Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2358/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2358/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej H. K., J. K. - "K.-T." s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 501/11 w sprawie ze skargi H. K., J. K. - "K.-T." s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 501/11, oddalił skargę H. K. i J. K. - "K.-T." s.c. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

3 Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 W dniu [...] lipca 2010 r. o godz. [...] w miejscowości B. zatrzymano do kontroli autobus marki K. o nr rej. [...], którym wykonywany był w imieniu skarżących regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym.

5 Zatrzymanie pojazdu poprzedzone było kontrolą mobilną (nieoznakowanym pojazdem służbowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa K.-P. w T. za zatrzymanym do kontroli pojazdem), rozpoczętą o godz. [...] z ul. J. w P., następnie na trasie przejazdu przez ul. B. w P., miejscowość P., w kierunku miejscowości B.

6 Dodatkowo, podczas całego przejazdu tj. od przystanku przy ul. J. w P. do końcowego przystanku w miejscowości B., w kontrolowanym pojeździe znajdował się pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa K.-P. w T. p. R. S. Po zakończeniu przewozu przeprowadzono kontrolę pojazdu oraz sporządzono protokół kontroli z dnia [...] lipca 2010 r.

7 W toku kontroli stwierdzono, że przejazd wykonywany w ramach linii regularnej na podstawie zezwolenia [...] odbywał się niezgodnie z ustaloną trasą przejazdu, tj. z pominięciem przystanków ujętych w zezwoleniu w miejscowości I., C., K., R., W. oraz P. ul. I.

8 Ponadto stwierdzono, że przewóz ten wykonywany był również z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu, gdyż zgodnie z okazanym rozkładem jazdy przewóz z przystanku przy ul. J. w miejscowości P. winien rozpocząć się o godz. [...], natomiast został rozpoczęty o godz. [...]. Powyższe potwierdził w swoich zeznaniach p. R. S. - pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa K.-P. w T., który oświadczył, że od godz. [...] czekał na przystanku przy ul. J. w P. na autobus z B., na który winien przyjechać o godz. [...] autobus należący do firmy K. – T. s.c.

9 W związku z powyższym K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. (zwany dalej "WITD") decyzją z dnia [...] października 2010 r. w związku ze stwierdzonymi naruszeniami: wykonywaniem transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków na podstawie art. 92 ust.1 i ust.4 w zw. z lp. 2.2. pkt 3 załącznika do u.t.d. nałożył na przedsiębiorcę karę 3.000 zł oraz wykonywaniem transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu na podstawie art. 92 ust.1 i ust.4 w zw. z lp. 2.2 lit. 2 załącznika do u.t.d. nałożył na przedsiębiorcę 500 zł – w sumie 3.500 zł.

10 W wyniku wniesionego przez skarżących odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie podzielając argumentów przytoczonych w odwołaniu. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że w dniu kontroli strona wykonywała transport drogowy osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków oraz godzin przyjazdu i odjazdu.

11 W skardze na tę decyzję skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Także uzasadnienie przedmiotowej decyzji nie spełnia warunków art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, a także dowodów na których się oparł oraz nie wyjaśnił przyczyn których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

12 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

13 Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że nie budzą wątpliwości ustalenia organu, iż w dniu kontroli tj. [...] lipca 2010 r. pojazd o nr rej. [...] wykonywano regularny transport drogowy z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na trasie I. – P. – B., które polegało na tym, że przewóz rozpoczęty został w miejscowości P. z przystanku mieszczącego się przy ul. J., zamiast z miejscowości I., zgodnie z okazanym do kontroli zezwoleniem oraz rozkładem jazdy. W ten sposób przejazd kontrolowanego autobusu odbył się z pominięciem przystanków ujętych w zezwoleniu w miejscowościach: I., C., K., R. oraz W.

14 W ocenie Sądu I instancji nie budziły również wątpliwości ustalenia organu, że przewóz ten wykonywany był z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu w zakresie dotyczącym godzin odjazdu i przyjazdu autobusu, gdyż zgodnie z okazanym w trakcie kontroli rozkładem jazdy, przewóz z przystanku przy ul. J. w miejscowości P. winien rozpocząć się o godz. [...], natomiast został rozpoczęty o godz. [...].

15 Odnosząc się do zarzutu skarżącego sformułowanego na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. w którym twierdził on, że w postępowaniu organu I instancji doszło do bezprawnej prowokacji mającej na celu ukaranie skarżącego karą pieniężną. Prowokacja polegać miała na tym, że współdziałający z Inspektorami Transportu Drogowego pracownik Urzędu Marszałkowskiego wszedł w miejscowości P. do kontrolowanego pojazdu i namówił kierowcę do zawiezienia go do B., zaś "zarówno kontrolujący pracownicy Urzędu Marszałkowskiego, jak i Inspektorzy winni wiedzieć, że autobus nie wykonuje kursu wynikającego z rozkładu jazdy", Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 67 ust.1 u.t.d. Inspekcja Transportu Drogowego ma prawo współdziałać między innymi z inspektorami Urzędów Marszałkowskich, z uwzględnieniem ich właściwości i kompetencji, które wynikają z art. 89 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. f u.t.d.

16 WSA w B. wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, kontrola nie została przeprowadzona "z nieoznakowanego samochodu Urzędu Marszałkowskiego" tylko podczas postoju autobusu na końcowym przystanku rozkładu jazdy, tj. w B. na ul. P. (dworzec PKS), a wynika to jednoznacznie z protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2010 r., w którym stwierdza się, że "(...) po zakończeniu przewozu przeprowadzono kontrolę pojazdu oraz sporządzono protokół kontroli". To, że przedmiotowa kontrola była poprzedzona obserwacją skontrolowanego następnie autobusu (nieoznakowanym samochodem służbowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa K.-P. w T.) nie ma żadnego istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie, gdyż pojazdem tym nie zatrzymywano, w rozumieniu art. 71 u.t.d. autobusu skarżącego.

17 W konkluzji Sad I instancji uznał , że opisane wyżej czynności kontrolne odbyły się w trybie przepisu art. 69 ust.1a pkt 2) u.t.d., gdyż odbyły się podczas postoju pojazdu - na przystanku końcowym trasy, po zakończeniu przejazdu autobusu na linii regularnej, tj. bez zatrzymywania pojazdu w trakcie kontroli drogowej pomiędzy przystankami. Co godzi się podkreślić, czynności tych dokonał inspektor transportu drogowego, a nie – jak sugeruje skarżący – inspektorzy Urzędu Marszałkowskiego (ci ostatni byli przesłuchani w sprawie w charakterze świadków, podobnie jak kierowca kontrolowanego pojazdu).

18 W skardze kasacyjnej H. K. i J. K. wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

19 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji naruszenia proceduralnego w postępowaniu przed organem polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 69 i art. 71 ustawy z dnia o transporcie drogowym poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżących o niezgodności kontroli z prawem co miało związek z przeprowadzeniem jej z nieoznakowanego pojazdu Urzędu Marszałkowskiego.

20 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucili zaskarżonym decyzjom pominięcie i brak obiektywnego uwzględnienia stanu faktycznego oraz zaaprobowanie tego stanowiska przez Sąd I instancji.

21 Ponadto, zdaniem wnoszących skargę kasacyjną Inspekcja Transportu Drogowego dokonała kontroli z naruszeniem art. 69 i art. 71 u.t.d., ponieważ zatrzymanie pojazdu do kontroli nastąpiło w miejscu nieoznakowanym.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

24 Nie ulega wątpliwości, że skarżący w dniu kontroli drogowej wykonywali przewóz regularny osób w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu nr [...], dotyczących: ustalonej trasy przejazdu oraz godzin odjazdu i przyjazdu.

25 W art. 18b ust. 1 u.t.d. zostały określone zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Z punktu 7 tego artykułu wynika, że przewozy regularne winny być wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, zaś zgodnie z treścią punktu 2 i 3 rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych; a wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Natomiast ustęp 2 pkt 2 i 3 tego artykułu stanowi, że podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się: korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów; a także zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy.

26 Obowiązujący rozkład jazdy stanowi zgodnie z art. 20 ust. 1a) u.t.d. załącznik do zezwolenia.

27 Ustalenia poczynione w toku kontroli w sposób jednoznaczny dowodzą, czego skarżący nie kwestionują, że kierujący autobusem wykonywał przejazd niezgodnie z ustaloną trasą, oraz naruszył określone w zezwoleniu godziny odjazdu i przyjazdu. Te naruszenia znajdują potwierdzenie w jego zeznaniach i protokole kontroli. Uzasadniało zatem nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz lp. 2.2. pkt 3, lp. 2.2 lit. 2 (w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania zaskarżonej decyzji) załącznika do tej ustawy.

28 Zebrany w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez Sąd I instancji. Skarżący nie zakwestionowali skutecznie poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierującego pojazdem bez obecności skarżących, nie uzasadnia zarzutu, że materiał dowodowy został zgromadzony wadliwie, zwłaszcza, że zeznania świadka znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.

29 W związku z powyższym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut sprowadzający się do lakonicznego stwierdzenia, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. zaakceptował niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik sprawy, jest niezasadny.

30 Bezzasadne są też zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 69 i art. 71 u.t.d. mające na celu wykazanie nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli drogowej. Treść art. 69 u.t.d. składającego się z kilku jednostek redakcyjnych określa obowiązek wykonywania czynności kontrolnych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w umundurowaniu oraz posługiwania się legitymacją służbową i znakiem identyfikacyjnym. Skarżący nie podjęli nawet próby wyjaśnienia, na czym miało polegać naruszenie tego przepisu. Zarzut ten jest więc pozbawiony jakichkolwiek podstaw, tym bardziej, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna potwierdza, że kontrolujący byli ubrani w kamizelki z napisem "Inspekcja Transportu Drogowego". Kamizelka ostrzegawcza jest zaś jednym z zasadniczych składników umundurowania Inspekcji Transportu Drogowego, zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 maja 2009 r. w sprawie umundurowania Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. U. Nr 82, poz. 688 ze zm.), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 69 ust. 3 u.t.d.

31 Z kolei zgodnie z treścią art. 71 u.t.d. zatrzymać pojazd do kontroli mogą umundurowani inspektorzy, znajdujący się w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Naruszenia tego przepisu skarżący upatrywali w zatrzymaniu pojazdu do kontroli w miejscu nieoznakowanym. Zarzut ten jest bezpodstawny, bowiem oznaczenie miejsca kontroli znakiem ostrzegawczym ustawionym przy samochodzie służbowym Inspekcji Transportu Drogowego zostało również potwierdzone w dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy.

32 W konkluzji wskazać należy, że Skarżący przedsiębiorcy wykonując kontrolowany przewóz naruszyli przepisy ustawy o transporcie drogowym, to jest warunki określone w wydanym na jej podstawie zezwoleniu. Nie zachowali elementarnych wymogów bezpieczeństwa, do których należą niewątpliwie zatrzymywanie się i wysadzanie pasażerów na określonych przystankach. Okoliczności takie, jak zła pogoda – "przenikliwe zimno" i deszcz, czy też zlikwidowanie niektórych przystanków – nawet jeśli miały miejsce, nie należą z całą pewnością do kategorii nieprzewidywalnych dla przeciętnego przedsiębiorcy, zajmującego się zawodowo świadczeniem usług transportowych. Nie mieszczą się zatem w dyspozycji art. 93 ust. 7 u.t.d. Z uwagi na ochronę wartości, jaką jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, przystanki autobusowe znajdują się w określonych miejscach – zatoczkach. W przypadku zaś ewentualnej likwidacji niektórych dotychczasowych przystanków, czy też utworzenia nowych, należy prowadzoną działalność dostosować do nowych realiów, np. występując o zmianę dotychczasowego lub udzielenie nowego zezwolenia.

33 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

34 .