Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2017 r., II GSK 3538/17
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2017 r., II GSK 3538/17Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 433/17 w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od W. K. na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z 29 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Rz 433/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa), oddalił skargę W. K. (dalej: skarżący) na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z [...] maja 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
3 WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
4 Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" - w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego przez Zarząd Województwa Podkarpackiego (działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 – dalej: IZ RPO WP) w ramach Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 Wsparcie MŚP, Podziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie.
5 W piśmie z 11 kwietnia 2016 r. poinformowano skarżącego o umieszczeniu jego projektu na liście rezerwowej projektów do dofinansowania.
6 Skarżący wniósł protest od wspomnianej oceny. Zarzucił, że wadliwie nie przyznano mu punktów za spełnienie dwóch kryteriów: "Projekt jest wynikiem prac B+R prowadzonych przez wnioskodawcę" oraz "Stopień innowacyjności produktu/usługi". Wyjaśnił, że do wniosku dołączył raport z prac B+R, zawierający wnioski o celowości i modyfikacji procesu technologicznego związanego z budową nowej hali produkcyjnej i nabyciem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast innowacyjność polegać będzie na nowej, bardziej precyzyjnej technologii obróbki skrawaniem, co wynika z załączonej do wniosku opinii Politechniki [...].
7 Uchwałą z [...] maja 2017 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego nie uwzględnił protestu. Wyjaśnił m.in., że kryteria wyboru stanowią załącznik do regulaminu konkursu, przyjętego uchwałą nr [...] Zarządu Województwa Podkarpackiego z [...] grudnia 2015 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego stwierdził, że eksperci ocenili projekt skarżącego w zakresie zakwestionowanych kryteriów. Co do kryterium prac B+R eksperci uznali, że wykonane badania dotyczą usprawnienia procesu technologicznego (produkcyjnego) w przedsiębiorstwie, a nie nowego lub udoskonalonego produktu albo usługi, zaś projekt nie jest w całości związany z wdrożeniem prac B+R. Natomiast co do kryterium innowacyjności eksperci stwierdzili, że w ramach realizowanego naboru znaczenie ma innowacyjność produktowa (produktu/usługi) a nie procesowa, organizacyjna lub marketingowa, zaś w ramach tego projektu innowacja nie może dotyczyć zakupu maszyn lub urządzeń. Zarząd Województwa Podkarpackiego podzielił w całości stanowisko wspomnianych ekspertów.
8 Skarżący złożył do WSA skargę na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego. Zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1, art. 57 i art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Stwierdził w szczególności, że wybór projektów do dofinansowania został przeprowadzony w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny, bez zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie oceny poszczególnych kryteriów. Dodał, że Zarząd Województwa Podkarpackiego powielił stanowiska ekspertów bez dokonania własnej oceny kryterium i bez odniesienia się do zarzutów zawartych w proteście.
9 WSA oddalił skargę.
10 Wskazał, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania instytucji zarządzającej z prawem, w tym z: ustawą wdrożeniową, regulaminem konkursu, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WP.
11 Zdaniem WSA, Zarząd Województwa Podkarpackiego prawidłowo przeprowadził ocenę projektu skarżącego. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu (podzielającym w tej mierze stanowisko ekspertów), że wykonane badania dotyczą usprawnienia procesu technologicznego w firmie, a nie nowego produktu/usługi oraz że innowacja, która ma być wprowadzona, nie dotyczy bezpośrednio produktu/usługi.
12 WSA stwierdził, że kryteria merytoryczne jakościowe dokonywanej oceny zostały opisane w załączniku nr 6 do regulaminu konkursu. W kryterium nr 1 ("Projekt jest wynikiem prac B+R prowadzonych przez wnioskodawcę") wskazano, że punkty będą przyznawane na podstawie opisu w dokumentacji aplikacyjnej oraz dodatkowych dokumentach, gdzie wnioskodawca określa zakres wykorzystania wyników prac B+R, przy czym produkty lub usługi muszą być wynikiem prowadzonych prac B+R. Z kolei odnośnie do kryterium nr 2 ("Stopień innowacyjności produktu/usługi") wskazano, że premiowana będzie innowacja produktowa o poziomie innowacyjności wykraczającej poza skalę firmy i że w ramach tego kryterium ocenie będzie podlegało jedynie wprowadzenie na rynek innowacji produktowej, zaś inne rodzaje innowacji (procesowe, organizacyjne, marketingowe) nie będą przedmiotem oceny. Wyjaśniono przy tym, że innowacją produktową jest wprowadzenie wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań (np. udoskonalenie pod względem specyfikacji technicznych, komponentów i materiałów, wbudowanego oprogramowania, łatwości obsługi lub innych cech funkcjonalnych).
13 W ocenie WSA, kluczem do ustalenia, czy projekt skarżącego spełniał wspomniane kryteria, jest określenie produktu lub usługi, jakie mają być wykonane przez skarżącego w wyniku przeprowadzenia prac objętych projektem (budowa hali i zakup maszyn do firmy) i ocena, czy w wyniku tego w ofercie firmy pojawią się nowe (w stosunku do dotychczasowych) produkty lub usługi. W związku z tym WSA stwierdził, że z materiałów załączonych do wniosku wynika, iż firma skarżącego zajmuje się tłoczeniem, frezowaniem, szlifowaniem, produkcją elementów z tworzyw sztucznych oraz elementów metalowych, a przeprowadzone prace mają wprowadzić nowy sposób dokonywania pomiarów, kontroli i produkcji wykonywanego produktu przez zastosowanie systemów komputerowych wspomagania projektowania (CAD), wytwarzania (CAM) i analizy (CAE) z systemami inżynierii odwrotnej (RE) oraz współrzędnościowych systemów pomiarowych.
14 WSA za słuszne uznał stanowisko Zarządu Województwa Podkarpackiego, że planowane innowacje nie dotyczą innowacji produktowej rozumianej jako wprowadzenie nowego towaru lub usługi lub znacznie ulepszonego towaru lub usługi wynikającej z prowadzonych prac B+R, lecz stanowią jedynie innowację technologiczną, poprawiającą proces wykonywania części dla przemysłu lotniczego na skutek zastosowania nowych metod pomiaru i przesyłania danych wraz z oprogramowaniem maszyn cyfrowych. Zdaniem WSA, planowane innowacje nie powodują powstania nowej usługi, ale zmieniają jedynie sposób jej wykonywania. O technologicznym charakterze innowacji świadczy sprawozdanie z przeprowadzonych badań B+R, gdzie jako zdefiniowanie programu badawczego wskazano "opracowanie i wykonanie analizy technologicznej wybranych elementów stosowanych w konstrukcjach lotniczych i budowie maszyn z zastosowaniem systemów wspomaganych komputerowo". Również w opinii Politechniki [...] stwierdzono, że rezultatem przeprowadzonych badań jest usystematyzowana wiedza dotycząca konieczności oraz możliwości wprowadzania innowacyjnych rozwiązań procesu wytwórczego spajających poszczególne etapy produkcji. WSA podkreślił, że z opinii tej nie wynika, jakie konkretnie innowacyjne usługi lub towary znajdą się w ofercie firmy skarżącego w wyniku dokonanych innowacji, natomiast w sposób szeroki opisuje się jakie maszyny należy zakupić i jak to ułatwi proces świadczenia usług i wykonywania towarów.
15 W podsumowaniu WSA uznał, że dokonana przez Zarząd Województwa Podkarpackiego ocena projektu skarżącego w zakresie kryterium nr 1 i nr 2 była rzetelna i trafna, znajduje pełne uzasadnienie w dokumentach przedstawionych w trakcie postępowania konkursowego, a wnioski podjęte w trakcie tej oceny są logiczne i prawidłowe. Organ słusznie bowiem wskazał, że zapisy zawarte w opisie prac B+R nie dotyczą innowacji produktowych, ale technologicznych, a planowana innowacja nie rozszerza struktury asortymentowej wytwarzanych produktów i usług, lecz polepszyć ma się jedynie proces produkcji, co nie może skutkować uznaniem wprowadzenia nowej usługi do oferty skarżącego.
16 Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
17 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
18 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
19 - kryterium merytorycznego jakościowego nr 1 wyboru projektów "Projekt jest wynikiem prac B+R prowadzonych przez wnioskodawcę" w związku z kryterium merytorycznym jakościowym nr 2 wyboru projektów "Stopień innowacyjności produktu/usługi" stanowiących załącznik nr 6 do regulaminu konkursu przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że instytucja zarządzająca prawidłowo uznała, że prace badawcze przeprowadzone przez skarżącego dotyczyły procesu technologicznego, a nie produktowego czy usługowego (co skutkowało negatywną oceną skarżącego w tym zakresie), podczas gdy zgodnie z postanowieniami regulaminu konkursu (kryterium nr 2), poprzez innowację produktową/usługową należy rozumieć również nowe lub istniejące technologie w nowych zastosowaniach, co w przypadku działalności skarżącego oznacza, iż zastosowania nowa technologia, której dotyczyły prace B+R jest jednocześnie innowacyjną usługą;
20 - kryterium merytorycznego jakościowego nr 2 wyboru projektów "Stopień innowacyjności produktu/usługi" stanowiącego załącznik nr 6 do regulaminu konkursu przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ prawidłowo uznał, iż innowacja, którą skarżący przedstawiał w projekcie dotyczy procesu, a nie produktu/usługi, podczas gdy z kryterium nr 2 jasno wynika, że "innowacyjny produkt" to pojęcie obejmujące zarówno towary, jak i usługi, a innowacja produktowa to wprowadzenie nowych wyrobów czy usług, jak i znaczące udoskonalenie istniejących wyrobów czy usług w zakresie ich cech funkcjonalnych lub użytkowych, co pozwala stwierdzić, że wniosek skarżącego dotyczy innowacyjnego produktu, a nie jak wskazuje organ – procesu;
21 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
22 - art. 37 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej przez uznanie, że organ dokonał przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty oraz rzetelny, co skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że organ przeprowadził wybór projektów do dofinansowania w sposób sprzeczny z postanowieniami art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, bez zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów, nieprawidłowo formułując sposób oceny poszczególnych kryteriów, pozwalający oceniającym na dowolność, a nie swobodność niektórych ocen oraz pominięcie istotnych dla oceny okoliczności;
23 - art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej przez uznanie, że organ dokonał przejrzystej i prawidłowej oceny wniosku skarżącego, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż organ nie ustosunkował się do twierdzeń i zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz proteście, ograniczając się jedynie do powtórzenia stanowiska ekspertów, co skutkowało błędnym przyjęciem przez WSA, że skarżący nie spełnił kryteriów merytorycznych jakościowych nr 1 i 2 wyboru projektów, a w konsekwencji oddaleniem skargi;
24 - art. 37 ust. 1 w zw. z art. 57 w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej przez uznanie, że organ dokonał prawidłowej i rzetelnej oceny projektów, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że organ przy rozpatrzeniu wniosku skarżącego powielił w całości stanowiska ekspertów, bez dokonania samodzielnej oceny i wysunięcia własnych wniosków, pomimo że z art. 57 ustawy wdrożeniowej wynika, że ocena projektu dokonana przez ekspertów winna mieć charakter jedynie oceny pomocniczej, a nie decydującej.
25 W uzasadnieniu skarżący wskazał argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
26 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Podkarpackiego (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
27 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
28 Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
29 Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi WSA, w którym uznał on za prawidłowo przeprowadzoną ocenę projektu skarżącego pn. "[...]", zgłoszonego do konkursu ogłoszonego przez Zarząd Województwa Podkarpackiego (działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 – dalej: IZ RPO WP) w ramach Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP. Skarżący zakwestionował ocenę spełnienia przez projekt dwóch kryteriów merytorycznych jakościowych pn. "Projekt jest wynikiem prac B+R prowadzonych przez wnioskodawcę" oraz "Stopień innowacyjności produktu/usługi". Zdaniem autora skargi kasacyjnej, ww. ocena nie została dokonana w sposób przejrzysty i rzetelny, lecz sprzecznie z postanowieniami art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, bez zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie przeprowadzenia oceny, nieprawidłowo i w sposób dowolny formułując sposób oceny poszczególnych kryteriów, bez ustosunkowania się do twierdzeń i zarzutów skarżącego oraz bez dokonania przez organ samodzielnej oceny, a tylko ograniczając się do powtórzenia stanowiska ekspertów. Błędnie też wyłożono oceniane kryteria, oraz wadliwie przyjęto, że prace badawcze przeprowadzone przez skarżącego dotyczyły procesu technologicznego, a nie produktowego czy usługowego, a innowacja przedstawiana przez skarżącego w projekcie dotyczy procesu, a nie produktu/usługi.
30 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.
31 Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, z kolei stosownie do treści art. 58 ust. 1 ww. ustawy właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia protestu, a informacja ta zawiera w szczególności – treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem. Ponadto, jak wynika z art. 41 ust. 1 i ust. 2 przywołanej ustawy, właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzania postępowania konkursowego na podstawie określonego przez siebie regulaminu, który między innymi określać powinien termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu, jak i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4), wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5), a także - co istotne w rozpatrywanej sprawie - kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7).
32 Podkreślenia też wymaga, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie tego postępowania konkursowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany był już pogląd, zgodnie z którym zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przy tym wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny - co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane (por. w tym względzie wyroki NSA: z 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3231/17; z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1420/17).
33 Wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku podejście WSA do interpretacji oraz zastosowania w rozpatrywanej sprawie tego przepisu prawa nie daje podstaw, aby twierdzić, że w zakresie, w jakim rezultat ten skarżący kwestionuje, podejście to było nieprawidłowe.
34 Zasadniczą sporną w sprawie kwestią było, czy - jak twierdzi skarżący - wdrożone nowe technologie w działalności skarżącego stanowić będą jednocześnie innowacyjną usługę oraz że skutkiem wdrożenia tych technologii jest nowy produkt, czy - jak twierdził organ, co zaakceptował WSA - wskutek tych technologii zostanie wdrożony jedynie ulepszony proces technologiczny, co nie jest premiowane w ramach kontrolowanego konkursu.
35 Trafnie wskazał WSA, że ramach kryterium nr 1 "Projekt jest wynikiem prac B+ R prowadzonych przez wnioskodawcę" – przeprowadzone prace muszę mieć kluczowe znaczenie dla opracowywanego produktu lub usługi, innymi słowy te produkty lub usługi muszą być wynikiem prowadzonych prac B + R. Z kolei kryterium nr 2 "Stopień innowacyjności produktu lub usługi" wskazuje, że chodzi o produkt lub usługę innowacyjną o poziomie wykraczającym poza skalę firmy. W zależności od tego, czy będzie to innowacja na skalę regionalną, krajową, czy europejską, projekt jest odpowiednio (coraz wyżej) punktowany. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że projekt musi dotyczyć innowacji produktowej lub usługowej. Zgodnie z brzmieniem kryterium nr 2, opisanym w Załączniku nr 6 do Regulaminu konkursu, "produkt bądź usługa będące wynikiem realizacji projektu charakteryzują się nowością w odniesieniu do posiadanych przez nie nowych cech i funkcjonalności w porównaniu do rozwiązań już dostępnych na rynku regionalnym, krajowym lub europejskim". WSA wyjaśnił, że nowym produktem pod względem technologicznym (nowy produkt to zarówno towar, jak i usługa) jest produkt, którego cechy technologiczne lub przeznaczenie różnią się znacząco od uprzednio wytwarzanych. Jednocześnie podkreślić należy, że z ww. zapisu Regulaminu wynika, iż punkty będą przyznawane na podstawie opisu przedstawionego przez wnioskodawcę w dokumentacji aplikacyjnej.
36 Poza sporem pozostaje, że firma wnioskodawcy zajmuje się tłoczeniem, frezowaniem, szlifowaniem, produkcją elementów z tworzyw sztucznych oraz elementów metalowych. WSA podkreślił, że przeprowadzone prace mają wprowadzić nowy sposób dokonywania pomiarów, kontroli i produkcji wykonywanego produktu poprzez zastosowanie systemów komputerowych wspomagania projektowania, wytwarzania i analizy, z systemami inżynierii odwrotnej oraz współrzędnościowych systemów pomiarowych. W rezultacie nie zostanie wprowadzona innowacja produktowa w rozumieniu zapisów konkursowych, a planowane innowacje stanowią innowację technologiczną poprawiającą proces wykonywania części dla przemysłu lotniczego na skutek zastosowania nowych metod pomiaru i przesyłania danych wraz z oprogramowaniem maszyn cyfrowych. Nie powstanie nowa usługa, ale zmianie ulegnie sposób wykonywania jej przez przedsiębiorstwo, upraszczając procedury i umożliwiając łatwiejsze przesyłanie danych. Świadczy o tym sprawozdanie z badań B+R , gdzie w pkt I jako zdefiniowanie problemu badawczego wskazano "opracowanie i wykonanie analizy technologicznej wybranych elementów stosowanych w konstrukcjach lotniczych i budowie maszyn z zastosowaniem systemów wspomaganych komputerowo." Prawidłowo w sprawie zidentyfikowano zatem, że cel badań nie wskazywał na chęć wprowadzenia nowego produktu rozumianego jako wytworzenie nowego towaru lub usługi, lecz dopracowanie sytemu produkcyjnego pod względem ekonomicznym i organizacyjnym; planowana innowacja polega więc w istocie na ulepszeniu procesu technologicznego.
37 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa zatem była ocena dokonana przez WSA w zakresie niespełnienia przez projekt dwóch omawianych kryteriów merytorycznych. Zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej polemika nie zawiera przekonującej argumentacji, a polega w zasadzie na prezentowaniu twierdzenia, że wdrożone nowe technologie w działalności skarżącej stanowić będą jednocześnie innowacyjną usługę oraz że skutkiem tych technologii jest innowacyjny produkt. Polemika zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie dotyczy też w istocie różnego rozumienia ocenianych kryteriów – gdyż bezsporne jest zarówno to, że kryteria dotyczą innowacyjnych produktów, przez które rozumie się towary i usługi, jak i to, że w kryteriach nie jest punktowane wprowadzanie samych innowacyjnych procesów produkcyjnych (technologicznych), lecz to, czy w ich wyniku powstaną innowacyjne produkty, usługi. Polemika ogniskuje się natomiast na zastosowaniu tych kryteriów do projektu wnioskodawcy, przy czym WSA przekonująco, powołując się na konkretne zapisy dokumentacji aplikacyjnej oraz przedstawionej przez wnioskodawcę opinii o innowacyjności, wyłożył swoje stanowisko, akceptując przeprowadzoną w postępowaniu konkursowym ocenę.
38 W konsekwencji stwierdzić trzeba, że skarżący kasacyjnie nie wykazał skutecznie braku przejrzystości, rzetelności i bezstronności, w działaniu organu przy wyborze projektu do dofinansowania, a tym samym nieprawidłowej oceny WSA. Podkreślić należy, że organ kierując się przytoczonymi zapisami Regulaminu konkursu, działał zgodnie z ustalonymi zasadami, równymi dla wszystkich wnioskodawców, przez co nie można zarzucić naruszenia wymienionych zasad w postępowaniu konkursowym. W rezultacie w skardze kasacyjnej nie dowiedziono naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej. Ocena projektu dokonana przez Zarząd Województwa została bowiem przeprowadzona zgodnie z prawem, w tym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Dokonując oceny, uwzględniono wszystkie informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie i dokumentacji aplikacyjnej, a formułując ocenę wskazano na konkretne zapisy. Uwagi oceniających są jednoznaczne, logiczne i uzasadniają wyrażone stanowisko. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, z uzasadnienia oceny projektu, jak również informacji o rozpatrzeniu protestu wynika w sposób jednoznaczny dlaczego dwa, kwestionowane w sprawie kryteria punktowe oceniono na 0 punktów. W pierwszej kolejności przytoczono ocenę obu ekspertów, z której wynika, że w zakresie kryterium "Projekt jest wynikiem praz B+R..." uznano, że prace badawcze dotyczyły procesu technologicznego (produkcyjnego), a nie produktu czy usługi, a w kryterium "Stopień innowacyjności produktu/usługi" wskazano, że produkt uzyskany przy zastosowaniu innowacji w zakresie procesu produkcji nie będzie niczym nowym na rynku. Po wniesieniu przez stronę protestu powołano Komisję Oceny Projektów, do składu której wyznaczono dwóch nowych ekspertów, wcześniej niezaangażowanych w ocenę wniosku, których szczegółowe wywody przytoczono w piśmie informującym o wyniku rozpatrzenia protestu. Również w tym wypadku, po analizie zapisów dokumentacji aplikacyjnej uznano, że przeprowadzone prace B+R dotyczą usprawnienia procesu technologicznego, a nie nowego produktu/usługi oraz że zaproponowane we wniosku rozwiązania nie stanowią innowacji produktowej. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z WSA, że przeprowadzona ocena była rzetelna i logiczna, mająca oparcie w dokumentacji aplikacyjnej przedstawionej przez wnioskodawcę, a zawarte w informacjach wystosowanych do strony stanowisko i argumentacja w dostateczny sposób przemawiają za trafnością tej oceny i są wystarczające dla zrozumienia podjętej przez Zarząd Województwa decyzji.
39 Przypomnieć też należy, że stosownie do art. 49 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja może wyznaczyć ekspertów do udziału w procesie wyboru projektów do dofinansowania, jednocześnie jest jasne, że instytucja ta nie może przekazać ekspertom swoich kompetencji w zakresie oceny projektów, wynikających z przepisów ustawy wdrożeniowej. Tak jednak nie było w tym wypadku – oceny projektu i rozpatrzenia protestu dokonała właściwa instytucja zarządzająca, przy czym uczestniczący w obu Komisjach Oceny Projektów eksperci służyli wsparciem i wiedzą merytoryczną, co znalazło wyraz w przekazanych stronie ocenach. Ma przy tym rację skarżący kasacyjnie, że udział ekspertów w postępowaniu konkursowym ma charakter subsydiarny. Jednak mimo, że nie jest obligatoryjny z punktu widzenia przepisów ustawy, nie oznacza, że eksperci nie powinni zostać powołani tam, gdzie ich udział jest jak najbardziej pożądany z uwagi na to, że rodzaj ocenianej materii wymaga wiedzy specjalnej – a więc tak jak było to w rozpatrywanym przypadku.
40 Ostatecznie - stwierdzając, że zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne - Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, skargę kasacyjną oddalił.
41 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od skarżącego na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i prowadził sprawę postępowaniu przed WSA.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 182 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 37
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 49
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 61
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.