty określonej w ustawie.

18 Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji.

19 Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] listopada 2016 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 25.000,00 zł.

20 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa, regulujące zasady wykonywania transportu drogowego, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie. Dokonując analizy poszczególnych, opisanych przez organ I instancji naruszeń, za które nałożone zostały kary pieniężne, GITD wyjaśnił, że w odniesieniu do naruszenia opisanego w lp. 1.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ I instancji dokonując analizy materiału dowodowego nie zwrócił uwagi na kolejne niezgłoszone do zaświadczenia informacje dotyczące użytkowanych przez Spółkę pojazdów o nr rej. [...] i [...]. w konsekwencji kara pieniężna nałożona na Spółkę powinna wynosić nie 800,00 zł, a 3200,00 zł. Organ odwoławczy, powołując się na art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej jako: k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w tym zakresie.

21 Organ odwoławczy dokonał ponownej analizy danych cyfrowych dotyczących naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. i stwierdził, że kara za to naruszenie została naliczona zasadnie. Podobnie organ ocenił nałożenie kar pieniężnych za naruszenia opisane w lp. 5.3, 6.4.1, 6.2.1, 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

22 Organ odwoławczy nie podzielił natomiast wyrażonej przez ZWITD w Szczecinie oceny dotyczącej naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD przyznał rację stronie, iż w zakresie naruszenia, o którym mowa w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, należy wziąć pod uwagę wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a nie dni kalendarzowe. W związku z powyższym, zdaniem organu, dniami zarejestrowanej działalności powinny być dni, które w myśl art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 powinny zostać zarejestrowane w sposób automatyczny na karcie kierowcy lub za pomocą wpisów manualnych, tj. okresy jazdy, innej pracy, gotowości, przerw łub odpoczynków. Okresy w których kierowca nie prowadzi pojazdu, nie podlega obowiązkowi odpoczynku i jednocześnie nie ma ustawowego obowiązku rejestrowania swojej działalności (tj. okresy w których przebywał na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu chorobowym) nie mogą być jednak traktowane jako dni zarejestrowanej działalności i jako takie nie są wliczane do 28 dniowego terminu na wczytywanie danych z karty kierowcy.

23 Mając zatem na uwadze wynikające z dokumentów - ewidencje czasu pracy, okresy w których kierowcy przebywali na urlopach wypoczynkowych lub zwolnieniach chorobowych, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku trzech kierowców (P. B., M. Z. i S. W. ) nie upłynęło ponad 28 dni zarejestrowanej działalności.

24 Kara pieniężna za powyższe naruszenia w łącznej wysokości 3000,00 zł została zatem nałożona na stronę niezasadnie, bowiem w świetle poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń na stronę powinna zostać nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 1.500,00 zł.

25 Podobnie organ odwoławczy ocenił ustalenia ZWITD w zakresie naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ wskazał, że na podstawie materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z tachografów cyfrowych, po dokonaniu ponownej ich analizy z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia, mając na uwadze wyłącznie dni zarejestrowanej działalności stwierdził, iż w przypadku pojazdów o numerze rejestracyjnym: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], pomiędzy wskazanymi wczytaniami nie upłynęło ponad 90 dni zarejestrowanej działalności - kary pieniężne za te naruszenia zostały zatem nałożona niezasadnie.

26 Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że za wyżej opisane naruszenia, na Skarżącą powinna zostać nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 1.500,00 zł, a nie jak uczynił to organ I instancji 6000,00 zł.

27 Skarżąca wniosła na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze podniosła zarzuty naruszenia:

28 – art. 6 k.p.a., poprzez oparcie procedury kontrolnej na uregulowaniach nieobjętych dyspozycją art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym,

29 – art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego;

30 – art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.

31 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Skarżącej.

32 W uzasadnieniu WSA wskazał, że, wbrew twierdzeniom Skarżącej, powołanie się przez organ pierwszej instancji na przepisy rozporządzenia nr 165/2014, nie stanowiło naruszenia, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem zastosowane w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia 165/2004 stanowią kontynuację przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

33 Sąd I instancji nie podzielił również argumentacji odnoszącej się do nieprawidłowej interpretacji przez organ pkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010. W odniesieniu do obowiązku wczytania danych z kart kierowców T. Ł. i A. K. B. oraz obowiązku wczytania danych z tachografów pojazdów o nr rej. [...] i [...].

34 Skarżąca wywodziła, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, to jest okresy aktywności wymienione w art. 15 ust. 3 rozporządzenia 3821/85. W ocenie skarżącej, okresy nieaktywności kierowcy, w których nie wykonywał przewozów drogowych, nie zaliczają się do 28 dniowego terminu na ponowne wczytanie danych z karty kierowcy. Podobnie okresy postoju pojazdu (nieużywania pojazdów w określonych dniach) nie zaliczają się do obliczania terminu na ponowne wczytanie danych.

35 Wskazując na treść § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia

36 23 sierpnia 2007 r. w sprawie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159 poz. 1128 ze zm.), którymi określono obowiązek odczytywania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowcy, Sąd I instancji wskazał, że przepisy regulujące zasady wykonywania szeroko rozumianego transportu drogowego służą między innymi temu, aby działalność ta była wykonywana w sposób umożliwiający kontrolę przedsiębiorcy w zakresie przestrzegania obowiązujących norm dotyczących między innymi czasu pracy kierowców i jej warunków. Jako że jest to działalność obarczona dużym ryzykiem związanym z uczestnictwem w ruchu drogowym, przestrzeganie ustalonych zasad i przepisów ma bezpośredni związek z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno osobom transport drogowy wykonującym jak i innym uczestnikom ruchu drogowego. Temu służą również poszczególne regulacje zawarte w różnych aktach prawnych, w tym również przepisy unijne, mające na celu ich harmonizację.

37 W ocenie Sądu I instancji regularne dokonywanie odczytów danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych ma służyć zapewnieniu przejrzystości gromadzonych danych, jak również umożliwiać ich weryfikację.

38 W realiach niniejszej sprawy, Skarżąca obowiązek wczytania danych odnosi wyłącznie do dni aktywności kierowców i pojazdów, które zostały zarejestrowane odpowiednio na karcie kierowcy i tachografie. Jednak prawidłowa interpretacja przepisów regulujących obowiązek wczytywania danych prowadzi do wniosku, że pogląd ten jest błędny. Do okresów przewidzianych na wczytanie danych nie wlicza się bowiem tych dni, w których pracodawca nie miał obowiązku rejestracji aktywności kierowcy np. z powodu urlopu, czy zwolnienia lekarskiego, jak też pojazdu np. z powodu jego uszkodzenia, naprawy itp.

39 Okresy wyłączone z obowiązku rejestracji powinny jednak zostać udokumentowane przez przedsiębiorcę w wiarygodny sposób, tak aby możliwa była kontrola prawidłowości wykonywania obowiązku wczytywania danych. Skarżąca natomiast – jak stwierdził Sąd I instancji - nie przedłożyła żadnych dokumentów, które uwiarygodniłyby twierdzenie, iż w odniesieniu do kierowców i pojazdów wymienionych w zaskarżonej decyzji, w stosunku do których nałożenie kary uznano za zasadne, terminy na wczytanie danych zostały zachowane.

40 II

41 Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji Skarżąca zarzuciła:

42 I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

43 1. art. 4 pkt 22 lit. a) u.t.d., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w oparciu o jego treść osoby przeprowadzające kontrolę miały prawo nałożyć karę na podstawie naruszenia art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/14 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWH) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (...), w sytuacji gdy wobec treści art. 48 rozporządzenia nr 165/2006 przepis art. 47 tego rozporządzenia określający zasady zastępczego stosowania przepisów rozporządzenia 165/2006 w razie odwołań do rozporządzenia 3821/85 wszedł w życie dopiero w dniu 2 marca 2016 r.;

44 2. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie stwierdzonych naruszeń występują okoliczności w postaci czasowego błędu w oprogramowaniu urządzeń rejestrujących, za które przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności oraz których mimo dołożenia należytej staranności nie mógł przewidzieć;

45 II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

46 1. art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym (niemającym oparcia w przepisach prawa) przyjęciu, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje oparły się na obowiązujących przepisach prawa, podczas gdy w dacie przeprowadzonej kontroli treść art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) nie obowiązywała, a organy kontrolujące nie miały ustawowych podstaw do badania jego naruszeń;

47 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi Skarżącej w sytuacji, kiedy WSA nie odniósł się wyczerpująco do argumentów przedstawionych w skardze, w tym do: - braku obowiązywania w dniu kontroli art. 47 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/14 z dnia 4 lutego2014 r. oraz braku ustawowych uprawnień kontrolerów do stosowania przepisów ww. rozporządzenia a poprzestał w zasadzie na lakonicznym

48 stwierdzeniu, że "odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłanie do niniejszego rozporządzenia";

49 - zarzutu naruszenia Ip. 6.3.11. i 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2014 r. poz. 1414 literalnego brzmienia przepisów i przytoczenia orzeczeń sądowych, by ostatecznie bez dokonania szerszej analizy arbitralnie uznać, że nie mają zastosowania w do stwierdzonych naruszeń;

50 - szeroko zaprezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska odnoszącego się do wystąpienia błędu oprogramowania w dniu kontroli popartego dokumentacją przedłożoną wraz ze skargą (załącznik nr 5 i 6) i ograniczeniu się WSA w tym zakresie jedynie do zaakcentowania obowiązku strony do przedstawienia wszystkich dowodów potrzebnych do wyjaśnienia sprawy, w tym ekspertyzy specjalistycznej uszkodzonych tachografów;

51 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi Skarżącej oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, mimo iż decyzja ta została wydana bez wszechstronnego rozważenia i zebrania materiału dowodowego w sprawie; w tym organ II instancji nie uzasadnił wydanej decyzji w sposób prawidłowy - nie wskazał mianowicie na jakiej podstawie przyjął, że tachografy zamontowane w pojazdach; zaniechał wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w tym zakresie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności nie dopuścił dowodu z opinii, biegłego na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości w oprogramowaniu urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] i [...] i ich wpływu na możliwość pobrania danych w dniu kontroli w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy dotyczącej naruszenia określonego w lp. 6.3.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U z 2016 r., poz. 1907 ze zm.).

III

52 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

53 Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

54 W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

55 Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

56 Zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w ramach obu podstaw kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

57 Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 roku numer [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji uznał, iż ustalenia faktyczne stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dawały organom administracji publicznej podstawę do zastosowania wskazanych w zaskarżonej decyzji regulacji prawnych skutkujących nałożeniem kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

58 W ocenie NSA nie są zasadne te zarzuty skargi kasacyjnej, które zmierzają do wykazania, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.34 oraz art.47 i art.48 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej jako rozporządzenie nr 165/14) poprzez ich błędna wykładnię jak i poprzez ich wadliwe zastosowanie. Tak więc zarzuty skargi kasacyjnej opisane w punktach 1i 3 petitum skargi kasacyjnej wymagają łącznego ich rozpoznania albowiem w swojej istocie zmierzają do zakwestionowania podstaw do zastosowania przez organ wskazanych regulacji prawnych biorąc pod uwagę okres objęty kontrolą, datę wydania zaskarżonej decyzji i datę, od której przepisy wymienionego wyżej aktu prawnego zaczęły obowiązywać.

59 W związku z powyższym w pełni należy podzielić stanowisko Sądu I instancji wskazujące na prawidłowo określoną przez organ podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

60 W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 48 rozporządzenia nr 165/14, zdanie drugie, z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Zgodnie zaś z treścią zdania trzeciego powołanego przepisu, art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r.

61 Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z kolejnym zdaniem tego przepisu, rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwa członkowskich.

62 Zgodnie zaś z treścią art. 47 omawianego rozporządzenia, uchylono rozporządzenie (EWG) nr 3821/85. Odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się zaś za odesłania do niniejszego rozporządzenia.

63 Ponadto należy podkreślić, że z treści powołanego już art. 48 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że rozporządzenie ma zastosowanie dopiero od dnia 2 marca 2016 r. i z tym również dniem zostało uchylone na podstawie art. 47 rozporządzenie Nr 3821/85. Zastrzeżenie zawarte w art. 48 zdanie 2 odnoszące się do środków przejściowych, o których mowa w art. 46, oznacza, iż w zakresie aktów wykonawczych czas stosowania przepisów rozporządzenia Nr 3821/85 może zostać dodatkowo wydłużony w przypadkach, o których mowa w art. 46 rozporządzenia Nr 165/2014.

64 Uwzględniając więc jednoznaczną treść wskazanych wyżej przepisów prawa unijnego, w stanie faktycznym sprawy, gdzie jak podkreślono, kontrola obejmowała okres od 30 marca 2015 roku do 30 czerwca 2016 roku a zaskarżona decyzja zapadła w dniu [...] listopada 2016 roku, organy inspekcji transportu drogowego, miały podstawę, a wręcz zobligowane były do zastosowania przepisu art. 34 rozporządzenia 165/14, w zakresie kontroli prawidłowości używania kart kierowcy lub wykresówek. Powołany przepis wszedł, bowiem w życie w dniu 2 marca 2015 r., zatem obowiązywał w dniu kontroli i w okresie objętym kontrolą.

65 Zatem Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organy działały w sprawie na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i prawa unijnego.

66 W konsekwencji, nie mógł przynieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie spółkę rezultatu zarzut naruszenia przez sąd art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.141 § 4 p.p.s.a. i art.151 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie nie ma wątpliwości, że podstawą czynności kontrolnych, a następnie nałożenia kary, były obowiązujące w tym czasie przepisy unijne.

67 Z kolei biorąc pod uwagę konsekwencje wynikające z art.134 § 1 p.p.s.a. które najprościej rzecz ujmując wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, należy podnieść, że wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2352/17; 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 284/18; 28 marca 2018 r.).

68 W tym stanie rzeczy stanowisko strony skarżącej odnośnie do naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. należało więc uznać za niezasadne i nieskuteczne. W korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów należy zaś podnieść, że skoro granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), to w kontekście konsekwencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. za uzasadniony uznać należy wniosek - formułowany na podstawie analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku - że Sąd I instancji orzekał w granicach sprawy wyznaczonych istotą oraz treścią normy prawa, która determinowała treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.

69 Ponadto brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Zgodnie z jego brzmieniem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający NSA, całkowicie podziela, z którego wynika, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w swoich rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z dnia z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 16/12, wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 886/13, wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15, wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 3434/15, wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1054/17).

70 Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania wynikające z treści powołanego przepisu prawa, a przede wszystkim Sąd I instancji wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyny z powodu których uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

71 Ponadto podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA wyraźnie wskazuje się, że powołane przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Zatem ani art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ani art. 151 p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, tak powoływane oddzielnie, jak i wspólnie. Tak więc strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie wskazanym przepisom prawa zobowiązana jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym jej zdaniem, uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. oraz art.151 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12, wyrok NSA z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14 niepublikowane).

72 Zdaniem NSA nie jest także zasadny zarzut opisany w punkcie 5 petitum skargi kasacyjnej, który wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. Istota tego zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się do odmiennej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego.

73 W związku z powyższym należy podkreślić, że w ocenie NSA zasadnie Sąd I instancji uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że skarżący dopuścił się naruszeń prawa, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

74 Wskazane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej pozostają w związku z zarzutem sformułowanym w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej wskazującym na naruszenie przez Sąd I instancji art.92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynikało, że doszło do czasowego uszkodzenia oprogramowania w urządzeniach rejestrujących.

75 Przypomnieć więc należy, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (vide: wyrok NSA z 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16)

76 W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednak również, że odpowiedzialność ta nie ma charakteru absolutnego. Wyjątek od zasady odpowiedzialności obiektywnej podmiotu wykonującego przewóz został uregulowany w art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W myśl zaś art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców właściwych przepisów oraz prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Ustawodawca wprowadzając kary pieniężne określone w art. 92a u.t.d. przewidział zatem możliwość wyłączenia ich, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 92b i 92c tej ustawy. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje, że obowiązek wykazania przesłanek określonych w tych przepisach, co do zasady obciąża podmiot wykonujący przewóz i sąd w składzie orzekającym w tej sprawie to stanowisko akceptuje. Wskazuje się, że niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania, co oznacza, że musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym (vide: wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17). A zatem, do uwolnienia się od odpowiedzialności wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (vide: wyroki NSA: z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1804/17; z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4457/16; z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 974/15; z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14; z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13, LEX nr 1769731; z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, LEX nr 920618).

77 Skoro z akt sprawy nie wynika aby strona skarżąca przedstawiła materiał dowodowy wskazujący na zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji prawnej opisanej w art.92c ust.1 pkt 1 u.t.d., to tym samym brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w punkcie 5 petitum skargi kasacyjnej, co czyni także bezzasadnym zarzut skargi kasacyjnej wskazany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.

78 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.