Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., II GSK 2839/14

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II GSK 2839/14
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Inne
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Protokolant Agata Zdunek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2819/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r., o sygn. akt VI SA/Wa 2819/13, oddalił skargę M. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...].

3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

4 I

5 W dniu [...] czerwca 2011 r. do Urzędu Patentowego RP (UPRP) wpłynął sprzeciw Z. S. i M. P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: wnoszący sprzeciw) wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...] (dalej: sporny wzór przemysłowy) udzielonego na rzecz [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: uprawniony lub skarżący). Sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP w dniu [...] października 2009 r. Podstawę prawną sprzeciwu stanowił art. 246 w zw. z art. 89 i art. 117 oraz art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 r., poz. 1117 z późn. zm., dalej: p.w.p.)

6 Wnoszący sprzeciw wskazał, że sprzeciw obejmuje odmiany spornego wzoru przemysłowego od fig. 2 do fig. 7. Podniósł, że sporny wzór przemysłowy nie spełnia przesłanki nowości (art. 103 p.w.p.), nie posiada indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.), a nadto jego wykorzystywanie narusza prawa osobiste i majątkowe wnoszącego sprzeciw (art. 117 ust. 2 p.w.p.). Jako przeciwstawienie wskazany został wzór przemysłowy pod tytułem "Zeszyt słownik" zarejestrowany pod numerem [...]. Przeciwstawiony wzór przemysłowy został zgłoszony do ochrony w Urzędzie Patentowym RP w dniu [...] kwietnia 2005 r.

7 Pismem z 23 lutego 2012 r. uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu uznając go za bezzasadny. Uprawniony wskazał, że porównywane wzory przemysłowe mają to samo zastosowanie i zaspokajają tą samą potrzebę, jednak co do formy, wyglądu układu linii, ornamentu są odmienne.

8 W dniach [...] września oraz [...] października 2012 r. wnoszący sprzeciw przedłożył do akt dodatkowe materiały dowodowe na poparcie powołanych podstaw prawnych sprzeciwu. Ponadto wnoszący sprzeciw wskazał na dodatkowe przeciwstawienie w postaci zarejestrowanego na swoją rzecz wzoru przemysłowego pt. "[...] " o numerze [...] . zgłoszonego z pierwszeństwem od dnia [...] września 2005 r.

9 Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. r. - działając w oparciu o art. 102 ust. 1, art. 104 w zw. z art. 246 i art. 247 p.w.p oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.. "[...] w części dotyczącej figur 2-7. W uzasadnieniu organ wskazał, że sprzeciw dotyczył wszystkich odmian spornego wzoru przemysłowego za wyjątkiem okładki (fig. 1). Analiza objęła zatem wyłącznie odmiany spornego wzoru przemysłowego od fig. 2 do fig. 7.

10 W ocenie organu, badane wzory, określone jako zeszyt do matematyki (sporny wzór przemysłowy), zeszyt słownik i zeszyt edukacyjny (przeciwstawione wzory przemysłowe) stanowią w istocie zeszyty szkolne. Są to zatem wytwory należące do tego samego asortymentu towarów.

11 Organ podkreślił, iż z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postacie przeciwstawionych wytworów zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego (tj. [...] października 2009 r.). Przeprowadzając analizę porównawczą organ miał na uwadze zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy obu wytworów. Jak podkreślił organ, sześć odmian spornego wzoru przemysłowego będących przedmiotem sprzeciwu zostało poddanych analizie porównawczej. Dokonując oceny porównywanych wzorów. Organ zaznaczył, iż podczas analizy w zakresie nowości najistotniejszą rolę odgrywają różnice, natomiast w przypadku analizy odnośnie do indywidualnego charakteru kluczowe jest ustalenie podobieństw.

12 Po dokonaniu porównania spornego wzoru przemysłowego oraz przeciwstawionych wzorów organ uznał, że wskutek porównania podobieństw i różnic wzoru spornego (jego odmian) i wzorów przeciwstawionych (ich odmian), że w ogólnej ocenie nie są one identyczne. Zdaniem organu powyższych różnic nie można uznać za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p., a sporny wzór posiada cechę nowości. Determinującym czynnikiem była w tym przypadku treść wskazana na marginesach porównywanych wzorów przemysłowych oraz sposób jej przedstawienia.

13 Zdaniem organu, odrębna analiza winna dotyczyć oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter postaci wytworu, nadana mu przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację musi być dokonana przez zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Oznacza to, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo.

14 Zdaniem Kolegium Orzekającego materiały zebrane w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy w swoich odmianach (fig. 2-7) spełniał wymóg nowości, gdyż występujące różnice nie miały nieistotnego charakteru. Jednocześnie sporny wzór w swoich odmianach (fig. 2-7) pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory publicznie udostępnione przez wnoszącego sprzeciw przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

15 Kolegium Orzekające podkreśliło, iż dokonało oceny przesłanek wskazanych w art. 103 p.w.p., mimo iż unieważnienie spornego prawa z rejestracji nastąpiło na podstawie przesłanki braku indywidualnego charakteru wskazanej w art. 104 p.w.p. Kolegium kierowało się w tym przypadku tezami występującymi w orzecznictwie sądów administracyjnych w Polsce, że analiza porównawcza wzorów przemysłowych powinna mieć charakter kompleksowy i obejmować łącznie kwestie nowości oraz indywidualnego charakteru.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. oddalił skargę uprawnionego do spornego wzoru przemysłowego.

17 Dokonana przez organ szczegółowa analiza porównawcza przeciwstawionych znaków, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach 6 do 20 w pełni uzasadnia przesłanki unieważnienia spornego wzoru przemysłowego [...] we wskazanym w zaskarżonej decyzji zakresie.

18 Dokonując analizy przesłanki nowości, wskutek porównania podobieństw i różnic wzoru spornego (jego odmian) i wzorów przeciwstawionych (ich odmian) organ słusznie uznał, że w ogólnej ocenie nie są one identyczne. Stwierdzone przez organ równice nie mogły zostać uznane za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p, a zatem zasadnie organ uznał, iż sporny wzór posiada cechę nowości. Determinującym czynnikiem była w tym przypadku treść wskazana na marginesach porównywanych wzorów przemysłowych oraz sposób jej przedstawienia.

19 Dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego organ podkreślił, że proporcje marginesów i zakratkowanych części "użytkowych", kolorystyka i pionowy sposób przedstawienia marginesów jest podobna. Bardzo zbliżony jest też prostokątny kształt kartek (standardowy zeszyt A5 ma wymiary 21,5 cm x 15 cm). Różnice występują w treści marginesów (w praktyce w zeszytach na każdej kartce jest inna treść). Powyższe w ocenie Sądu I instancji, dawało organowi podstawę do stwierdzenia, iż ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy (jego odmiany od fig. 2 do fig. 7), nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory przemysłowe przeciwstawione.

20 Sąd I instancji nie podzielił słuszności wskazywanych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi organ w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, kierując się wymogami art. 7, 77, 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

21 II

22 M. D. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

23 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

24 I. Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

25 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskutek:

26 a) ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia kwestionowanego wyroku do - w zasadzie - powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnień decyzji Urzędu Patentowego, gdy tymczasem obowiązkiem Sądu jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, jakie ustalenia zasługują na akceptację, a które nie i dlaczego, jak również dlaczego argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na muwzględnienie;

27 b) nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny do: ograniczeń swobody twórczej przy projektowaniu wzoru kartki zeszytu szkolnego, przyjęcia wadliwego modelu zorientowanego użytkownika, normatywnych zasad oceny "indywidualnego charakteru" wzoru, dokonania oceny wyglądu wzoru z pominięciem opisu;

28 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. art. 7, 8, 77 § 1 i 4, 80 oraz 8 i 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 104 i art. 108 p.w.p. wskutek zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybień Urzędu Patentowego popełnionych w toku dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie oraz nieuwzględnienia skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy:

29 a) nie ustalił, jakie są różnice w sposobie przedstawienia treści na marginesach we wzorze skarżącego w porównaniu z przeciwstawionymi wzorami [...], choć jednocześnie stwierdził, że takie różnice decydują o nowości tego wzoru i nie mają znaczenia dla oceny wywoływanego przez ten wzór ogólnego wrażenia;

30 b) błędnie ustalił, że swoboda twórcza w zakresie projektowania wzorów kartek zeszytów szkolnych nie jest mała, podczas gdy z uwagi na cechy konieczne występujące powszechnie w zeszytach szkolnych swoboda ta jest wąska, gdyż ogranicza się do sposobu przedstawienia treści na marginesach;

31 c) nie uzasadnił w sposób logiczny i przekonywujący, że zorientowany użytkownik, oceniając ogólne wrażenie wywoływane przez wzór skarżącego, nie zwróci uwagi na odmienny sposób przedstawienia tekstu na marginesie niż we wzorach przeciwstawionych, pomimo że zorientowany użytkownik zwraca uwagę głównie na te cechy wzoru, w zakresie których występuje swoboda twórczego opracowania, w przypadku porównywanych wzorów - na sposób zamieszczenia treści marginesie;

32 d) błędnie ustalił, że zorientowany użytkownik oceni, że wzór [...] nie nim odmiennego ogólnego wrażenia niż przeciwstawione wzory [...];

33 e) nie przeprowadził całościowej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, w tym nie uwzględnił:

34 - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2012 r., sygn. VI SA/Wa 1717/11 w sprawie dotyczącej unieważnienia przeciwstawionego wzoru [...] i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2012 r., sygn. VI SA/Wa 1744/11 w sprawie unieważnienia przeciwstawionego wzoru [...], w których Sąd stwierdził, że zakres swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru zeszytu szkolnego projektując kartkę takiego zeszytu, jest niewielki, gdyż ograniczony wymogami natury funkcjonalnej i ergonomicznej zeszytu;

35 - opinii prywatnej z 19 października 2012 r. stanowiącej analizę porównawczą wzorów sporządzoną przez rzecznika patentowego;

36 II. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

37 1) art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 p.w.p. wskutek ich błędnej wykładni polegającej na:

38 a) pominięciu podczas wykładni przesłanki swobody twórczej cech koniecznych i standaryzowanych przy projektowaniu kartki zeszytu i w rezultacie błędne przyjęcie, że swoboda twórcza nie jest mała, podczas gdy przy uwzględnieniu istnienia cech koniecznych należałoby przyjąć, że swoboda twórcza ogranicza się do sposobu przedstawienia treści na marginesach, czyli jest wąska;

39 b) przyjęciu, że elementy występujące we wzorze skarżącego, takie jak: kartka w kratkę z marginesem ukształtowana w ten sposób, że margines zajmuje jedynie 1/6 powierzchni kartki, margines jest pionowy, zaś kratki mają czarny/niebieski kolor, przesądzają o takim samym ogólnym wrażeniu wywoływanym przez wzór skarżącego co przeciwstawione wzory [...], gdy tymczasem są to cechy wspólne wzorom zeszytów szkolnych, zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, podobieństwo takich cech nie będzie miało wpływu na całościowe wrażenie wywierane przez porównywane wzory na zorientowanym użytkowniku;

40 c) określeniu zakresu wiedzy zorientowanego użytkownika i przyjęcie, że oceniając wzór skarżącego, nie zwróci on uwagi na różnice dotyczące treści oraz sposobu jej przedstawienia na marginesie, podczas gdy przyjęcie prawidłowego modelu zorientowanego użytkownika nakazuje uznać, że zorientowany użytkownik będzie wiedział, że sposób przedstawienia treści na marginesie to jedyny element, w ramach którego istnieje pewna możliwość swobodnego opracowania i który odróżnia wzór skarżącego od wcześniejszych wzorów, a zatem to na nim użytkownik skoncentruje swoją uwagę;

41 d) ocenie ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór skarżącego nieuwzględniającej wąskiego zakresu swobody twórczej i właściwego poziomu wiedzy zorientowanego użytkownika i przyjęcie, że wzór skarżącego wywołuje takie samo ogólne wrażenie jak wzory przeciwstawione, pomimo że skarżący wprowadził modyfikacje wszędy tam, gdzie istniała obiektywna możliwość swobodnego opracowania, czyli w sposób odmienny graficznie przedstawił treść na marginesie, czym nadał swojemu wzorowi indywidualny charakter.

42 Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

43 W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania – Z. S. i M. P. - wnieśli o jej oddalenie w całości.

III

44 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

45 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

46 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

47 Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

48 Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

49 Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

50 W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie, w ocenie kasatora, miało postać kwalifikowaną, tzn. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie lub niezastosowanie.

51 Sposób sformułowania zarzutów w skardze kasacyjnej powoduje, iż trzeba odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu tychże zarzutów kasacyjnych uznał je za niezasadne.

52 Po pierwsze nie można zasadnie zarzucić Sądowi I instancji, iż naruszył w tejże sprawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 104 i art. 108 p.w.p. wskutek ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia wyroku do – w zasadzie – powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnień decyzji UP RP i nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny w kwestiach: ograniczeń swobody twórczej przy projektowaniu wzoru kartki zeszytu szkolnego, przyjęcia wadliwego modelu zorientowanego użytkownika, normatywnych zasad oceny "indywidualnego charakteru" wzoru, dokonania oceny wyglądu wzoru z pominięciem opisu.

53 Po pierwsze, podkreślić należy, iż nie jest błędem Sądu I instancji powtórzenie twierdzeń UP RP w tej sprawie, z którymi się zgadza i które podziela. Po drugie, Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku odniósł się do zarzutów skarżącego, tj.: 1) na s. 8-9 uzasadnienia wyroku – powołując się na stanowisko doktryny i analizę przeprowadzoną w tej sprawie przez organ patentowy Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż w toku badania wzoru przemysłowego uwzględniane są zasadniczo te cechy, które są dostrzegalne w graficznym przedstawieniu wzoru, a przedmiotem porównania wzorów przemysłowych są całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji, tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej w świetle ich cech istotnych. Opis spornego wzoru przemysłowego był uwzględniony pomocniczo. Na ilustracjach spornego wzoru przemysłowego nie jest widoczny typ czcionki, ani kolor ciemnoniebieski, na co wskazuje skarżący, a co jedynie sygnalizuje opis. Decydujące w sprawie było "zagospodarowanie" przestrzeni na poszczególnych kartkach, które w przypadku spornego wzoru jest bardzo zbliżone do wskazanych w zaskarżonej decyzji odmian przeciwstawionych wzorów przemysłowych; 2) na s. 9 uzasadnienia wyroku odnosząc się do kwestii "indywidualnego charakteru" Sąd I instancji zasadnie uznał, iż rację ma UP RP, że proporcje marginesów i zakratkowanych części "użytkowych", kolorystyka i pionowy sposób przedstawienia marginesów jest podobna. Bardzo zbliżony jest też prostokątny kształt kartek (standardowy zeszyt A5 ma wymiary 21,5 cm x 15 cm). Różnice występują w treści marginesów (w praktyce w zeszytach na każdej kartce jest inna treść).

54 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie ma rację Sad I instancji dochodząc do wniosku, iż powyższe dawało organowi patentowemu podstawę do stwierdzenia, iż ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy (jego odmiany od fig. 2 do fig. 7, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory przemysłowe przeciwstawione; 3) na s. 9 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczących ograniczeń swobody twórczej przytoczył stanowisko skarżącego, iż w jego ocenie jest ona wąska, gdyż ograniczona jest "nie tylko kształtem, cechami użytkowymi zeszytu, ale i wcześniejszym wzornictwem". Sąd I instancji nie podzielił tego stanowiska, i słusznie przychylił się do zdania UP RP, że przykładowo różne mogą być proporcje marginesów oraz części "użytkowej" kartki, a nadto mogą one inaczej być rozmieszczone (s. 17 przedmiotowej decyzji), a zatem: "Mimo pewnych koniecznych uwarunkowań funkcjonalnych w zakresie formatu i kształtu zeszytu, swoboda twórcza w zakresie rozmieszczenia treści na kartach zeszytu pozostawia twórcom pewne możliwości projektowe i nie jest całkowicie ograniczona". Pomimo funkcji przedmiotowych wytworów zakres swobody twórczej nie jest mały, o czym świadczą opisane w decyzji ornamentacje wewnętrznych kartek zeszytów stanowiące materiały dowodowe w sprawie. Opracowujący wzór uprawniony mógł inaczej przedstawić treść, inaczej zastosować marginesy, np. poziomo lub w innych proporcjach, lub wykorzystać inne kolory. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie ma żadnych przepisów prawa, które w sposób sztywny normowałyby "cechy konieczne i zestandaryzowane" zeszytów szkolnych w zakresie "stosunku wielkości powierzchni marginesu do części użytkowej kartki"; 4) na s. 10 zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do zarzutu dotyczącego "zorientowanego użytkownika" wskazując, iż zdaniem skarżącego za zorientowanych użytkowników nie można uznać dzieci, młodzieży i ich rodziców, gdyż: "nie można czynić znaku równości pomiędzy nimi a pracownikami sklepów z artykułami piśmienniczymi". Rację, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma Sąd I instancji, który podkreślił, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale, a ponadto "nie jest uzasadnione wymaganie, by zorientowany użytkownik znał wszystkie wzory przemysłowe z określonego sektora". "Zasadne było zatem uznanie za zorientowanych użytkowników rodziców mających dzieci w wieku szkolnym, dzieci i młodzież oraz pracowników sklepów z artykułami piśmienniczymi. To oni będą decydowali o zakupie zeszytu mając na względzie między innymi ich wygląd oraz ofertę w zakresie zeszytów, w szczególności zeszytów do matematyki, dostępną na rynku."

55 Reasumując powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż wskazane wyżej zarzuty skarżącego kasacyjnie nie znajdują uzasadnionych podstaw. Wbrew twierdzeniom kasatora Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, a fakt, iż inaczej ocenił poszczególne kwestie niż uczynił to skarżący, nie może być uznane za brak stanowiska Sądu I instancji w zakresie zarzutów skargi. Zasadne jest także stanowisko Sądu I instancji, iż Urząd Patentowy RP w niniejszej sprawie przeprowadził całościową i wnikliwa ocenę materiału dowodowego i wbrew stanowisku kasatora wziął pod uwagę rozpoznając sprawę opinię prywatną z dnia [...] października 2012 r., stanowiącą część materiału dowodowego, choć słusznie jej nie podzielił.

56 Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący kasacyjnie nie zawarł zresztą w uzasadnieniu swojej skargi kasacyjnej argumentów na poparcie tego zarzutu, co czyni go gołosłownym.

57 Natomiast zarzut naruszenia art. 108 p.w.p. jest nieprecyzyjny, ponieważ przepis ten składa się z trzech jednostek redakcyjnych (trzech ustępów). Takie uchybienie w konstrukcji skargi kasacyjnej nie pozwala na odniesienie się do tego zarzutu.

58 Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów wskazanych w petitum skardze kasacyjnej, a dotyczących rzekomej sprzeczności miedzy ustaleniami co do zakresu swobody twórczej poczynionymi przez Sąd I instancji w analizowanej sprawie, a ustaleniami dokonanymi w tej kwestii przez WSA w Warszawie w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1717/11 i VI SA/Wa 1744/11 dlatego, że sprawy te nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej tu sprawy (art.134 p.p.s.a.).

59 Sąd II instancji nie uznał także za zasadne zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 p.w.p., co zresztą obrazują powyższe wywody. Sformułowanie tego zarzutu, zawartego w punkcie II petitum skargi kasacyjnej i jego uzasadnienie jest w istocie powtórzeniem argumentów skarżącego kasacyjnie dotyczących zarzutów naruszenia przez WSA w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania, nie ma zatem potrzeby aby Naczelny Sąd Administracyjny powtarzał swoje stanowisko zajęte już w sprawie tych zarzutów.

60 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 2 orzeczeniach.

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r., II GSK 1969/18
  2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r., II GSK 1905/18