Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r., II GSK 2167/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r., II GSK 2167/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 274/14 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 274/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
3 Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
4 W dniu 8 listopada 2012 r., w toku kontroli drogowej autobusu marki Mercedes-Benz, którym przedsiębiorca J. Z. (dalej powoływany również, jako: skarżący) wykonywał regularny przewóz osób na linii Osiek – Oświęcim stwierdzono, że autobus ten nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu, gdyż nie posiadał oznakowanych wyjść awaryjnych, bocznej tablicy kierunkowej, napisu określającego liczbę miejsc w pojeździe. Ponadto autobus był wyposażony tylko w jedną gaśnicę, a w okazanej przez kierowcę apteczce były tylko dwa bandaże, wata i plaster, przy czym ważność tych produktów, poza watą, skończyła się w 2009 r. Stwierdzono również, że doszło do naruszenia warunków wykonywania przewozu regularnego określonych w zezwoleniu poprzez wysadzenie dwóch pasażerek na Alei Tysiąclecia w Oświęcimiu koło Lodowiska w miejscu nieoznaczonym, jako przystanek.
5 Pierwsza decyzja, jaka zapadła w tej sprawie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł została uchylona decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. w celu zbadania, czy w stanie faktycznym nie zaistniały przesłanki z art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, dalej: u.t.d.) oraz ustalenia, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do ewentualnej likwidacji przystanku przy lodowisku w Oświęcimiu i czy strona przy dołożeniu należytej staranności mogła powziąć powyższe informacje przed dniem kontroli drogowej.
6 Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD), decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nałożył na przedsiębiorcę J. Z. karę pieniężną w wysokości 8000 zł, na którą składały się kary za stwierdzone podczas kontroli naruszenia polegające na:
7 1) wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – 5000 zł) oraz
8 2) wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (l.p. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - 3000 zł).
9 W odniesieniu do pierwszego z wymienionych naruszeń organ I instancji stwierdził, że kontrolowany pojazd nie posiadał oznakowanych wyjść awaryjnych, bocznej tablicy kierunkowej, napisu określającego liczbę miejsc w pojeździe, był wyposażony tylko w jedną gaśnicę, natomiast okazana przez kierowcę apteczka zawierała tylko dwa bandaże, watę i plaster, przy czym ważność produktów, poza watą, skończyła się w 2009 r. Natomiast w zakresie drugiego naruszenia organ wskazał, że z informacji udzielonych przez Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu Wydział Komunikacji i Transportu wynika, iż przystanek przy Lodowisku do dnia 10 lipca 2013 r. nie został zlikwidowany. W tym stanie rzeczy, w ocenie WITD, kierujący autobusem nie miał żadnej podstawy do zatrzymania się przy Alei Tysiąclecia w Oświęcimiu w miejscu nieoznaczonym, jako przystanek, i wysadzenia tam pasażerek, gdyż zgodnie z obowiązującym go rozkładem jazdy powinien zatrzymać się na przystanku o nazwie "Lodowisko". Tymczasem z zeznań kierowcy wynika, że to przedsiębiorca zlecił mu zatrzymanie się przy ulicy, bez wjeżdżania na parking przy Lodowisku. WITD stwierdził również, iż nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, zaś strona, prawidłowo wezwana, nie przedstawiła dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, lub że za stwierdzone naruszenia na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zdaniem organu I instancji, przedsiębiorca, jako profesjonalista ma obowiązek i powinność zadbać o należyte wykonywanie ciążących na nim obowiązków ujętych w przepisach regulujących daną sferę prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec powyższego organ uznał, iż okoliczności sprawy jasno wskazują, że strona miała wpływ i godziła się na powstałe naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego.
10 Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3, art. 92 a ust. 1, 2, 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.2.3 i lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, § 18 ust. 1 pkt 11 i 13, § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z dnia 26 lutego 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury) utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
11 W ocenie organu odwoławczego, WITD prawidłowo nałożył karę pieniężną za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego. Organ II instancji zastrzegł przy tym, że powyższą karę odnosić należy wyłącznie do niespełnienia warunku technicznego, jakim jest brak tablicy bocznej kierunkowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że elementy wyposażenia zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zaliczone zostały do warunków dodatkowych, które spełniać musi autobus, bez względu na to jaki rodzaj przewozu jest nim wykonywany. Natomiast Ip. 2.5.1. sankcjonuje tylko takie braki warunków technicznych autobusu, które związane są z wykonywaniem określonego rodzaju przewozu regularnego. Przykładem takiego braku jest właśnie brak tablic kierunkowych, które zgodnie z ww. rozporządzeniem wymagane są przy wykonywaniu określonego rodzaju przewozu, tj. przewozu regularnego w komunikacji publicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż takie elementy wyposażenia jak: oznaczenia wyjść awaryjnych, gaśnica, apteczka i napisy wskazujące dopuszczalną liczbę miejsc do siedzenia i do stania zaliczone zostały do warunków dodatkowych, które spełniać musi autobus, bez względu na to, jaki rodzaj przewozu jest nim wykonywany, co wynika z § 18 ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Natomiast lp. 2.5.1. sankcjonuje tylko takie braki warunków technicznych autobusu, które związane są z wykonywaniem określonego rodzaju przewozu regularnego - w tym przypadku tablicy kierunkowej bocznej. Według organu odwoławczego, WITD dokonał rozszerzającej wykładni lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d, co niewątpliwie jest błędem. Niemniej jednak, zdaniem organu II instancji, powyższy błąd nie ma wpływu na wynik postępowania, gdyż już sam brak tablicy kierunkowej jest wystarczający do uznania, że strona dopuściła się naruszenia określonego w l.p. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Za wskazane naruszenie organ ma bowiem obowiązek wymierzyć karę 5000 zł bez względu na to, czy autobus nie odpowiadał jednemu czy kilku wymaganym warunkom technicznym.
12 Zdaniem GITD, prawidłowo także nałożono na stronę karę za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Z ustaleń poczynionych w toku kontroli wynika bowiem, że kierowca wykonując przewóz na linii Osiek - Oświęcim zatrzymał się w celu wysadzenia dwóch pasażerek w miejscu, które nie było oznaczone jako przystanek. Przyczyną zatrzymania się kierowcy w tym miejscu był brak właściwej informacji ze strony przedsiębiorcy wykonującego przewóz, który nie wyjaśnił kierowcy, że przewidziany w rozkładzie jazdy przystanek Oświęcim - Lodowisko jest na parkingu przy lodowisku, a nie przy ulicy. Zdaniem organu II instancji, przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku poinstruowania kierowcy o wszystkich związanych z przewozem warunkach, w szczególności o rozkładzie jazdy, w tym o trasie przewozu i o miejscach będących przystankami, co w konsekwencji doprowadziło do zaistnienia naruszenia. Według GITD, w odniesieniu do odwołującego się, brak jest możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na to, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mógł przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły.
13 Oddalając skargę J. Z. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (WSA) wskazał, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest między stronami niesporny. Skarżący nie kwestionuje, że wykonywał przewóz drogowy pojazdem, który nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej, a także, że kierowca wysadził dwie pasażerki na Alei Tysiąclecia w Oświęcimiu koło Lodowiska w miejscu nieoznaczonym, jako przystanek. Skarżący kwestionuje natomiast ocenę prawną tych zdarzeń przez organ i wywiedziony skutek w postaci nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Za nietrafne Sąd I instancji uznał zarzuty skargi naruszenia art. 92a ust. 1 lp. 2.5.1 zał. nr 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie nałożenia kary za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego w związku z brakiem tablicy kierunkowej. W tym zakresie WSA podzielił stanowisko organu, że sam brak tablicy kierunkowej stanowi naruszenie "wymaganych warunków technicznych", o których mowa w l.p. 2.5.1 ww. załącznika, związanych bezpośrednio z rodzajem przewozu, tj. wykonywaniem przewozu regularnego. W ocenie WSA, nie jest również uzasadniony zarzut skarżącego, że stwierdzone przez organ II instancji naruszenie prawa przez organ I instancji polegające na nieuprawnionym rozszerzeniu katalogu naruszeń warunków technicznych, zobowiązywało organ II instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, wbrew zarzutom strony, decyzja WITD nie cechowała się rażącym naruszeniem prawa materialnego. Z uwagi na to, że do nałożenia kary wystarczające było stwierdzenie jednego naruszenia wymaganych warunków technicznych (braku tablic kierunkowych), to wskazanie w decyzji organu I instancji również na inne braki wyposażenia kontrolowanego autobusu (m. in. apteczka, gaśnice) nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, a więc nie obligowało organu II instancji do uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem WSA, organ II instancji nie naruszył zasady dwuinstancyjności, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwie niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie art. 92a ust. 1 ww. ustawy i nałożenie kary.
14 Odnośnie naruszenia l.p. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym WSA w Krakowie wskazał, że skarżący nie kwestionuje samego zdarzenia, uważa jedynie, że powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 tej ustawy, gdyż nie został poinformowany o zlikwidowaniu przystanku, na którym wysadzono dwie pasażerki. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Takie zwolnienie może mieć miejsce, gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Tymczasem z ustaleń poczynionych w toku kontroli wynika, że kierowca wykonując przewóz na linii Osiek - Oświęcim zatrzymał się w celu wysadzenia dwóch pasażerek w miejscu, które nie było oznaczone, jako przystanek. Wbrew zarzutom skargi nie doszło też do likwidacji przystanku. Zmianie nie uległy również warunki zezwolenia dotyczące ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. Wskazana przez kierowcę przyczyna odstąpienia od ustalonej trasy przejazdu i zatrzymania się kierowcy w miejscu niebędącym przystankiem, nie może być uznana za okoliczność zwalniającą przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podnoszona przez kierowcę okoliczność braku właściwej informacji ze strony przedsiębiorcy wykonującego przewóz, który nie wyjaśnił kierowcy, że przewidziany w rozkładzie jazdy przystanek Oświęcim - Lodowisko jest na parkingu przy lodowisku, a nie przy ulicy, nie może być uznana za obiektywną przyczynę egzoneracyjną, zwalniającą przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Według Sądu I instancji, trafnie wskazuje organ, że przedsiębiorca nie wywiązał się należycie z obowiązku poinstruowania kierowcy o wszystkich warunkach związanych z przewozem, w szczególności o rozkładzie jazdy, w tym o trasie przewozu i o miejscach będących przystankami, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia warunków przewozu.
15 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. Z. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego:
16 1) art. 92 a ust.1 u.t.d. w zw. z l.p.2.5.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie - w zakresie nałożenia kary za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego w związku z brakiem tablicy kierunkowej;
17 2) art. 92 c ust.1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania art. 92 a ust.1 u.t.d. i nałożenia kary.
18 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów postawionych w jej petitum. W zakresie zarzutu wskazanego w punkcie 1 J. Z. wskazał, że nie znajduje uzasadnienia pogląd, że brak tablic kierunkowych stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu należy traktować jako naruszenie warunków technicznych. Ponadto nie zgodził się z oceną, że rozszerzająca wykładnia l.p.2.5.1. załacznika nr 3 dokonana przez organ I instancji nie miała wpływu na wynik sprawy.
19 Z kolei uzasadniając zarzut sformułowany w punkcie 2 skarżący kasacyjnie podniósł, że dochował wszystkich wymagań wymienionych w art. 92 c ust.1 pkt 1 u.t.d. Zaakcentował, że to organ zarządzający przystankami powinien poinformować przewoźników, z którymi zawarte zostały umowy, czy nastąpiła modyfikacja tychże przystanków i gdzie, po tejże modyfikacji, rozmieszczenia będą się znajdować.
20 Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
21 Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
22 Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pełnomocnik organu, będący radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
24 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
25 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a.
26 W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto wyłącznie za zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
27 Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisu. Najkrócej rzecz ujmując, błędna wykładnia to błędne rozumienie przepisu prawa. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego powinien wskazywać przepis prawa materialnego, zawierać określenie, na czym polegało błędne rozumienie oraz wskazanie, jak w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, przepis powinien być prawidłowo rozumiany. Niewłaściwe zastosowanie - to zastosowanie prawidłowo rozumianego przepisu w sytuacji, w której nie powinien on zostać zastosowany lub przeciwnie - niezastosowanie prawidłowo rozumianego przepisu, mimo że powinien on zostać zastosowany.
28 Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona składająca ten środek zaskarżenia, przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Prawidłowo sformułowana skarga kasacyjna nie może tym samym ograniczać się tylko do wyliczenia przepisów, które miały być naruszone zaskarżonym wyrokiem. Musi ona zawierać także uzasadnienie wszystkich postawionych w jej treści zarzutów, co jednoznacznie wynika z art. 176 p.p.s.a. określającego elementy konstrukcyjne omawianego środka zaskarżenia. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno więc zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, dlaczego strona uważa, że sąd I instancji naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, ewentualnie w obu tych postaciach jednocześnie. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni.
29 Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było niezbędne z uwagi na sposób sformułowania podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie, nie w pełni odpowiadające warunkom, jakie stawia temu środkowi zaskarżenia ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
30 Z tego samego względu konieczne stało się przypomnienie, że Sąd I instancji zaakceptował, jako zgodne z prawem, stanowisko organu o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych, na którą składały się kary za stwierdzone podczas kontroli drogowej dwa naruszenia wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym mianowicie: 5000 zł za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego z uwagi na brak tablicy bocznej kierunkowej (lp. 2.5.1) oraz 3000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków z uwagi na wysadzenie pasażerek autobusu w miejscu niewyznaczonym, jako przystanek (l.p. 2.2.3).
31 Analiza zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia wskazuje, że zarzut sformułowany w punkcie 1 petitum niniejszej skargi odnosi się do pierwszego z wymienionych naruszeń, natomiast zarzut 2 – do drugiego naruszenia.
32 Uzasadniając zarzut opisany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej (naruszenie art. 92 a ust.1 u.t.d. w zw. z l.p.2.5.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie) skarżący podaje, jaka powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu, odwołując się w tym zakresie do stanowiska zawartego w wyroku WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 628/10 oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym sprzed i po nowelizacji dokonanej ustawą z 16 września 2011 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 244, poz.1454) - v. str. 4-5 uzasadnienia. Konkludując zaś stwierdza, że nie znajduje uzasadnienia pogląd Sądu I instancji, iż brak tablic kierunkowych, stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu, należy traktować, jako naruszenie warunków technicznych. Z powyższego wynika zatem, że istnieje zasadnicza rozbieżność między treścią zarzutu a jego uzasadnieniem (zarzut dotyczy niewłaściwego zastosowania, uzasadnienie zaś błędnej wykładni przepisu). Tymczasem w świetle tego, co powiedziano na temat związania granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie uściślać bądź konkretyzować podniesionych zarzutów kasacyjnych. Już tylko z tego względu wzmiankowany zarzut nie może być przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniony. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo wyłożył l.p. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. zasadnie uznając, że sankcjonowane tym przepisem wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, obejmuje również brak wymaganego wyposażenia autobusu, jakim jest, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe. Niewątpliwie punktem wyjścia do dokonania wykładni powyższych przepisów jest odwołanie się do treści art. 66 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej także: p.r.d.). Przepis ten stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby korzystanie z niego nie naruszało warunków określonych w punktach od 1 do 6 ustępu 1 art. 66 p.r.d. Zamieszczając powołany wyżej przepis prawa w dziale III zatytułowanym "Pojazdy" w rozdziale 1 zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów" tym samym wskazano, że obowiązki związane z budową pojazdów ich wyposażeniem i utrzymaniem należy objąć wspólnym pojęciem-warunków technicznych pojazdów. Jednocześnie w art. 66 ust. 5 p.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dział III rozporządzenia Ministra Infrastruktury zatytułowany "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" obejmuje 13 rozdziałów, z czego przepisy prawa zawarte w czterech pierwszych rozdziałach odnoszą się swym zakresem do wszystkich pojazdów samochodowych i przyczep, a przepisy prawa zawarte w rozdziałach od 5 do 13 działu III ww. rozporządzenia odnoszą się do wskazanych szczegółowo rodzajów pojazdów. Oznacza to, że autobusy winny spełniać warunki techniczne określone w przepisach działu III rozdział 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a nadto winny spełniać dodatkowe warunki określone w rozdziale 5 działu III tego aktu wykonawczego. W związku z powyższym zauważyć należy, że mimo iż przepis § 18 ust.1 oraz § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury odwołuje się do wyposażenia autobusu, to jednak uwzględniając poczynione wyżej uwagi, stwierdzić należy, że ustawodawca zawarł w tych przepisach prawa dodatkowe warunki techniczne, jakie spełnić winien autobus uczestniczący w ruchu po drogach publicznych. Ponadto podkreślić trzeba, że w rozdziale 2 działu III omawianego rozporządzenia prawodawca zamieścił przepisy odnoszące się do wyposażenia pojazdów samochodowych oraz przyczep, które to wyposażenie stanowi o spełnieniu warunków technicznych, jakim mają odpowiadać pojazdy samochodowe oraz przyczepy, o których mowa w tym rozporządzeniu. Tak więc wyposażenie, o którym mowa w rozdziale 2 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz wyposażenie, o którym mowa w § 18 i w § 21 ww. rozporządzenia określa w sposób szczegółowy warunki techniczne jakie winien spełniać autobus. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro, stosownie do treści § 18 ust.1 pkt 13 oraz § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nieodpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w Lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. W omawianym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podziela analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach m.in. z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1173/10, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II GSK 904/13 oraz z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2403/13. Na marginesie wypada zauważyć, że pierwsze z wymienionych orzeczeń wyeliminowało z obrotu prawnego wyrok Sądu I instancji, na który powoływał się skarżący kasacyjnie w niniejszej sprawie.
33 Odnosząc się natomiast do drugiego z podniesionych zarzutów kasacyjnych na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 92c ust.1 pkt u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
34 Skarżący upatruje naruszenie tego przepisu, przez jego niezastosowanie w tej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na stronę kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenie opisane w l.p. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podnosi, że wykonywał przewóz zgodnie z warunkami zezwolenia natomiast, jego zdaniem "organ zarządzający przystankami powinien poinformować przewoźników, z którymi zawarto umowy czy nastąpiła modyfikacja tychże przystanków i gdzie się po tejże modyfikacji będą znajdować". Odnosząc się do taj argumentacji należy w pierwszej kolejności wskazać, że za pomocą tego zarzutu skarżący usiłuje podważyć ustalenie faktyczne organu, zaaprobowane przez Sąd I instancji, że na dzień zdarzenia nie doszło do likwidacji przystanku Oświęcim - Lodowisko, na którym skarżący miał wysadzić pasażerów. Tymczasem zarzut taki nie może być skutecznie podniesiony w ramach materialnej podstawy skargi kasacyjnej, co oznacza, że już tylko z tego względu zarzut ten nie może zostać uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można bowiem w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył sąd pierwszej instancji.
35 Należy jednocześnie przypomnieć, że nieuwzględnienie możliwości zastosowania w tej sprawie art. 92c) ust.1 pkt 1 u.t.d. wynikało z tego, że organ - a w ślad za nim Sąd I instancji - uznał, że podnoszona przez kierowcę autobusu okoliczność braku właściwej informacji ze strony przedsiębiorcy wykonującego przewóz, co do miejsca usytuowania przystanku Oświęcim - Lodowisko nie może być uznana za obiektywną przyczynę, zwalniającą przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Zdaniem Sądu I instancji, trafnie wskazuje organ, że przedsiębiorca nie wywiązał się należycie z obowiązku poinstruowania kierowcy m.in. o miejscach będących przystankami, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia warunków przewozu. To stanowisko Sądu I instancji, w świetle argumentów strony skarżącej kasacyjnie, nie zostało podważone.
36 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną J. Z.
37 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 189
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Prawo o ruchu drogowym, art. 66
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92a
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92c