Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., II GSK 495/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., II GSK 495/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Stanisław Gronowski Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Spółki z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 104/07 w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. we W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania w sprawie utraty statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r. o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania w sprawie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W., przywrócił 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie.

3 W uzasadnieniu orzeczenia Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2005 r. zawarto niewłaściwe pouczenie o możliwości zaskarżenia go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zamiast pouczenia o możliwości złożenia zażalenia na to postanowienie.

4 Skarżąca - "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W. zgodnie z pouczeniem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który postanowieniem z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 413/06 skargę odrzucił, wskazując, iż nie został wyczerpany tryb odwoławczy. Po uzyskaniu powyższej informacji skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.

5 Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

6 Organ wskazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, wraz z wnioskiem zostało złożone zażalenie na postanowienie, prośba o przywrócenie terminu została wniesiona z dochowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a., więc jej wniosek został rozpatrzony pozytywnie i przywrócono termin do złożenia zażalenia.

7 "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W. zaskarżyła postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucała naruszenie art. 40 § 2 w związku z art. 9 k.p.a. oraz art. 60 w związku z art. 7 i 8 k.p.a.. W uzasadnieniu skargi wskazywała, iż w sprawie ustanowiła pełnomocnika adwokata W.B., któremu organ powinien doręczyć zaskarżone postanowienie. Na dowód ustanowienia pełnomocnictwa skarżąca powoływała się na pismo Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz własne pismo z dnia [...] kwietnia 2006 r.; wskazanych pism do skargi nie dołączyła. Podnosiła, iż organ II instancji kierując się interesem spółki, winien wstrzymać wykonalność postanowienia podejmującego zawieszone postępowanie do czasu prawomocnego rozpoznania jej zażalenia.

8 Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej

9 oddalenie, podnosząc, iż w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa,

10 również żadne pismo wniesione przez stronę nie zawierało wskazania pełnomocnika.

11 Wszystkie pisma zostały wniesione przez skarżącą reprezentowaną przez Prezesa

12 Zarządu S.G. i przez niego podpisane.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 104/07 oddalił skargę.

14 W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 32 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika, a obowiązek doręczania pism dotyczy pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie poprzez złożenie pełnomocnictwa do akt. Organ nie może domniemywać istnienia tego rodzaju pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać mu pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania.

15 Stosownie do art. 33 § 2 i § 3 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

16 Sąd podał, że w nadesłanych przez organ aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą spółkę adwokatowi W.B.. Nadmieniono również, że w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. WSA zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o nadesłanie pism, na które powoływała się w skardze skarżąca spółka, a mających świadczyć o ustanowieniu pełnomocnika. W odpowiedzi na wezwanie organ wskazał, iż akta sprawy nie zawierają tych pism.

17 Z uwagi na stwierdzenie, że akta organu tego rodzaju pism nie zawierają, twierdzenia skarżącej o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy prowadzonego postępowania administracyjnego.

18 Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie uwzględniało prośbę skarżącej spółki, zostało prawidłowo jej doręczone, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych.

19 "M." Sp. z o.o. we W. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi od postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

20 Skarżąca spółka oparła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

21 art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., który to przepis prawidłowo zastosowany nakłada na organ obowiązek doręczenia postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi adw. W.B., który wbrew ustaleniom WSA pozostaje w przedmiotowej sprawie w charakterze pełnomocnika, czego jednak nie uczyniono, doręczając pismo jedynie stronie,

22 art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 60 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w jej granicach na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nierozpoznanie przez WSA podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

23 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka podniosła, że wbrew ustaleniom Sądu I instancji - w sprawie ustanowiony był pełnomocnik - adwokat W.B.. Sąd nie rozważył przedstawionych przez stronę dowodów, tj. pisma z dnia [...] kwietnia 2006 r., w którym organ I instancji wzywał pełnomocnika do uiszczenia opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa oraz pisma z dnia [...] kwietnia 2006 r., na którym naklejono znaki opłaty skarbowej.

24 Spółka wskazała, że organ II instancji doręczył zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. jedynie na adres spółki, pomijając ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Zdaniem skarżącej, działania takie naruszają przepisy postępowania, tj. art. 40 § 2 k.p.a. Zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń, organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązane są do doręczania wszystkich pism pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Spółka podniosła, że strona postępowania ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej.

25 Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji w ogóle nie rozpoznał zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 60 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. W jej ocenie, Sąd nie rozpoznał w tym zakresie istoty sprawy, co potwierdza brak jakichkolwiek rozważań na ten temat w pisemnym uzasadnieniu. Art. 57 § 1 pkt 1 i art. 134 §1 p.p.s.a. wskazują, że przedstawione w skardze zarzuty naruszenia prawa nie wyznaczają zakresu badania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, który rozstrzyga w sprawie bez związania zarzutami i wnioskami skargi, jednakże art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga przedstawienia w pisemnym uzasadnieniu wyroku zarzutów skargi i przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W niniejszej sprawie przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia - w ocenie strony - nie jest pełne i nie wyczerpuje zagadnienia stanu prawnego sprawy. Konieczne było zdaniem strony ustosunkowanie się w wyroku do tej argumentacji, która odnosiła się do zarzutu naruszenia art. 60 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.

26 Naczelny Sąd Adminsitracyjny zważył, co następuje:

27 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

28 Przede wszystkim nie można podzielić przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego przez to, iż Sąd nie uwzględnił zarzutu, że zaskarżone do tego Sądu postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zostało doręczone tylko stronie, a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi adwokatowi W.B..

29 Sąd I instancji trafnie bowiem stwierdził, iż na okoliczność ustanowienia w tej sprawie tego pełnomocnika strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, a w szczególności powoływanych przez siebie pism z dnia [...] kwietnia 2006 r. i z [...] kwietnia 2006 r.

30 Poza tym Sąd I instancji zwrócił się do organu o nadesłanie tych pism i uzyskał odpowiedź, iż w aktach sprawy brak takich dowodów.

31 Niezależnie od powyższych uwag stwierdzić należy, iż żadne z pism łączonych z tą sprawą nie zostało podpisane przez pełnomocnika adwokata W. B., lecz przez pełnomocnika S.G. - Prezesa Zarządu. Wynika to z podpisów umieszczonych m.in. na zażaleniu strony skarżącej z dnia [...] kwietnia 2006 r. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz na skargach strony od postanowień Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r. i [...] listopada 2006 r.

32 W tej sytuacji, skoro zażalenie strony skarżącej na postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone przez S.G. - Prezesa Zarządu, to Sąd zasadnie ocenił, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. o przywróceniu terminu do złożenia zażalenia zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej.

33 W załączeniu do skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła odpis postanowienia Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2006 r., w którym jest mowa o pełnomocniku adwokacie W. B., działającym na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] lutego 2006 r., lecz z treści tego postanowienia nie wynika czy było to pełnomocnictwo ogólne, czy też dotyczące wyłącznie postępowania przed Wojewodą D..

34 Treści udzielonego pełnomocnictwa nie można zaś domniemywać, lecz musi ona jednoznacznie wynikać z samego pełnomocnictwa, którego w aktach sprawy brak.

35 Należy przy tym zauważyć, że zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest dla strony skarżącej korzystne, gdyż przywrócono jej termin do wniesienia zażalenia i na dalszym etapie postępowania może ona bez przeszkód korzystać z usług prawidłowo ustanowionego pełnomocnika.

36 Z kolei, jeżeli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 60 k.p.a. i art. 7 i 8 k.p.a., to stwierdzić należy, iż Sąd I instancji zawsze jest związany granicami sprawy, w której sprawa wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów. W przedmiotowej sprawie granice sprawy, o jakiej mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., wyznaczało zaskarżone postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia i tę sprawę Sąd rozpoznał. Na etapie postępowania sądowego kwestia wstrzymania postanowienia na podstawie art. 60 k.p.a. była już bezprzedmiotowa, gdyż zgodnie z tym przepisem przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji państwowej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. Było zaś w sprawie bezsporne, że zaskarżonym postanowieniem organ przywrócił stronie termin do złożenia zażalenia. W konsekwencji przywrócenia tego terminu pozostaje do rozpoznania zażalenie strony na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r., a to oznacza, iż na mocy art. 130 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie tegoż postanowienia.

37 Ubocznie tylko zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia, o jakim mowa w art. 60 k.p.a., następuje na żądanie strony, a strona skarżąca z takim wnioskiem do organu nie występowała.

38 Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.