Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2017 r., II GSK 4313/16
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2017 r., II GSK 4313/16Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1598/15 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. (dalej: skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy.
3 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...] orzekającą, że utrata dobrej reputacji A. K. przedsiębiorcy jak i pełniącego funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie "[...]" z siedzibą w [...], prowadzącego działalność na podstawie licencji nr [...] z [...] stycznia 2004 r, oraz posiadającego certyfikat kompetencji zawodowych nr [...], stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7d ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. (t.j. Dz.U. 2013 poz.1414, z późn. zm., dalej jako: u.t.d.)
4 Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę orzekania następujący stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracyjne.
5 Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] A. K. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Wyrok został przekazany organowi l instancji 5 grudnia 2014 r.
6 Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. orzekł utratę dobrej reputacji skarżącego, będącego zarówno przedsiębiorcą jak i pełniącym funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie "[...]", prowadzącego działalność na podstawie licencji transportowej w zakresie przewozu rzeczy.
7 Organ przywołał przepisy art. 7 d ust. 1 pkt 1 lit. a/ u.t.d, art. 7d ust. 2 u.t.d. oraz art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. 1 u.t.d. Wskazał, że w związku z powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] spełnione zostały przesłanki wszczęcia postępowania w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, a następnie do wydania decyzji o utracie dobrej reputacji.
8 Z ww. rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie.
9 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. uchyliło w całości decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
10 W uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej wskazano m.in., że w sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania w przedmiocie dobrej reputacji. Postępowanie dotyczyło wyłącznie "cofnięcia licencji nr [...]". Dodatkowe pismo organu w sprawie z dnia 25 lutego 2015r .informujące, że "postępowanie będzie prowadzone w kierunku ustalenia czy przez przedsiębiorcę został naruszony wymóg dobrej reputacji" nie wypełnia dyspozycji norm prawnych przewidzianych w art. 61 kpa. Organ powinien w sposób precyzyjny wskazać, jakiego konkretnie przedmiotu dotyczy prowadzone postępowanie.
11 Nadto w ocenie SKO, organ l instancji uniemożliwił stronie przed wydaniem decyzji zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do tego materiału. Poza tym Starosta [...] w sposób wadliwy sformułował sentencję zaskarżonej decyzji orzekając "utratę dobrej reputacji"; wskazano, iż stosownie do brzmienia art. 7 d) ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje decyzję o uznaniu, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona, albo utrata dobrej reputacji stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Należało także zbadać okoliczność czy prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego mieści się w zakreślonym wyżej katalogu utraty dobrej reputacji. Niezależnie od powyższego na organie administracji ciąży obowiązek, o którym mowa w art. 7 d) ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, tzw. obowiązek oceny proporcjonalności działania.
12 W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] pismem z dnia 28 maja 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, czy utrata dobrej reputacji stanowi proporcjonalną reakcję na sankcje nałożone wobec przedsiębiorcy w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...]. W sprawie przesłuchano P. K. i A. K.
13 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Starosta [...] orzekł, że utrata dobrej reputacji A. K., będącego zarówno przedsiębiorcą jak i pełniącym funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] z siedzibą w [...], prowadzącego działalność w zakresie przewozu rzeczy na podstawie licencji Nr [...] wydanej w dniu [...] stycznia 2004 r., oraz posiadającego certyfikat kompetencji zawodowych Nr [...] stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7d ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
14 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma prawomocny skazujący wyrok sądu powszechnego. Opisując bieg sprawy, w szczególności zaś informacje pozyskane w toku przesłuchania strony i odebrania zeznań świadka, organ l instancji doszedł do wniosku, że podnoszona przez skarżącego okoliczność zakupu alkomatu w celu wdrożenia procedury dyscyplinującej w przedsiębiorstwie nie ma wymiernego wpływu na ocenę sytuacji, dlatego też utrata dobrej reputacji jest w ocenie organu I instancji reakcją proporcjonalną w związku z wydanym wyrokiem. Organ dostrzegł nadto, iż zeznania skarżącego są wewnętrznie sprzeczne, gdyż twierdzi on, iż obecnie w ogóle nie używa alkoholu, a jednocześnie zapewnia, że alkomat stanowi skuteczne narzędzie przeciwdziałające ponowieniu się sytuacji, jaka była podstawą skazania.
15 Skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od ww. decyzji Starosty.
16 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, rozpoznając odwołanie stwierdziło, że jednym z warunków koniecznych do uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego jest obowiązek spełnienia wymogu dobrej reputacji, a nie jest on spełniony lub przestał być spełniony, jeżeli przedsiębiorca: został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.
17 Kolegium wskazało, że stosownie do literalnego brzmienia art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego; Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r., z zastrzeżeniem ust. 2, państwa członkowskie określają warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transporter winien spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia. Przy określaniu, czy przedsiębiorca spełnił ten wymóg, państwa członkowskie uwzględniają postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie. Każde odniesienie do wyroków skazujących, sankcji lub naruszeń obejmuje wyroki skazujące, sankcje lub naruszenia samego przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie
18 Warunki, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują przynajmniej następujące wymogi:
19 a) dobrej reputacji zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego nie podważają żadne poważne zarzuty, takie jak wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w następujących dziedzinach: prawo handlowe; prawo upadłościowe; płace i warunki zatrudnienia w zawodzie; prawo o ruchu drogowym; odpowiedzialność zawodowa; handel ludźmi lub narkotykami; oraz
20 b) zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy nie zostali, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazani za poważne przestępstwo ani nie nałożono na nich sankcji za poważne naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących w szczególności: czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców, czasu pracy oraz instalacji i używania urządzeń kontrolnych; maksymalnej masy i wymiarów pojazdów użytkowych w ruchu międzynarodowym; kwalifikacji wstępnej i ustawicznego kształcenia kierowców; badań technicznych w celu dopuszczenia pojazdów użytkowych do ruchu, w tym obowiązkowych badań technicznych pojazdów silnikowych; dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy lub, w odpowiednim przypadku, dostępu do rynku przewozu drogowego osób; bezpieczeństwa w drogowym przewozie towarów niebezpiecznych; instalacji i używania ograniczników prędkości w niektórych rodzajach pojazdów; praw jazdy; dostępu do zawodu; transportu zwierząt.
21 Stosownie do treści art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym, wymóg a reputacji, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, nie jest lub przestał być spełniony, jeżeli wobec przedsiębiorcy, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c orzeczono prawomocny wyrok skazujący za przestępstwa umyślne w dziedzinach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
22 Z kolei stosownie do treści art. 7d ust 2 w/w ustawy organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, po stwierdzeniu, że na przedsiębiorcę, zarządzającego transportem lub osobę fizyczną, o której mowa w art. 7c, nałożono sankcje, o których mowa w ust. 1 pkt 1, niezwłocznie wszczyna postępowania administracyjne określone w art. 6 ust. 2 lit. a/ rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 7d ust. 3 ww. ustawy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje decyzję o uznaniu, że: 1/ dobra reputacja pozostaje nienaruszona, albo 2/ utrata dobrej reputacji stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
23 W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż skarżący jest przedsiębiorcą jak i pełniącym funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie "[...]" z siedzibą w [...] i prowadzi działalność w zakresie przewozu rzeczy na podstawie udzielonej oraz posiada stosowny certyfikat kompetencji zawodowych. Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 listopada 2014 r., A. K. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z treści wyroku wynika, iż skarżący prowadził pojazd po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości 0,31 mg/l w wydychanym powietrzu.
24 Z uwagi na fakt, iż przestępstwa, o którym mowa dopuścił się przedsiębiorca prowadzący firmę transportową na podstawie posiadanej licencji przyjąć należy, że utrata dobrej reputacji przez A. K. będącego przedsiębiorcą i pełniącego funkcję zarządzającego transportem stanowi proporcjonalną reakcję na nałożone sankcje w związku z wydaniem w stosunku do przedsiębiorcy wyroku.
25 Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ l instancji, iż nie sposób przyjąć, aby zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym – zwłaszcza, aby liczba stwierdzonych naruszeń była nieznaczna do skali prowadzonych operacji transportowych, których zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym jest niewiele bo 1-2 dziennie. Zakup alkomatu nie prowadzi, zdaniem organu odwoławczego, do przyjęcia, że przedsiębiorca podjął działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożył procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Nie sposób także mówić o interesie społecznym kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, a jedynie o interesie indywidualnym przedsiębiorcy, bowiem cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie (w przedsiębiorstwie pracują dwie osoby, z czego nie ma przeciwwskazań, aby P. K. pracował nadal jako kierowca) jak i w poważny sposób nie utrudniłoby zaspakajanie potrzeb ludności w zakresie publicznego transportu zbiorowego, albowiem przedsiębiorstwo nie działa w tym obszarze.
26 Zwrócono także uwagę, że organ l instancji prawidłowo wszczął postępowanie z urzędu oraz umożliwił stronie przed wydaniem decyzji w sprawie zapoznanie się ze zgromadzonym w materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się, co do tego materiału. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy z zachowaniem zasad przewidzianych w Kpa. Nadto Starosta [...] prawidłowo wywiódł i uzasadnił, że skazujący wyrok sądu powszechnego za przestępstwo z art. 178a kk, a więc prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego) uzasadnia zastosowanie sankcji orzeczonej w przedmiotowej decyzji.
27 A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2015 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II Instancji..
28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, iż w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, a decyzja nie narusza prawa materialnego.
29 Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy administracji należycie zebrały i oceniły materiał dowodowy i na tej podstawie trafnie dopatrzyły się przesłanki art. 7d ustawy o transporcie drogowym i uznały, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] należy do kategorii określonej w art. 7d ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, a więc że utrata dobrej reputacji przedsiębiorcy jak i pełniącego funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie stanowi proporcjonalną sankcję za popełnienie umyślnego przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Skarżący uznany został winnym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i za ten czyn skazany na karę grzywny i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku. Wymieniony w art. 178a § 1 Kodeksu karnego czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości mieści się w rozdziale XXI Kodeksu karnego: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji".
30 Stosownie do treści art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym, wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, nie jest lub przestał być spełniony, jeżeli wobec przedsiębiorcy, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c orzeczono prawomocny wyrok skazujący za przestępstwa umyślne w dziedzinach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
31 WSA podkreślił, iż skazanie za przestępstwo z art. 178a kk nakazuje organowi administracji niezwłoczne wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 7d ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na fakt, iż art. 6 rozporządzenia odnosi się do wyroków skazujących w dziedzinie prawo o ruchu drogowym. Przestępstwo z art. 178a kk niewątpliwie godzi w zasady ruchu drogowego, co jest oczywiste.
32 Należy przy tym zauważyć, że ustawowym wymogiem udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego jest posiadanie przez przedsiębiorcę dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji w rozumieniu ustawy nie jest spełniony lub przestał być spełniony, jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa umyślne prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.
33 W ocenie Sądu pierwszej instancji błędne jest zatem stanowisko skarżącego, że skazanie za przestępstwo z art. 178a kk, nie uprawnia organu administracji do wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 7d ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na fakt, iż art. 6 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż "(...) dobrej reputacji zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego nie podważają żadne poważne zarzuty, takie jak wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w następujących dziedzinach: (...) (IV) prawo o ruchu drogowym (...)". a postępowanie bezpodstawnie podjęte w takim przypadku należy tym samym uznać za bezprzedmiotowe. WSA zaznaczył, iż skarżący źle, opacznie interpretuje przepis rozporządzenia.
34 Nie ma też, zdaniem WSA, racji skarżący, że organ II instancji nie wskazał, do której dziedziny z art. 6 rozporządzenia zakwalifikował naruszenie prawa, stwierdzone wydanym wobec skarżącego wyrokiem sądu karnego. Organ II instancji jednoznacznie wskazał, że A. K. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk., oraz że przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z treści wyroku wynika natomiast, że prowadził pojazd po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości 0,31 mg/l w wydychanym powietrzu. Zdaniem sądu pierwszej instancji, pogląd prawny organów administracji należy podzielić. Ratio legis takiego uregulowania jest oczywiste. Przedsiębiorca skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości nie gwarantuje bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
35 W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracyjne nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego i prawidłowo uznały, że zaistniały warunki do stwierdzenia, że utrata dobrej reputacji A. K. przedsiębiorcy jak i pełniącego funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7d ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
36 Ustawodawca stworzył dla organu administracyjnego pewną sferę uznania w tym zakresie. Organ odwoławczy wbrew twierdzeniu skarżącego odniósł się do przesłanek określonych w art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, stwierdzając, iż w przedmiotowym przypadku one nie zachodzą i wyjaśnił dostatecznie swoje stanowisko.
37 WSA w Krakowie nie zgodził z zarzutem skarżącego, że zaskarżona decyzja podjęta została bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, zatem z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa.
38 Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że rozpoznaniu przedmiotowej sprawy towarzyszyło należyte wyjaśnienie wszystkich istotnych dla jej wyniku okoliczności, a organ podejmując zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia materialnoprawnych norm art. 7d ustawy o transporcie ani przez błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów.
39 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
40 A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył od powyższego wyroku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ten wyrok w całości.
41 I. Na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 7d ust 2 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 – poprzez błędne uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. (sygn. akt [...]) za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości 0,31 mg/l w wydychanym powietrzu, stwierdza popełnienie czynu podważającego dobrą reputację zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego w rozumieniu ww. rozporządzenia w sytuacji, gdy:
42 a) art. 6 rozporządzenia stwierdza w sposób jasny – a więc nie wymagający wykładni - że wyroki skazujące w sferze dotyczącej prawa o ruchu drogowym "nie podważają" dobrej reputacji zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego;
43 b) art. 6 rozporządzenia – w świetle zasady równego traktowania na gruncie prawa europejskiego , a także w świetle zasady swobody przedsiębiorczości – powinien być interpretowany w ten sposób, że obejmuje on tylko takie czyny, które we wszystkich Państwach Członkowskich EU byłyby uznane za "poważny zarzut", względnie "poważne naruszenie" zaś prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przy zawartości 0,31 mg/l w wydychanym powietrzu z pewnością takiego kryterium "wagi" (istotności) naruszenia nie spełnia, zważywszy na fakt, iż w Wielkiej Brytanii i na Malcie dopuszczalna norma alkoholu we krwi wynosi 0,8 ml/ml (źródło: http://europa.eu/rapid/press-release-IP-07-584pl.doc);
44 względnie – art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym – poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, ze zostały spełnione określone w nim przesłanki uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję za stwierdzone naruszenia;
45 II. Na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób istotnie wpływający na wynik sprawy, polegający na:
46 1. Naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a – poprzez niedopełnienie obowiązku rzeczywistego wyjaśnienia w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia w kontekście zarzutów skargi, polegającego na zestawieniu zarzutów zgłoszonych w skardze z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym i prawnym oraz zaprezentowaniu płynących z tego zestawienia wniosków, w szczególności zaś:
47 a) w kontekście zarzutu nr 1 skargi – przez brak odniesienia się do niego w zakresie dotyczącym nierozpatrzenia wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności zaś zarzutu sformułowanego w pkt 6 odwołania z dnia 27 sierpnia 2015 r. a w pozostałym zakresie ograniczenie się do stwierdzenia, że "nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, że zaskarżona decyzja podjętą została bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, zatem z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. [cyt. Str. 11 uzasadnienia wyroku];
48 b) w kontekście zarzutu nr 2 skargi – poprzez ograniczenie się do twierdzenia, że Skarżący źle, opacznie interpretuje przepis rozporządzenia" [cyt. str. 10 uzasadnienia wyroku], bez wskazania, z jakich powodów uznano, że art. 6 rozporządzenia wymaga wykładni i jaka powinna być jego interpretacja, a także jak ów proces interpretacji winien przebiegać (w szczególności – jakie reguły interpretacyjne winny być zastosowane);
49 c) w kontekście zarzutu nr 2 skargi – poprzez uznanie tego zarzutu za bezzasadny bez wyjaśnienia, do której z dziedzin wymienionych w art. 6 rozporządzenia, implikujących podważenie dobrej reputacji, zaliczone zostało naruszenie prawa, stwierdzone ww. wyrokiem sadu karnego;
50 d) w kontekście zarzutu nr 4 skargi – poprzez ograniczenie się do twierdzenia, że "Ustawodawca stworzył dla organu administracyjnego pewną sferę uznania w tym zakresie. Organ odwoławczy wbrew twierdzeniu skarżącego odniósł się do przesłanek określonych w art. 7d ust. 4 ustawy o ruchu drogowym. Stwierdzając, iż w przedmiotowym przypadku one nie zachodzą i wyjaśnił dostatecznie swoje stanowisko";
51 2. Naruszeniu art. 151 p,p.s.a. – poprzez jego zastosowanie, przy jednoczesnym niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. w związku z art. 7d ust. 2 i 4 ustawy o transporcie drogowym – polegającego na oddaleniu skargi, pomimo istnienia podstaw do uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2015 r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.
52 W oparciu o powyżej sformułowane podstawy, kasator wniósł o uchylenie wyroku WSA w
53 Krakowie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi do merytorycznego rozpoznania, względnie – o uchylenie ww. wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2015 r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
54 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
55 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wystąpienia których w niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej.
56 Związanie skargą kasacyjną oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów, niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Przedmiotem oceny Sądu mogą być więc jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
57 W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
58 Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jak również na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, przy czym żaden z zarzutów nie może być uznany za zasadny.
59 Istotą rozpoznawanej sprawy jest kwestia, czy w świetle obowiązującego prawa, w kontekście relewantnych w sprawie przepisów art. 7d ust 2 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (dalej: "rozporządzenie") zasadne jest twierdzenie organów administracji publicznej, iż ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał na wydanie decyzji orzekającej o utracie rękojmi z uwagi na fakt prawomocnego skazania skarżącego kasacyjnie za czyn określony w art. 178 a kk – prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Zdaniem skarżącego, nie pozwalają na to unormowania prawa unijnego. Wskazał na unormowanie art. 6 rozporządzenia, które w jego ocenie wyłącza możliwość uznania skazania prawomocnym wyrokiem za podstawę utraty reputacji. Nadto podniósł, iż znikoma ilość alkoholu stwierdzona we krwi skarżącego nie pozwala przypisanego mu czynu zakwalifikować jako "poważne naruszenie", czy "poważny zarzut", o których mowa w ww. przepisie rozporządzenia.
60 W odniesieniu do tych zarzutów należy stwierdzić, iż wykładnia przepisu art. 6 rozporządzenia dokonana przez skarżącego pozostaje w sprzeczności z literalną treścią tego przepisu, a równocześnie z jego ratio legis. Przepis powyższy zgodnie z jego tytułem, wymienia warunki związane z wymogiem dobrej reputacji. W pkt 1 stanowi, iż: "Z zastrzeżeniem ust. 2 niniejszego artykułu, państwa członkowskie określają warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b).
61 Przy określaniu, czy przedsiębiorca spełnił ten wymóg, państwa członkowskie uwzględniają postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie. Każde odniesienie w niniejszym artykule do wyroków skazujących, sankcji lub naruszeń obejmuje wyroki skazujące, sankcje lub naruszenia samego przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie.
62 Warunki, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują przynajmniej następujące wymogi: a) dobrej reputacji zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego nie podważają żadne poważne zarzuty, takie jak wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w następujących dziedzinach: (...) (iv) prawo o ruchu drogowym" .
63 Należy w sposób jednoznaczny wskazać, iż stylistyka powyższego przepisu określa minimalne standardy, jakim ma odpowiadać w omawianej dziedzinie prawodawstwo państw członkowskich. Należy do nich wprowadzenie podwyższonych kryteriów, m.in. wymogu, aby dobra reputacja nie była podważona żadnym poważnym zarzutem, takim jak wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych m.in. w dziedzinie prawa o ruchu drogowym. Należy wywnioskować, iż brak karalności przedsiębiorcy, bądź zarządzającego transportem, w wymienionych w tym przepisie dziedzinach prawa, stanowi podstawowe kryterium, a zarazem skazanie za tego rodzaju czyny jest ujemną przesłanką dobrej reputacji. Wskazuje na to treść powyższej normy prawnej, która najpierw ogólne wskazuje na konieczność uwzględnienia postępowania przedsiębiorcy lub zarządzającego transportem przy ocenie jego reputacji, aby następnie omówić szczególne przypadki, które winny być wzięte pod uwagę jako o przesądzające o utracie omawianego przymiotu dobrej reputacji. Należą do nich w szczególności - wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w wymienionych w tym przepisie dziedzinach prawa, w tym – prawa o ruchu drogowym, które z woli prawodawcy unijnego stanowią przesłankę utraty tego przymiotu, niezbędnego do wykonywania wskazanych w ww. przepisie stanowisk w działalności transportowej. Trudno byłoby, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać, aby godzące w bezpieczeństwo ruchu drogowego przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie stanowiło "poważnego naruszenia", czy "poważnego zarzutu", o których mowa w ww. przepisie rozporządzenia. Wobec powyższego pogląd prawny skarżącego kasacyjnie zawarty w zarzucie 1a) petitum skargi kasacyjnej nie jest prawidłowy, wynika bowiem z wybiórczego i niestarannego zapoznania się z przepisem art. 6 rozporządzenia, bez uwzględnienia całościowego brzmienia oraz ratio legis zawartej w nim normy prawnej. Rację miał zatem Sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko organów administracyjnych, które w opisanym stanie faktycznym dostrzegły podstawę do orzeczenia o utracie reputacji niezbędnej do wykonywania zawodu przedsiębiorcy transportowego i przedsiębiorcy zarządzającego transportem
64 Kolejny zarzut [pkt 1 b) petitum skargi kasacyjnej] dotyczy również rozumienia art. 6 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w świetle zasady równego traktowania oraz zasady swobody przedsiębiorczości – należy ten przepis interpretować w taki sposób, że utrata reputacji mogłaby nastąpić jedynie w wyniku stwierdzenia czynów, które we wszystkich państwach Członkowskich UE byłyby uznane za "poważny zarzut", względnie "poważne naruszenie". Podkreślił, iż stwierdzony wyrokiem karnym skazującym czyn dotyczył stanu nietrzeźwości, którego poziom w części Państw Członkowskich dopuszczałby prowadzenie pojazdów po drogach publicznych. Z treści wyroku wynika, że skarżący kasacyjnie prowadził pojazd po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości 0,31 mg/l w wydychanym powietrzu. Jak wyżej podano, ratio legis uregulowania jest oczywiste - przedsiębiorca skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości nie gwarantuje bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Na aprobatę zasługuje stanowisko WSA, który stwierdził, iż organy administracyjne nie dopuściły się w powyższym zakresie naruszenia prawa materialnego uznając, że skazanie za przestępstwo określone w art. 178 a) kk spełnia warunek konieczny do stwierdzenia, że utrata dobrej reputacji A. K. jako przedsiębiorcy jak i pełniącego funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie stanowi proporcjonalną reakcję za nałożone sankcje, o których mowa w art. 7d ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Dodatkowo można zaznaczyć, iż trudno sobie wyobrazić, aby w przepisie art. 7d u.t.d. ustawodawca nakazał organowi administracyjnemu wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji (pkt 1 ust 1 ww. przepisu) z sytuacji orzeczenia prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w dziedzinach, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenie (m.in. prawo o ruchu drogowym), nie wiążąc z tym faktem skutku, jakim jest utrata dobrej reputacji.
65 Nie można też podzielić zarzutów odnoszących się do wadliwego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, gdyż wbrew podnoszonym w zarzutach z pkt 1 lit. a) – d ) petitum skargi przykładom, nie można uznać, aby WSA uchybił zasadom sporządzania uzasadnień, określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy w tym miejscu wskazać, iż ta podstawa kasacyjna ma ograniczone zastosowanie i tylko w sprecyzowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przypadkach może być skutecznym narzędziem procesowym, mogącym skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.
66 W orzecznictwie NSA ugruntowane jest stanowisko wskazujące na to, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielnej podstawy kasacyjnej może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z dnia 15.02. 2010 r., II FPS 8/09 - niepublikowana, wyrok NSA z dnia 20.08. 2009 r., II FSK 568/08 - niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju uchybień brak. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom formalnym określonym w przytoczonym wyżej przepisie prawa, jak również wskazuje stan faktyczny jaki Sąd I instancji przyjął za podstawę faktyczną orzekania.
67 Prawidłowe zrelacjonowanie przebiegu postępowania oraz jasne wyłożenie stanowiska prawnego przez Sąd pierwszej instancji powodują, iż brak byłoby podstaw do stwierdzenia, by którykolwiek z wymienionych przez kasatora przykładów fragmentów uzasadnienia mógł być uznany za jego istotną wadę, mogącą skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Tak więc w rezultacie nie mógł być uznany za zasadny także ostatni ze stawianych zarzutów [pkt 2 petitum skargi kasacyjnej], gdyż w sytuacji uznania za bezzasadne wszelkich zarzutów zarówno z zakresu podstawy kasacyjnej określonej w pkt. 1 jak i 2 art. 174 p.p.s.a. nie mógł być konsekwentnie uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7d ust. 2 i 4 u.t.d.
68 Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 178a (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 61
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 7d