Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2309/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2309/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia del. WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 313/11 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 313/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. o nr [...] (znak [...]) w sprawie ze skargi [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Orzekł także o zwrocie kosztów postępowania sądowego jak też o niepodleganiu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

3 Sąd I instancji przyjął, że po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego należy wyjaśnić zagadnienia związane z przekazaniem gospodarstwa rolnego. Chodzi o daty kiedy to miało miejsce, skoro z decyzji organu II instancji wynika, że w dniu [...] stycznia 2005 r. [...] przejął od [...] działkę o nr [...] zakwalifikowanej do przyznania płatności. Natomiast nie wiadomo, kiedy znalazły się w posiadaniu obdarowanego pozostałe działki. Z § 8 aktu notarialnego wynika tylko tyle, że grunty będące przedmiotem darowizny, znalazły się w posiadaniu obdarowanego jeszcze przed jego sporządzeniem i podpisaniem. W tym ostatnim zakresie należy przeprowadzić uzupełniające postępowanie (poprzez przesłuchanie stron umowy) i wydać stosowną decyzję uwzględniając linię orzecznictwa sądów administracyjnych. Wynika to z treści art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), że warunkiem otrzymania przez producenta rolnego płatności obszarowej jest spełnienie kumulatywnie trzech przesłanek: wykazanie faktu posiadania gospodarstwa rolnego, utrzymanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz wykazanie łącznej powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do objęcia płatnościami bezpośrednimi nie mniejszej niż 1 ha.

4 Ocena powyższa wynikała z następującego stanu faktycznego. W dniu [...] czerwca 2004 r. [...] złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W dniu [...] stycznia 2005 r. do organu wpłynęła umowa darowizny zawarta 6 dni wcześniej, mocą której małżonkowie [...] w związku z zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego darowali synowi i synowej małżonkom [...] nieruchomości stanowiące gospodarstwo rolne. W dniu [...] marca 2005 r. organ I instancji przyznał [...] płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 i przyznano płatność jednolitą i uzupełniającą; zaś w dniu [...] października 2010 r. organ II instancji stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność tych decyzji. Utrzymana została przez organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. podlegającą ocenie w niniejszym postępowaniu. Podstawą podjęcia tej decyzji była treść wyżej wymienionych przepisów a więc, że posiadanie gruntów rolnych winno być spełnione na dzień wydania decyzji.

5 Sąd I instancji przyjął, że kwestia posiadania przez beneficjenta działek rolnych powinna być rozstrzygana przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu płatności za wskazany okres. Chodzi o objęcie wnioskiem składanym w okresie od 15 marca do 15 maja całego roku i spełnienia kryteriów stanu posiadania gruntów rolnych na dzień złożenia wniosku. Wykładnia logiczna prowadzi także do takiego wniosku.

6 Nie podzielił Sąd I instancji poglądu, że w sprawach dopłat organy rozstrzygają biorąc pod uwagę stan faktyczny w dacie wydania decyzji.

7 Powyższe argumenty przyczyniły się do uwzględnienia skargi.

8 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku w całości Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego. Chodzi o art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnych płatnościach z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi oraz zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

9 W uzasadnieniu podał, że błędna jest wykładnia przepisów o przysługujących za rok kalendarzowy płatnościach bezpośrednich, pomimo ustania posiadania części gospodarstwa rolnego na dzień wydania decyzji w następnym roku kalendarzowym. Stan faktyczny z daty wydania decyzji wynika z treści art. 4 ust. 1 tej ustawy i należy go powiązać z art. 74 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2004 r. o nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji i zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Wynika z tego, że w przypadku przekazywania całego gospodarstwa przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego pomoc nie przysługuje. Zgodnie z art. 74 ust. 6 tego rozporządzenia państwa członkowskie mogą zdecydować się tam gdzie ma to zastosowanie o przyznaniu pomocy przekazującemu. Z delegacji tej ustawodawca krajowy nie skorzystał na gruncie obowiązujących w 2005 r. przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Cytowane wyżej przepisy potwierdzają zasadę, że płatność przyznawana jest tylko producentowi rolnemu, który aktualnie jest posiadaczem gruntów zadeklarowanych do tej płatności. Potwierdza to orzecznictwo NSA w wyroku z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 11/10, jak też SA/Wr 1891/93. Przepis szczególny może nakazywać inne odniesienie czasowe, ale omawiana regulacja takiego odniesienia nie przewiduje. Powyższa interpretacja potwierdzana jest także przez przepisy art. 17 i 18 rozporządzenia nr 1782/2003 w zakresie kontroli. Przyjęcie tezy Sądu I instancji powoduje wymknięcie się spod kontroli organów weryfikacji w zakresie realizacji przez rolnika ciążącego na nim obowiązku. Wykładnia art. 2 ust. 1 i 2 ustawy przyznaje płatność temu producentowi rolnemu, który posiada grunty rolne w chwili wydania decyzji o przyznaniu płatności, niezależnie od roku kalendarzowego, w którym decyzja zostanie wydana. Płatności nie są dopłatami za dany rok kalendarzowy. Teza ta obowiązuje bez względu na to, że grunty rolne zostaną przekazane w roku kalendarzowym następnym po tym, w którym nastąpiło złożenie wniosku. Wytyczne Sądu I instancji są bezzasadne i złożenie skargi kasacyjnej jest uzasadnione i stało się konieczne do złożenia.

10 Nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną [...]

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

13 Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, art. 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

14 Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

15 Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, o których mowa wart. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Tak ustalony stan faktyczny uzasadniał przyjętą przez Sąd I instancji podstawę do zastosowania prawa materialnego.

16 Kasator powołując naruszenie prawa materialnego zarzut sprowadził do błędnej wykładni art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Chodzi o to, że przyznanie płatności bezpośrednich "producentowi rolnemu" pomimo ustania posiadania gospodarstwa rolnego na dzień wydania decyzji w następnym roku kalendarzowym nie jest uzasadnione. Oznacza to, że kwestia sporna w przedmiotowym postępowaniu sprowadziła się do rozstrzygnięcia – czy przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych decyzją z dnia 8 marca 2005 r. z uwagi na przeniesienie przez niego posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz syna i synowej w okresie od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji przyznającej płatności, stanowi – jak uznały to organy obu instancji rażące naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

17 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuzasadniony.

18 Nie ulega wątpliwości, że powyższa kwestia sporna winna być rozstrzygnięta w oparciu o art. 2 ust. 1 i 2 powyższej ustawy oraz niewymieniony w zarzucie lecz uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 4 ust. 1 tej ustawy w kontekście oceny istniejących podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w związku z tym, że niniejsze postępowanie prowadzone było w trybie kwalifikowanym a więc w trybie nadzwyczajnym. Upoważnia to do oceny – czy istniały podstawy do uruchomienia tego trybu i przyjęcia rażącego naruszenia przepisów dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

19 Mając na względzie treść wyżej wymienionego art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, trafnie Sąd I instancji przyjął, że przyznanie [...] płatność bezpośrednią do gruntów rolnych decyzją z [...] marca 2005 r. z uwagi na przeniesienie przez niego posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz syna i synowej w okresie od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji przyznającej płatność, nie stanowi rażącego naruszenia przepisów dających podstawę do stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

20 Stanowisko to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowe z następujących powodów:

21 Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową, która stanowi wyjątek od wymienionej w art. 16 k.p.a zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwości eliminacji z obrotu prawnego tylko decyzji dotkniętych poważnymi wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji oznacza wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na dotknięcie jej ciężką wadliwością od chwili jej wydania (J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 699). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie rozpoznaje sprawy ponownie co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. O ile stwierdził, że zachodzi podstawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, to ma obowiązek zbadać – czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. W postępowaniu tym organ nie jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a. skoro celem i istotą takiego postępowania jest ustalenie przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Wyłączeń w tym zakresie przepisy nie przewidują (wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r. sygn. akt IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985 r. sygn. akt I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1142/06, niepubl.).

22 Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia normy prawnej a utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest zasadne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą postępowania prowadzonego w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa czemu dal też wyraz w niniejszej sprawie Sąd I instancji. Oznacza to, że dla uznania wystąpienia kwalifikowanego naruszenia prawa konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, że miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych.

23 Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podzielając stanowisko organu I instancji uznał, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z dyspozycją wyżej wymienionego przepisu, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska zwane "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatności, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Natomiast na mocy art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji przyznającej płatności, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwsze wniosek.

24 Jak wskazano w stanie faktycznym sprawy, wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2004 został złożony [...] czerwca 2004 r. Natomiast umową darowizny sporządzonej aktem notarialnym zawartym [...] stycznia 2005 r. darowano synowi i synowej nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne o czym poinformowano organ w dniu [...] stycznia 2005 r. Oznacza to, że zmiana stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie nastąpiła po zakończeniu roku kalendarzowego 2004, której dotyczył wniosek producenta o przyznaniu płatności bezpośrednich. Płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane przy przyjęciu założenia, że stan posiadania połączony jest z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej, który powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności, czyli w przedmiotowej sprawie w roku 2004. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w tej sprawie (wyrok NSA z 19 grudnia 2008 r., II GSK 559/08). Przeniesienie zatem posiadania przez [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. nie miało wpływu na wysokość przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2005 r. płatności bezpośrednich.

25 Słusznie zatem Sąd I instancji wywiódł, że wniosek o przyznanie płatności za rok 2004 złożony został we właściwym terminie i przez cały ten rok skarżący był nieprzerwanie posiadaczem swojego gospodarstwa a fakt, że organ wydał decyzję dopiero [...] marca 2005 r. nie mógł wpłynąć na przyznaną pomoc finansową.

26 Oceny powyższej nie może zmienić odwołanie się kasatora do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2011 r., II GSK 11/10, w sytuacji gdy wyrok ten został wydany w innym stanie faktycznym sprawy. Przeniesienie gospodarstwa rolnego nastąpiło przed upływem danego roku kalendarzowego jak też treści art. 4 ust. 1 ustawy. O ile nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na innego producenta rolnego, płatność przysługuje wówczas przejmującemu gospodarstwo pod warunkiem złożenia wniosku, o którym mowa w wyżej wymienionym art. 4 ust. 1 ustawy. Wymóg złożenia wniosku przez przejmującego oznacza, że brak jest normatywnej podstawy do automatycznego pozbawienia płatności wcześniejszego posiadacza o ile wykaże spełnienie warunku do otrzymania płatności objętych wnioskiem we wcześniejszym roku kalendarzowym. Złożony wniosek przez nowego nabywcę wszczyna nowe postępowanie o przyznanie mu stosownych dopłat. Analiza tego przepisu nie uzasadnia twierdzenia, że nowy posiadacz zyskuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku innego producenta rolnego o przyznanie płatności do tych samych działek. Z przepisu tego nie wynika co należy wyraźnie podkreślić, aby nowy posiadacz gospodarstwa rolnego mógł domagać się pozbawienia dotychczasowego posiadacza prawa do dopłat. Każdy z nich: posiadacz poprzedni na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i posiadacz nowy na podstawie art. 4 ust. 1 tej ustawy ma swój interes prawny do domagania się przyznania dopłaty. Rolą organu wówczas, jest ustalenie w odrębnych postępowaniach, któremu należy przyznać dopłaty za dany okres, a w stosunku do którego wydać decyzję odmawiającą przyznania żądanych dopłat. W konsekwencji przeszkodą do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok kalendarzowy nie mogą być zmiany stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego.

27 Powyższe rozważania jednoznacznie wskazują, że oceny tej nie zmieniają regulacje zawarte w art. 17 i 18 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71, (WE) nr 2529/2001 i art. 74 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2004 r. nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w powołanym wyżej rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, do których odwołał się także kasator. Przepisy te nie pozbawiają możliwości obowiązkowej kontroli przedmiotu wniosku o przyznanie tych płatności w każdym czasie skoro uprawnienia producenta rolnego do płatności mają charakter zindywidualizowanego świadczenia podmiotowego. Przy niespełnieniu norm tam zawartych zaleca się cofnięcie pomocy w całości lub w części w oparciu o kryterium proporcjonalności, obiektywności i stopniowości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby akceptacja powyższego poglądu stała w sprzeczności z obowiązkami kontrolnymi wynikającymi z powyższych przepisów, a w szczególności by uniemożliwiała przeprowadzenie kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Tym samym i z tego powodu, podniesiony zarzut należało uznać za bezzasadny.

28 Reasumując należy przyjąć, że powołane wyżej przepisy nie przewidują dodatkowego wymogu, który stanowił podstawę do przyjęcia rażącego naruszenia prawa w zakresie uzależnienia posiadania gospodarstwa przez producenta rolnego do dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności.

29 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego budzić może wątpliwość zalecony przez Sąd I instancji zakres przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego skoro ta część nie została przez kasatora zakwestionowana. Znaczenie takich wytycznych może mieć wpływ jedynie w sytuacji gdyby nowy nabywca także domagał się dopłat za rok 2004 w związku ze złożonym wnioskiem i znaczenie wówczas miałby art. 4 ust. 1 ustawy.

30 Z powyższych względów na podstawie art. 184 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.