Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., II GSK 5127/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., II GSK 5127/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 834/15 w sprawie ze skargi Spółki A w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółki A w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem z 10 lutego 2016 r. (sygn. akt II SA/Bd 834/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celej w Toruniu z [...] maja 2015 r. w przedmiocie kosztów badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

4 WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

5 Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu zwrócił się do skarżącej z żądaniem poddania użytkowanego przez nią automatu do gier o nazwie [...] badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą (Izbę Celną w Białymstoku - Wydział Laboratorium Celne), a następnie wystawił zlecenie badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę. Z opinii jednostki badającej wydanej 5 marca 2015 r. wynikało, że wskazany automat nie spełnia wymagań określonych w art. 129 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.; ugh).

6 Mając na uwadze negatywny wynik badania sprawdzającego, Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu postanowieniem z [...] marca 2015 r. obciążył skarżącą kosztami badania sprawdzającego wskazanego automatu, w wysokości 900 zł. W podstawie prawnej orzeczenia Naczelnik Urzędu Celnego wskazał w szczególności art. 23b ust. 5 ugh w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 z późn. zm.).

7 Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie. Wskazała m.in., że art. 129 i art. 135 ugh nie zostały poddane notyfikacji Komisji Europejskiej w trybie art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dyrektywa 98/34/WE) i wobec tego nie mogły stanowić podstawy do przeprowadzania czynności sprawdzających, a tym bardziej obciążania strony kosztami wykonania takich czynności.

8 Dyrektor Izby Celnej w Toruniu postanowieniem z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego. Dyrektor podkreślił, że zaskarżone postanowienie ma charakter wpadkowy, gdyż zostało wydane w toku postępowania o cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. W ramach postępowania dotyczącego kosztów badania sprawdzającego ocenie podlegały wyłącznie przesłanki wynikające z art. 23b ust. 5 ugh. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że projekt ustawy zawierającej ten przepis został 16 września 2010 r. notyfikowany Komisji Europejskiej. Zdaniem Dyrektora, notyfikacji nie podlegały natomiast art. 129 ust. 1 i ust. 3 ugh.

9 Skarżąca złożyła do WSA skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Zarzuciła m.in. brak ustalenia wpływu art. 129 ust. 1 i ust. 3 ugh na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych i w konsekwencji błędną ocenę, że przepisy te nie są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE i że mogą być stosowane mimo braku ich uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej. Zdaniem skarżącej, konsekwencją przyjęcia, że przepisy te określają wzorzec kontroli podczas badania sprawdzającego, było naruszenie art. 23b pkt 5 ugh.

10 WSA oddalił skargę.

11 Sąd stwierdził, że materialnoprawną podstawę postanowienia o obciążeniu skarżącej kosztami badania sprawdzającego stanowił art. 23b ust. 5 ugh. Zdaniem WSA, z przepisu tego jednoznacznie wynika, że obciążenie podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego wymaga jedynie ustalenia, że wynik tego badania potwierdza, iż automat nie spełnia wymagań określonych w ustawie.

12 W ocenie WSA, skarżąca nie zakwestionowała w skardze ani samego obowiązku poddania spornego urządzenia badaniu, ani kwalifikacji jednostki badającej, ani też kwoty, do której uiszczenia została zobowiązana. Strona podniosła jedynie ogólny i w żadnym stopniu nieuzasadniony zarzut obciążenia jej koszami z naruszeniem art. 23b ust. 5 ugh.

13 Wreszcie WSA podkreślił, że kwestia braku (zdaniem skarżącej) notyfikacji art. 129 ust. 1 i 3 ugh nie ma znaczenia dla postępowania dotyczącego obciążenia kosztami badania sprawdzającego. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że Komisji Europejskiej - zgodnie z postanowieniami dyrektywy 98/34/WE - notyfikowana została ustawa z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779 z późn. zm.), którą został dodany art. 23b ugh.

14 II

15 Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając go w całości. Wniosła o wyznaczenie rozprawy, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego.

16 Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

17 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; p.p.s.a.) poprzez niezgodne z prawem zaakceptowanie dokonanego przez organy celne naruszenia art. 129 ust. 1 i 3, art. 135 oraz art. 23b ust. 5 ugh, wyrażającego się w przyjęciu niezasadnego rozstrzygnięcia, iż przepisy te mogą stanowić podstawę dla przeprowadzenia czynności sprawdzających w niniejszej sprawie,

18 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do zarzutów stawianych przez skarżącą, a w konsekwencji legitymizację naruszeń art. 125 § 1 oraz art. 124 w zw. z art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

19 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że WSA nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej, konstatując jedynie, iż zostały spełnione przesłanki obciążenia skarżącej kosztami badania sprawdzającego. Skarżąca zwróciła uwagę, że prawna część wywodu WSA jest lakoniczna i ogranicza się do przywołania art. 23b ust. 5 ugh oraz orzecznictwa w tym zakresie, bez powiązania z art. 129 ugh, który - w ocenie skarżącej - został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE (wyrok z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11), a więc wymagający notyfikacji.

20 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Toruniu (zastępowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym zastępstwa procesowego.

III

21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

22 Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

23 Istota pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 ugh są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE (co - zdaniem skarżącej - wynika z wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r.); zdaniem skarżącej brak ich notyfikacji Komisji Europejskiej sprawia, że nie mogły być stosowane w tej sprawie, a więc Naczelnik Urzędu Celnego nie miał podstaw do przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych, jak i do obciążenia skarżącej kosztami tego badania.

24 Zdaniem NSA, zarzut ten jest chybiony. Problem technicznego charakteru wymienionych przepisów ugh nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć należy, że art. 129 ust. 1 ugh reguluje zagadnienie prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ugh i nie ma zastosowania przy rozstrzyganiu kwestii obciążenia - na podstawie art. 23b ust. 5 ugh - kosztami badania sprawdzającego. Z kolei art. 129 ust. 3 ugh zawiera definicję gry na automatach o niskich wygranych, która stanowi punkt odniesienia dla jednostki badającej podczas badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Nie ulega wątpliwości, że opinia jednostki badającej z badania sprawdzającego nie podlega weryfikacji w postępowaniu dotyczącym kosztów badania sprawdzającego (jak w rozpoznawanej obecnie sprawie), lecz w postępowaniu w sprawie cofnięcia rejestracji automatu.

25 W ocenie NSA, niezrozumiały jest przy tym argument dotyczący naruszenia art. 135 ugh. Przepis ten określa według jakich reguł mogą być zmieniane zezwolenia udzielone przed wejściem w życie ugh, podczas gdy kontrolowane przez WSA postępowanie administracyjne zmiany zezwolenia nie dotyczy.

26 W konsekwencji wbrew stanowisku skarżącej, możliwość obciążenia - na podstawie art. 23b ust. 5 ugh - kosztami badania sprawdzającego w razie, gdy automat nie spełnia ustawowych wymagań, nie jest zależna od uprzedniego ustalenia, że przepisy ustanawiające te wymagania mogą być stosowane. Takie stanowisko NSA zaprezentował m.in. w wyroku z 28 kwietnia 2016 r., II GSK 2743/14.

27 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

28 Naruszenia tego przepisu przez WSA skarżąca upatruje w nieodniesieniu się przezeń do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących art. 125 § 1, art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

29 Wymaga przypomnienia, że art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". W orzecznictwie przyjmuje się, że z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. m.in. wyrok NSA z 19 marca 2012 r., II GSK 85/11).

30 To prawda, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do kwestii związanych z naruszeniem art. 125 § 1, art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak w ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA, podejmując ten wyrok, wada ta nie uniemożliwia instancyjnej kontroli tego wyroku, rozstrzygnięcie WSA jest uzasadnione i wreszcie uzasadnienie nie obejmuje rozstrzygnięcia, którego nie ma w sentencji orzeczenia. NSA ponadto stwierdza, że skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła dlaczego ustosunkowanie się przez WSA do kwestii związanych z naruszeniem art. 125 § 1, art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej jest istotne.

31 Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

32 O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), zasądzając od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Toruniu zwrot kosztów zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.

33 PG