Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2021 r., II GSK 1993/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2021 r., II GSK 1993/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 80/18 w sprawie ze skargi A. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od A. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 80/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2017 r. nr [...] i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

3 Jak zreferował Sąd I instancji, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o świadczeniach) ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2021 r. w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze: [...].

4 Dnia [...] września 2017 r. A. Sp. j. wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia powyższego postępowania, zarzucając komisji konkursowej nieprawidłowe uznanie, że oferent nie spełnia kryterium ciągłości przez okres 10 lat i bezprawną zmianę odpowiedzi ankietowej skarżącej spółki w tym zakresie, co w efekcie doprowadziło do odmowy przyznania skarżącej dodatkowych 2 punktów rankingujących.

5 Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie, zaś po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że istota kryterium ciągłości oznacza realizację na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie nieprzerwanie od 10 lat, wg stanu na dzień złożenia oferty. Nie chodzi przy tym o ocenę jedynie bieżącego stosunku prawnego, ale o nieprzerwaną ciągłość w udzielaniu świadczeń na podstawie wszystkich umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

6 Podkreślił, że na skarżącą przeszły prawa i obowiązki z umowy nr [...] na podstawie porozumienia z [...] grudnia 2013 r. Strony porozumienia wyraziły zgodę na przejście praw i obowiązków z ww. umowy, natomiast treścią porozumienia nie objęto przejścia praw i obowiązków wynikających z umów wcześniej zawartych przez cedenta. Zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych dla wywodzenia skutku wstąpienia w prawa i obowiązki z umów, które nie były objęte porozumieniem z [...] grudnia 2013 r. W tym zakresie organ odwołał się do stanowiska Ministerstwa Zdrowia, w którym wskazano ogólną regułę co do możliwości uwzględnienia w ramach kryterium ciągłości - w przypadku sukcesji generalnej, jak i cesji - okresu realizacji umowy przez poprzedniego świadczeniodawcę, nie wskazując na tezę wywodzoną przez skarżącą spółkę, tj. możliwość objęcia cesją umów, które były zawarte przez poprzednika prawnego mimo braku objęcia ich cesją. Przepis art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach możliwość cesji limituje do konkretnej umowy, a nie do ogółu praw i obowiązków wynikających z wszelkich umów zawartych przez cedenta. Skarżąca spółka przypisuje natomiast dokonanej cesji skutki właściwe dla instytucji sukcesji generalnej wbrew temu unormowaniu, jak i treści zawartego porozumienia.

7 A. Sp. j. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach i załącznika nr 5 Tabela nr 2 Rubryka IV Ciągłość, Lp. 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie z dnia 5 sierpnia 2016 r.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania skarżącej dodatkowych 2 punktów rankingujących z tytułu spełnienia kryterium ciągłości 10 lat nieprzerwanego realizowania świadczeń wobec uznania, iż nie jest następcą prawnym w odniesieniu do całego okresu trwania stosunku prawnego pomiędzy świadczeniodawcą a NFZ.

8 Zdaniem skarżącej, organ niezasadnie uznał, że w celu spełnienia kryterium ciągłości przeniesienie na osobę trzecią praw i obowiązków wynikających z umowy z NFZ powinno obejmować nie tylko prawa i obowiązki wynikające z umowy aktualnie obowiązującej (cedowanej) ale także umów bezpośrednio ją poprzedzających, podczas gdy niemożliwa i prawnie bezskuteczna jest cesja umowy, która już wygasła i stosunek prawny z niej wynikający ustał.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji.

10 W uzasadnieniu Sąd I instancji zgodził się ze skarżącą, że sposób interpretowania kryterium ciągłości przez organ jest niewłaściwy i w konsekwencji może prowadzić do zachwiania równowagi pomiędzy konkurującymi o zawarcie umowy o świadczenie usług podmiotami a NFZ.

11 W ocenie Sądu I instancji, przyjęcie, że w niniejszej sprawie na skarżącą przeszły - na podstawie porozumienia z [...] grudnia 2013 r. - jedynie prawa i obowiązki z umowy nr [...] jest błędne. Interpretacja organu, że kwestia cesji uregulowana jest w art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach i artykuł ten możliwość cesji limituje do konkretnej umowy, a nie do ogółu praw i obowiązków wynikających z wszelkich umów zawartych przez cedenta nie znajduje racjonalnego uzasadnienia.

12 Sąd I instancji zaakceptował stanowisko skarżącej, że w drodze umowy cesji weszła ona w całość praw i obowiązków wynikających z obowiązującej w dacie dokonywania cesji umowy cedenta z NFZ, przy jednoczesnym przejęciu całego potencjału służącego realizacji umowy przez cedenta, zachowaniu niezmienionych warunków jakościowych i merytorycznych realizacji świadczeń. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca przejęła całe przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego dedykowane realizacji przejmowanej umowy służące realizacji umów bezpośrednio poprzedzających umowę przejmowaną wobec tego skarżąca zapewnia kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach nie tylko od dnia, od którego obowiązuje umowa cesji czy też sama umowa cedowana, ale od dnia zawiązania umów bezpośrednio poprzedzających obowiązywanie umowy, która była realizowania w dniu składania oferty.

13 Sąd I instancji podkreślił, że skoro ustawodawca wprost, bez wskazania dodatkowych warunków dopuszcza możliwość przeniesienia praw i obowiązków za zgodą dyrektora oddziału wojewódzkiego, to nie istnieje uzasadnienie do ograniczania takiego prawa przez Fundusz w drodze decyzji. Sąd I instancji uznał za właściwą interpretację, zgodnie z którą skarżąca może się powoływać na wynikające z wygasłych już stosunków prawnych prawa i obowiązki cedenta, mając na uwadze fakt, iż w stosunku do poprzednich, wygasłych już umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej występuje tożsamość w zakresie miejsca ich udzielania, personelu i sprzętu używanego do realizacji tej umowy przez cesjonariusza – skarżącą.

14 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:

15 - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz 148 ust. 1 pkt 1-5, art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 151 ust. 1 ustawy o świadczeniach, a także w zw. z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 751 § 1 - § 2 i § 4 Kodeksu cywilnego, poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie administracyjne prowadzone przez organ nie było dotknięte wadą polegającą na naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

16 - naruszenia prawa materialnego:

17 1. art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach, załącznika nr 5 tabela nr 2 - rehabilitacja lecznicza - cześć wspólna, rubryka IV Ciągłość Ip. 3 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w związku z:

18 - art. 5 pkt 41 podpunkt a) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r. i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, dalej ustawa o zoz), art. 8 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy o zoz,

19 - art. 5 pkt 41 podpunkt a) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2011 r. i art. 4 ust. 1 podpunkt 1 ustawy o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 160 ze zm.),

20 - art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz

21 - art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach i art. 751 § 1 - § 2 i § 4 Kodeksu cywilnego,

22 poprzez ich błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że dla przyjęcia przesłanki spełnienia kryterium, że w dniu złożenia oferty oferent realizuje, nieprzerwanie od 10 lat, na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, wystarczające jest, że podmiot trzeci na podstawie cesji umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych prowadzi działalność w miejscu, w którym wcześniej świadczenia były realizowane przez przekazującego na podstawie umów wygasłych w dniu dokonywania cesji;

23 2. art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach w zw. z:

24 - art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach oraz załącznikiem nr 5 tabela nr 2 - rehabilitacja lecznicza - część wspólna, rubryka IV Ciągłość Ip. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.,

25 - art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach i art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach oraz

26 - § 9 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.,

27 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym dokonaniu porównania ofert w zakresie kryterium ciągłości tj. zrównanie oferty podmiotu, który nie realizuje, nieprzerwanie od 10 lat, na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, z podmiotem, który taki proces leczenia realizował, w sytuacji gdy przepisy przewidują zróżnicowaną punktację w ww. sytuacjach, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania załącznika nr 5 tabela nr 2 - rehabilitacja lecznicza - część wspólna, rubryka IV Ciągłość Ip. 2 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.;

28 3. art. 147 ustawy o świadczeniach w zw. z:

29 - art. 140 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 5 ust. 2a ustawy o świadczeniach oraz załącznikiem nr 5 tabela nr 2 - rehabilitacja lecznicza - część wspólna, rubryka IV Ciągłość Ip. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.,

30 - art. 5 pkt 41 podpunkt a ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r. i art. 1 ust. 1 ustawy o zoz, art. 8 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy o zoz,

31 - art. 5 pkt 41 podpunkt a ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2011 r. i art. 4 ust. 1 podpunkt 1 ustawy o działalności leczniczej,

32 - art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz

33 - art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach i art. 751 § 1 - § 2 i § 4 Kodeksu cywilnego,

34 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wprowadzeniu niejednoznacznych pojęć w opisie przedmiotu zamówienia w zakresie kryterium ciągłości skutkujących zmianą tego kryterium w toku postępowania;

35 4. art. 151 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach w zw. z:

36 - art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach oraz załącznikiem nr 5 tabela nr 2 - rehabilitacja lecznicza - część wspólna, rubryka IV Ciągłość Ip. 3 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.,

37 - art. 148 ust. 1 podpunkt 1 - 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach,

38 - § 9 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.,

39 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że doszło do nieprawidłowego ustalenia rankingu końcowego skutkującego dokonaniem podziału środków przeznaczonych na realizację świadczeń objętych postępowaniem w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji i nie uwzględniający oferowanych: jakości, kompleksowości, dostępności ani ciągłości świadczeń, skutkiem czego skarżącej odmówiono możliwości zawarcia umowy z Funduszem.

40 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że ani z porozumienia z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie przejęcia praw i obowiązków z umowy nr [...], ani z pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie nie wynika, że doszło do przejęcia przedsiębiorstwa w sposób przewidziany w przepisach prawa cywilnego. Brak jest również dowodu na okoliczność przyjętą przez Sąd I instancji co do tego, że w stosunku do poprzednich, wygasłych już umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej występuje tożsamość w zakresie miejsca ich udzielania, personelu i sprzętu używanego do realizacji tej umowy przez cesjonariusza.

41 Organ podkreślił, że A. Sp. j. może powoływać się na okoliczność realizacji na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie jedynie w odniesieniu do umowy przejętej w drodze cesji tj. od 1 stycznia 2012 r.

42 W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

43 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

44 Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał za błędne stanowisko organu, który dokonując oceny spełniania przez skarżącą Spółkę, zdefiniowanego w art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach, kryterium ciągłości, uwzględnił wyłącznie ten czas udzielania przez nią świadczeń opieki zdrowotnej, który wynikał z zawartego przez tę Spółkę z poprzednim świadczeniodawcą porozumienia w sprawie przejęcia praw i obowiązków z zawartej w 2012 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i obejmował wyłącznie okres trwania tej umowy. W ocenie Sądu I instancji, nie uwzględniając okresu objętego poprzednimi umowami zawartymi ze świadczeniodawcą przekazującym Skarżącej prawa i obowiązki świadczeniobiorcy określone umową z 2012 r., organ naruszył art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach oraz art. 155 ust. 5 i art. 134 w związku z art. 5 pkt 2a tej ustawy.

45 Odnosząc się w pierwszej kolejności do postawionego w pkt I petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego, należy zauważyć, że Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję zarówno na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., tj. z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj. z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji dopatrzył się zaś naruszenia przepisów postępowania (art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach) w utrzymaniu w mocy przez organ odwoławczy decyzji wydanej na podstawie błędne wyłożonych przepisów prawa materialnego. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

46 Oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego skarga kasacyjna identyfikuje spór prawny, którego wynik przesądza trafność zarzutu sformułowanego w pkt II. pkt 1 i pkt 2 petitum kasacji. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji błędnie wyłożył art. 5 pkt 2a w związku z art. 155 ust. 1 ustawy, uznając iż dla spełnienia przesłanki ciągłości realizowania nieprzerwanie świadczeń przez 10 lat wystarczające jest, aby w danym miejscu inny świadczeniodawca realizował przez ten okres świadczenia określone umową. Nadto, jak twierdzi wnoszący kasację, WSA wadliwie przyjął dopuszczalność porównania ofert ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych świadczeniodawców w zakresie kryterium ciągłości w sposób nieuwzględniający szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością określonych w tabeli nr 2, cz. IV, załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r.

47 Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzuty skargi kasacyjnej za oparte na usprawiedliwionych podstawach, zatem skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

48 Należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę na przepisy art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, które określają dwie podstawowe zasady, na jakich mogą być realizowane świadczenia z opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych. Pierwsza z nich przewiduje realizowanie takich świadczeń tylko na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem (ust. 1 art. 132), natomiast zgodnie z drugą, umowa, o której mowa, zawarta może zostać wyłącznie ze świadczeniodawcą wybranym do udzielania świadczeń zdrowotnych na zasadach określonych w dziale VI ustawy "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami" (ust. 2 art. 132), przy czym jak stanowi art. 139 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy, umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych może zostać zawarta w wyniku albo przeprowadzenia konkursu ofert, albo przeprowadzenia rokowań. Postępowanie ofertowe przebiega z zachowaniem zasad określonych w przepisach ustawy, z których stosownie do art. 147, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Spośród wymienionych w art. 148 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy kryteriów oceny ofert zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma kryterium ciągłości w udzielaniu przez oferenta świadczeń opieki zdrowotnej, zdefiniowane w art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem przez ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej należy rozumieć organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Szczegółowy wykaz kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością punktową dla świadczeń rehabilitacji leczniczej określone zostały w załączniku nr 5 do cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r., przy czym kryterium ciągłości dotyczy tabela nr 2 pkt IV, a liczba możliwych do zdobycia punktów uzależniona jest latami nieprzerwanego wykonywania przez danego oferenta procesu leczenia świadczeniobiorców na obszarze, którego dotyczy postępowanie. Istotne znaczenie w sprawie ma przepis art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach przewidujący możliwość przeniesienia na osobę trzecią praw i obowiązków wynikających z ustawy za zgodą dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu.

49 W świetle przedstawionego stanu prawnego i okoliczności niespornego stanu faktycznego, w którym porozumieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżąca Spółka przejęła prawa i obowiązki wynikające z zawartej pomiędzy przekazującym a Funduszem umowy nr [...] o udzielanie świadczeń zdrowotnych, za nieprawidłowe uznać należy stanowisko Sądu I instancji, że przejmująca prawa i obowiązki Spółka weszła w całość praw i obowiązków wynikających z przejmowanej do wykonywania umowy, rozumiane jako możność powoływania się na fakt wcześniejszego wykonywania umów wcześniej zawartych przez przekazującego.

50 Przyjęty przez WSA pogląd pozostaje w sprzeczności z podstawową zasadą postępowania w sprawie zawierania umów ze świadczeniobiorcami, która dozwala na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych (i realizowanie jej) wyłącznie z tym świadczeniobiorcą, który został wybrany na zasadach przewidzianych ustawą (art. 132 ust. 2 ustawy). Udzielanie przez konkretnego świadczeniodawcę świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie zawartej z Funduszem umowy oznacza, że w postępowaniu konkursowym, w którym uczestniczył, dokonano oceny, iż spełnił on wszystkie, przewidziane art. 142 ust. 2 – ust. 4 ustawy o świadczeniach warunki formalne określone konkursem oraz że złożona przez niego oferta na realizowanie opieki zdrowotnej w określonym czasie została oceniona jako najkorzystniejsza pod względem - niezmiennych wszakże w toku postępowania konkursowego - kryteriów oceny ofert. Natomiast świadczeniodawca, który przejąć ma od wyłonionego w postępowaniu świadczeniodawcy realizowanie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pozostaje poza przewidzianymi działem VI ustawy rygorami postępowania o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; nie uczestnicząc w konkursie, nie jest w dacie wynikającej z danej procedury konkursowej, oceniany pod względem spełniania wymogów formalnych, poza oceną pozostaje również jego propozycja (czy to wyrażona w ofercie czy też ostatecznie w późniejszych negocjacjach) warunków, na jakich będzie realizował świadczenia zdrowotne. Nie można nie dostrzec, że przewidziana art. 155 ust. 5 ustawy możliwość realizowania świadczeń zdrowotnych za innego, wybranego w postępowaniu o zawarcie umowy świadczeniodawcę, stanowi niekiedy konieczną lub uzasadnioną, jednak ingerencję w wyniki tego zamkniętego już postępowania, skutkującego zawarciem z wybranym świadczeniodawcą umowy na kolejne lata objęte postępowaniem, dlatego też przepis ten musi być wykładany ściśle do jego językowej treści. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach należy rozumieć w ten sposób, że wymagana nim, w razie braku odmiennych postanowień umowy, zgoda dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu na przeniesienie na podmiot trzeci praw i obowiązków wynikających z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jako akceptacja zmiany świadczeniodawcy w określonym umową przedmiocie i czasie, kreuje wyjątek od zasady udzielania świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez świadczeniodawcę wybranego w postępowaniu o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i z tego powodu nie odnosi się do umów zakończonych, lecz wyłącznie do umowy obowiązującej tj. umowy, której wykonywanie jest w toku. Pogląd Sądu I instancji, iż przepis art. 155 ust. 5 ustawy nie limituje cesji do konkretnej umowy i odnosi się do ogółu praw i obowiązków wynikających z wszelkich umów zawartych przez przekazującego jest nieprawidłowy i pozostaje w sprzeczności z prawidłowym zresztą stanowiskiem tego Sądu, iż objęcie umową cesji umów wygasłych nie jest możliwe. Bez znaczenia przy tym pozostaje, iż jak zauważa Sąd I instancji, ustawodawca dopuścił możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy bez żadnych dodatkowych warunków.

51 Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że przewidziane art. 155 ust. 5 ustawy przejęcie praw i obowiązków wynikających z umowy dotyczy relacji pomiędzy udzielającym w oparciu o tę umowę świadczeń zdrowotnych, a osobą trzecią i wymaga zgody wskazanego przepisem organu. Zgoda taka natomiast jest zbędna w przypadku zaistnienia faktu następstwa prawnego przez zmianę formy prowadzenia działalności leczniczej przez dotychczasowego świadczeniodawcę, co w sprawie nie miało miejsca. Jak trafnie podnosi się w kasacji, z żadnych zgromadzonych w aktach sprawy materiałów dowodowych nie wynika, aby skarżąca Spółka występowała jako następca prawny dotychczasowego świadczeniodawcy i jako taki przejęła, w sposób przewidziany przepisami Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo podmiotu przekazującego porozumieniem z 2013 r. prawa i obowiązki określone wskazaną w nim umową.

52 W sytuacji zatem, gdy świadczeniodawca, który na podstawie art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach przejął prawa i obowiązki z umowy na wykonywanie świadczeń zdrowotnych, bierze udział w kolejnym konkursie na udzielanie świadczeń zdrowotnych tej samej kategorii świadczeń i w tym samym miejscu, to przy ocenie, przewidzianego art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach i rozumianego w sposób określony art. 5 ust. 2a tej ustawy kryterium ciągłości, organ uwzględnia okres realizowania umowy przejętej za zgodą Funduszu nie zaś umów wcześniejszych, które w dacie przejęcia wygasły.

53 Zaznaczyć również trzeba, że jak wynika z tab. 2 cz. IV. lp. 1 – 3 załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. wydanego na podstawie art. 148 ust. 3 ustawy o świadczeniach, punktacja w ramach oceny spełniania kryterium ciągłości jest zróżnicowana w zależności od liczby lat, którą może wykazać się świadczeniodawca, biorący udział w postępowaniu o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przy ocenie ofert musi zostać uwzględniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego narusza przepis tab. 2 cz. IV lp. 3 załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. oraz art. 148 ust. 1 pkt 4 i art. 147 ustawy o świadczeniach ocena, że świadczeniodawca, który legitymuje się okresem udzielania świadczeń zdrowotnych z umowy przejętej na mocy art. 155 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz ewentualnych kolejnych umów łącznie w czasie, o którym mowa w lp. 2 tab. 2 cz. IV załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r., znajduje się w zakresie oceny kryterium ciągłości, w takiej samej sytuacji jak świadczeniodawca, który na podstawie zawartej z Funduszem umowy realizował opiekę medyczną w danym zakresie i miejscu nieprzerwanie od 10 lat.

54 Dokonana przez Sąd I instancji nieprawidłowa wykładnia omówionych wyżej przepisów ustawy doprowadziła ten Sąd do błędnego wniosku, iż w kontrolowanej przezeń sprawie doszło do "nieprawidłowego ustalenia rankingu końcowego oraz podziału środków przeznaczonych na realizację świadczeń objętych postępowaniem w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji i nie uwzględniający oferowanych jakości, kompleksowości, dostępności ani ciągłości świadczeń". Tym samym za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 151 ust. 1 oraz art. 142 ust. 5 pkt 1 w związku art. 148 ust. 1 pkt 1 – 5 i art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach.

55 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

56 O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 3) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

57 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).