Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., II GSK 900/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., II GSK 900/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W., A. W. – W. [...]-S. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1402/10 w sprawie ze skargi A. W., A. W. – W. [...]-S. s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. W., A. W. solidarnie na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1.800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1402/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę wspólników spółki cywilnej W. S. S.C.A.W. A. W. – A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

3 Powyższe orzeczenie sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie sprawy:

4 W dniu 25 października 2009 r. w W. dokonano kontroli samochodu osobowego marki S. o nr rejestracyjnym [...], którego kierującym był M. D. – B. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...]. W czasie kontroli stwierdzono, że na dachu zatrzymanego pojazdu umieszczone jest urządzenie techniczne – baner reklamowy z napisami z przodu i z tyłu "[...]", a po bokach banera "[...]". Urządzenie posiadało instalację elektryczną. Na boku pojazdu znajdował się numer [...]. W wyniku wykonanego połączenia z numerem [...] ustalono, iż należy on do przedsiębiorstwa W. S. Nadto, ustalono, że w pojeździe zamontowano urządzenie pomiarowo-liczące marki Elitę Taxi.

5 Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000,00 złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu:

6 - umieszczania i używania w pojeździe taksometru ,

7 - umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy,

8 - umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

9 Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] kwietnia 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną, że wykonujący kontrolę inspektor transportu drogowego z mocy prawa powinien być wyłączony z dalszego postępowania. Wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym w żadnym przepisie nie wyklucza możliwości prowadzenia całego postępowania, od chwili wszczęcia do chwili wydania decyzji, przez jednego inspektora. Zdaniem organu odwoławczego, nie można przyjąć, że między kontrolującym a kontrolowanym powstaje w omawianej sytuacji taki stosunek prawny, w którym wynik prowadzonej sprawy może mieć wpływ na prawa lub obowiązki inspektora transportu drogowego. A zatem, w takim przypadku nie znajduje zastosowania art. 24 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

10 W ocenie organu odwoławczego, nie budzi również wątpliwości fakt, że strona wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, pomimo iż w chwili kontroli w zatrzymanym pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Do uznania za działalność gospodarczą nie jest konieczne faktyczne wykonanie usługi, ale sam fakt, iż jest ona oferowana i możliwa do realizacji.

11 Główny Inspektor Transportu Drogowego, wbrew stanowisku odwołującego, uznał, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz okazjonalny. Za nietrafiony uznał również zarzut, że przedmiotowym pojazdem wykonywany mógł być przewóz kabotażowy lub przewóz okazjonalny w międzynarodowym transporcie drogowym. Na podstawie udzielonej licencji nie mogli oni bowiem wykonywać międzynarodowego przewozu okazjonalnego osób, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, udzielanej przez ministra właściwego do spraw transportu. Wykonywany przewóz nie był również, w ocenie Głównego Inspektora Transportu drogowego, przewozem wahadłowym w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym.

12 Organ odwoławczy wskazał następnie, że transport drogowy taksówką wykonywany jest w oparciu o odrębną licencję, udzielaną po spełnieniu przez przedsiębiorcę odrębnych kryteriów, wymienionych w art. 6 ustawy. Jest ona udzielana przez inny organ niż w przypadku uzyskanej przez skarżącego licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Odwołujący się takiej licencji nie posiadali. Zatrzymany do kontroli pojazd nie spełniał również definicji taksówki określonej w art. 2 pkt 43 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz warunków określonych w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, odnoszących się, na przykład, do właściwie umieszczonego dodatkowego światła z napisem "TAXI".

13 Reasumując, Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że organ pierwszej instancji wyjaśnił i ustalił okoliczności warunkujące odpowiedzialność strony za naruszenie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Zamontowany w pojeździe drogomierz marki Elitę - Taxi przeznaczony do pomiaru przebytej drogi, posiada również dodatkową funkcję polegającą na przedstawieniu pomiaru przebytej drogi zgodnie z ustalonym przelicznikiem, a zatem może służyć również jako taksometr.

14 Od powyższej decyzji A. W. i A. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź jego uchylenia.

15 Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności ustosunkował się do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na toczące się, pod sygnaturą TS 224/09, postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, uznając powyższe za niecelowe.

16 Przechodząc do merytorycznej oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, sąd pierwszej instancji wskazał, że organy administracji drogowej obu instancji, zasadnie uznały, że w dniu kontroli skarżąca spółka wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazów: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy oraz umieszczania na dachu lamp lub innych urządzeń technicznych, co wyczerpało znamiona naruszeń określonych w art. 18 ust. 5 lit. a, b i c ustawy o transporcie drogowym.

17 Sąd pierwszej instancji zauważył następnie, że skarżący nie posiadają licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, o której mowa w art. 6 ustawy o transporcie drogowym, a licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, iż na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym - art. 18 ust. 5 lit. a-c – umieszczenie i używanie w pojeździe taksometru (drogomierza) oraz oznaczanie pojazdu banerem na dachu należą do cech charakterystycznych pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. Dodał przy tym, iż konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który posiada stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.

19 Sąd pierwszej instancji za nietrafne uznał zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do zamontowania w kontrolowanym pojeździe drogomierza (taksometru) oraz umieszczenia na dachu pojazdu urządzenia technicznego, a następnie podzielił pogląd, ugruntowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym, uznając nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 18 ust. 5 lit a wymienionej ustawy za zasadne. Podzielił również ustalenia organów, że umieszczenie napisu "W." stanowiło naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń wymienionych w przepisie art. 18 ust. 5 lit. b ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego zastosowania przez organ odwoławczy art. 18 ust. 5 lit. c, wskazał, że dla wywołania wrażenia podobieństwa pojazdu wykonującego przewóz okazjonalny do taksówki, wystarczy umieszczenie urządzenia technicznego na dachu pojazdu wykonującego taki przewóz, niezależnie od tego, czy jest ono podłączone do instalacji elektrycznej. Zasadnie zatem organy uznały, że umieszczenie na dachu pojazdu plastikowego transparentu spełnia kryteria "urządzenia technicznego" i zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. za niezasadny uznał również zarzut, że przedmiotową karę można nałożyć jedynie w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych na drodze, co strona wywodziła z treści art. 92 ust. 2 wymienionej ustawy. W ocenie sądu, przepis ten należy odczytywać w całości, nie fragmentarycznie, jak czyni to strona. Sformułowanie "podczas jednej kontroli" nie odnosi się zatem do kwestii czasu, w jakim ma być wydana decyzja w przedmiocie kary, ale maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem kontroli, który to dokument kończy czynności kontrolne przeprowadzane na drodze.

21 Za chybiony sąd pierwszej instancji uznał też zarzut skargi, dotyczący naruszenia przepisu art. 75 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie miał on zastosowania w przedmiotowej sprawie.

22 Jako nietrafny oceniono również zarzut o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają przepisu o wyłączeniu w sprawie inspektora, który przeprowadził czynności kontrolne, a następnie wszczął postępowanie administracyjne celem wydania decyzji z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Także zarzut skargi, że art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nie zawiera umocowania ustawowego do określenia, w drodze rozporządzenia, prawa wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wykraczający poza katalog określony w art. 75 ustawy o transporcie drogowym jest, zdaniem sądu pierwszej instancji, nieuzasadniony, skoro w niniejszej sprawie art. 75 ustawy nie był podstawą wszczęcia postępowania.

23 Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, sąd pierwszej instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżących, organ zgromadził w sprawie materiał dowodowy istotny z punktu widzenia ustalenia stanu faktycznego, który należycie rozpatrzył, zaś zajęte stanowisko w sprawie dokładnie uzasadnił. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który kontrolowany podpisał bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Kierującego przesłuchano, została sporządzona także dokumentacja fotograficzna. W tych warunkach organ zasadnie zrezygnował z przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę w toku postępowania, skoro okoliczności istotne w sprawie, które miały być udowodnione za ich pomocą, zostały udowodnione wskazanymi powyżej dowodami.

24 Sąd pierwszej instancji zauważył również, iż zgodnie z art. 77 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej określa zakres postępowania dowodowego w formie postanowienia. W takiej też formie powinien odnieść się do dowodów zgłoszonych przez skarżącą spółkę, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Uchybienie to jednak, zdaniem sądu, pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że w decyzji pierwszoinstancyjnej organ podał, dlaczego poszczególne wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione.

25 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw, aby dezawuować protokół kontroli, paragon fiskalny, zeznania świadka czy dokumentację fotograficzną i inne dowody wskazane w zaskarżonej decyzji, jako niewystarczające środki dowodowe w zakresie potwierdzenia faktu naruszenia wszystkich zakazów określonych art. 18 ust. 5 lit. a-c ustawy o transporcie drogowym. Nie ma też znaczenia dla zasadności ustalenia wykonywania przewozu okazjonalnego fakt, że w pojeździe w chwili kontroli nie znajdował się pasażer.

26 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. W. i A. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

27 Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

28 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że w imieniu skarżącej wykonywany był okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego;

29 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż w pojeździe był zamontowany taksometr, a nie drogomierz, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia oraz uznanie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było używane, zaś deliktem określonym w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy, jest objęte jedynie zachowanie przedsiębiorcy obejmujące równoczesne umieszczenie i używanie taksometru w pojeździe;

30 3) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, iż na pojeździe zostały umieszczone oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, podczas gdy na pojeździe nie umieszczono takich napisów;

31 4) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, iż na pojeździe było umieszczone urządzenie, które było lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego, nie wynika okoliczność aby na pojeździe zamontowano lampę lub urządzenie techniczne, które konstrukcyjnie odpowiada zakazowi określonemu w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym, bowiem z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika okoliczność, iż na pojeździe umieszczono plastykową puszkę pozbawioną cech powyższych urządzeń.

32 Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

33 1) w postaci naruszenia art. 3 § 2 P.p.s.a., art. 141 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 151 P.p.s.a poprzez błędne przyjęcie przez sąd za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w imieniu skarżących był wykonywany okazjonalny przewóz osób, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą, podczas gdy okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem wobec skarżących art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym;

34 2) w postaci naruszenia art. 3 § 2 P.p.s.a., art. 141 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 151 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez sąd za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w imieniu skarżących był wykonywany okazjonalny przewóz osób, w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą, podczas gdy organy administracyjne obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera - osoby, która miała być przewożona skontrolowanym pojazdem;

35 3) w postaci naruszenia art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 151 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż w samochodzie był zamontowany taksometr, podczas gdy w pojeździe zamontowano dalmierz oraz przyjęcie, że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (urządzeniem które posiada swoją legalną definicję), a drogomierzem - dalmierzem (tj. urządzeniem niespełniającym cech taksometru) oraz przyjęcie, że urządzenie umieszczone w pojeździe było używane, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy bowiem powyższe błędne ustalenia skutkowały wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną;

36 4) w postaci naruszenia art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 151 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż organy administracyjne obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczność, iż na pojeździe były umieszczone napisy będące oznaczeniem nazwy, adresu lub telefonu skarżących, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem powyższe błędne ustalenie sądu pierwszej instancji skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną;

37 5) w postaci naruszenia art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z 151 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż organy administracyjne obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczność, iż na pojeździe była umieszczona podświetlona lampa (lub inne urządzenie techniczne), podczas gdy na pojeździe umieszczono plastykową puszkę pozbawioną cech lampy lub innego urządzenia technicznego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem powyższe błędne ustalenie sądu pierwszej instancji skutkuje wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną.

38 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że w sprawie brak jest dowodów na okoliczność przewożenia kogokolwiek kontrolowanym pojazdem. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, organy powinny dopuścić w sprawie dowód z przesłuchania przewożonej osoby. Wskazał ponadto, że sąd pierwszej instancji niezasadnie zrównał taksometr z drogomierzem-dalmierzem połączonym z urządzeniem przeliczającym (kasą fiskalną) w sytuacji, gdy nie są to tożsame urządzenia. Ponadto, zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest dowodów, że to urządzenie (drogomierz) w ogóle było używane. W ocenie kasatora, w sprawie nie wykazano, iż urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r., w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych. Sąd pierwszej instancji zaakceptował też błędne ustalenie, że na pojeździe umieszczone były dane przedsiębiorcy. Napis [...] lub [...], a także wskazany numer telefonu nie dotyczy bowiem przedsiębiorstwa skarżących. W skardze kasacyjnej podkreślono również, że puszki zamontowane na pojeździe nie są lampami lub innym urządzeniem, a organy nie zabezpieczyły dokumentacji technicznej i dokumentacji instalacji elektrycznej, z której można by wywieść, że banery reklamowe są urządzeniami technicznymi lub lampami.

39 Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej wskazał, że zakazy wprowadzone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie dotyczą przedsiębiorców wykonujących profesjonalnie przewozy okazjonalne w krajowym transporcie drogowym, jako działalność podstawową zgodną z uzyskaną licencją. Zakazy te nie naruszają licencji wydanych przed datą ich wprowadzenia, a tym samym nie zmieniają warunków wykonania przewozów okazjonalnych przez licencjonowanych przewoźników.

40 Główny Inspektor Transportu Drogowego nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

41 Ponadto, w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r., oddalił ten wniosek.

42 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

43 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: P.p.s.a.), zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanymi w skardze kasacyjnej, podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

44 Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

45 Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 174 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

46 – naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

47 – naruszeniu przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

48 Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, ocenie podlega proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

49 Dla skutecznego podania należycie określonej podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez sąd pierwszej instancji przepisu, uzasadnienie zarzutu jego obrazy, a w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest też wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (vide wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1045/10, LEX nr 1067926).

50 W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił sądowi pierwszej instancji wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

51 W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

52 Oceniając zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 P.p.s.a., należy pamiętać, iż wskazany przepis prawa jest w istocie przepisem ustrojowym, który bezpośrednio nie odnosi się do żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych opisanych w treści art. 174 P.p.s.a. Jednak w związku z tym, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być, jak uczynili to skarżący, powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

53 Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanej regulacji, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony.

54 Ponadto, należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną, stawiając sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 141 P.p.s.a. nie wskazała, jaka jednostka redakcyjna tej normy prawnej została naruszona przez sąd. Wymieniony powyżej przepis prawa składa się z czterech paragrafów, które odnoszą się do uzasadnienia wyroku. Z tym jednak, że art. 141 § 1, § 2, § 3 P.p.s.a. wskazuje, kiedy uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony, a kiedy z urzędu oraz na termin do jego sporządzenia, a także na formę rozstrzygnięcia odmawiającego sporządzenia uzasadnienia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że powyższy zarzut odnosi się do wad uzasadnienia wyroku, a więc dotyczy naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

55 W tym stanie rzeczy należy jedynie zauważyć, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., wtedy gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przytoczył stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń sądu w kwestionowanym zakresie.

56 Powyższe uwagi odnoszą się w szczególności do prawidłowo przyjętych za podstawę wyroku ustaleń sądu pierwszej instancji dotyczących umieszczenia w kontrolowanym pojeździe taksometru, na dachu pojazdu podświetlonego transparentu (lampy) z numerem telefonu i napisem "[...]" oraz na boku pojazdu telefonu przedsiębiorcy, pod którym klienci mogą zamówić usługę przewozu w centrali firmy. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu, a także zdjęć auta i urządzeń umieszczonych w nim, które zostały wykonane przez przeprowadzającego kontrolę inspektora transportu drogowego. Z treści tych dowodów wynika, że w kontrolowanym pojeździe umieszczony był taksometr, a nie drogomierz - dalmierz, jak twierdzą skarżący.

57 Zasadnie również sąd pierwszej instancji uznał, że umieszczenie na dachu pojazdu transparentu, nazywanego przez skarżących plastikową puszką, spełnia kryteria zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Zarzut skarżących, iż sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że na dachu pojazdu umieszczona została podświetlona lampa, nie jest trafny, ponieważ z treści protokołu z kontroli pojazdu wynika w sposób jednoznaczny, że pojazd był oznakowany transparentem umieszczonym na dachu. Należy zauważyć, że wprowadzenie powyższego zakazu było niewątpliwie podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd co do rodzaju przewozu. Niewątpliwie, celem zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 wymienionej ustawy jest uniemożliwienie przedsiębiorcom, wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywanie transportu drogowego taksówką.

58 W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawy do przyjęcia, że umieszczony na dachu pojazdu transparent z napisem [...] i numerem telefonu naruszał zakaz ustanowiony w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym.

59 Trafnie także Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń wymienionych w przepisie art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym wraz telefonem przedsiębiorcy. W tym miejscu należy podkreślić, że przepis ten nie może być rozumiany w taki sposób, iż do naruszenia zawartego w nim zakazu dochodzi tylko wtedy, gdy nazwa przedsiębiorcy umieszczona na pojeździe jest tożsama z firmą, pod jaką przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze. W przepisie tym ustawodawca nie posłużył się bowiem pojęciem "firmy" lecz "nazwy", która może być nadana przez przedsiębiorcę wyodrębnionym składnikom majątkowym i różnić się od jego firmy. W związku z umieszczeniem przez skarżących na dachu i boku pojazdu nazwy "WAWA", stanowiącej część firmy skarżących - "W. [...] S." S.C., sąd pierwszej instancji miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że stanowi to naruszenie zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. b ustawy o transporcie drogowym.

60 Zdaniem autora skargi kasacyjnej, skoro z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w danym dniu, a nadto organy obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera - osoby, która miała być przewożona skontrolowanym pojazdem, to okoliczność wykonywania w imieniu skarżących okazjonalnego przewozu osób nie została prawidłowo ustalona.

61 Odnosząc się do tego zarzutu, zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji zasadnie zaaprobował ustalenia organu odwoławczego co do tego, iż strona wykonywała działalność gospodarczą polegającą na przewozie osób, mimo że w czasie kontroli w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Ustalenia te były wynikiem oceny całego materiału dowodowego, w tym stwierdzenia odpowiedniego oznakowania samochodu, świadczącego o tym, że usługa przewozu była oferowana i możliwa do wykonania. Wskazać ponadto należy, że pod numerem telefonu uwidocznionym na kontrolowanym pojeździe, w dniu kontroli można było zamówić u skarżących usługę przewozu.

62 W świetle powyższych wywodów brak jest podstaw do przyjęcia, że akceptacja w wyroku sądu pierwszej instancji ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym została dokonana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a.

63 Uwzględniając powyższe uwagi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wykluczało uwzględnienie skargi i uchylenie tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być w związku z tym uznany za usprawiedliwiony (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

64 Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, należy na wstępie zauważyć, że zarzuty wymienione w tej części skargi kasacyjnej wiążą się ściśle z omówionymi wyżej zarzutami procesowymi, a to w konsekwencji powoduje, że dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena zarzutów procesowych zawiera argumentację wskazującą, że sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował wymienione w tych zarzutach przepisy prawa materialnego.

65 W tym stanie rzeczy niezasadne są zarzuty naruszenia art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym oraz błędnego zastosowania art. 18 ust. 5 lit. a, art. 18 ust. 5 lit. b i art. 18 ust. 5 lit. c tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie ocenę wyrażoną przez sąd pierwszej instancji, iż w imieniu A. W. i A. W. – wspólników spółki cywilnej W. [...]S. był wykonywany przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 ust. 11 wymienionej ustawy, przy czym przy wykonywaniu tego przewozu (w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą) doszło do naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, jak i zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych – w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a, b i c ustawy o transporcie drogowym.

66 W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie, wskazane w skardze kasacyjnej, zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego za nieusprawiedliwione.

67 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

68 O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.