Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2015 r., II GSK 1967/14

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II GSK 1967/14
Data
Forma
Wyrok
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 365/14 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2011 r. nr [..] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji ze środków unijnych oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 365/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego (dalej: Minister, Instytucja Zarządzająca lub IZ PO KL) z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji ze środków unijnych oddalił skargę.

3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

4 W dniu 17 października 2008 r. strona zawarła z Województwem [...] reprezentowanym przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. umowę nr [...], której przedmiotem było dofinansowanie projektu: "Nowa praca lepsze życie! – wsparcie pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach przechodzących procesy adaptacyjne i modernizacyjne z województwa [...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

5 Realizacja projektu miała rozpocząć się w dniu 1 stycznia 2009 r. i miała trwać do dnia 31 grudnia 2009 r. Na wniosek Spółki, na który Wojewódzki Urząd Pracy w O. działający jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia (dalej też: Instytucja Wdrażająca lub IW) wyraziła zgodę pismem z 4 lutego 2009 r. i realizacja projektu została przełożona o dwa miesiące, tj. na okres od marca 2009 r. do lutego 2010 r. Jednocześnie IW poinformowała Spółkę, że dalsze opóźnienie w realizacji projektu może skutkować podjęciem decyzji o rozwiązaniu zawartej umowy.

6 Dnia 18 marca 2009 r. Spółka otrzymała pierwszą i jedyną transzę dotacji rozwojowej w wysokości 69.046,00 zł.

7 Po przeprowadzonych kontrolach u skarżącej i ustaleniu wystąpienia nieprawidłowości, IW postanowiła rozwiązać umowę i pismem z 21 września 2009 r. poinformowała Spółkę o wypowiedzeniu umowy. W uzasadnieniu tego pisma wskazano w szczególności, że rekrutacja w ramach projektu miała trwać od kwietnia do czerwca 2009 r. W maju miały rozpocząć się konsultacje beneficjentów ostatecznych z doradcami zawodowymi, termin ten był także wyznaczony dla rozpoczęcia szkoleń i kursów indywidualnych. IW podkreśliła, że przyjęte w harmonogramie założenia organizacyjne projektu nie zostały zrealizowane, z uwagi na kolejne trudności, które pojawiły się na etapie rekrutacji beneficjentów ostatecznych. Uchybienia Spółki w realizacji projektu stwierdzone w wyniku spotkań i prowadzonej korespondencji ze Spółką skutkowały przeprowadzeniem kontroli w dniach 7-10 sierpnia 2009 r. Wnioski pokontrolne wskazały znaczne uchybienia strony podczas realizacji projektu między innymi niezgodność terminu jego realizacji z harmonogramem będącym załącznikiem do aneksu.

8 Instytucja Wdrażająca podkreśliła, że usługa doradcza dla 80 osób, zgodnie z załączonym harmonogramem miała mieć miejsce w dniach 27 lipca – 14 sierpnia 2009 r. Podczas kontroli uzyskano jednak ustne wyjaśnienia, że usługa ta została przeprowadzona jedynie dla 24 osób. Dodatkowo koordynator projektu w dniu 19 sierpnia 2009 r. złożył oświadczenie, z którego wynikało, że projekt nie jest realizowany zgodnie z harmonogramem (do dnia 19 sierpnia 2009 r. nie zostało przeprowadzone doradztwo zawodowe dla 57 beneficjentów ostatecznych, nie zostały zawarte umowy z doradcami zawodowymi, nie wyłoniono firm szkoleniowych, jak również nie rozpoczęły się szkolenia). Stan ten potwierdziły wyniki przeprowadzonej kontroli doraźnej w dniu 19 sierpnia 2009 r., podczas której nie przedstawiono kontrolującym żadnych dokumentów potwierdzających przeprowadzenie doradztwa.

9 Zdaniem IW kolejnym dowodem na niedochowanie przez stronę obowiązujących w harmonogramie terminów, były daty: 30 lipca 2009 r. oraz 29 lipca 2009 r., które widnieją na dokumentach rekrutacyjnych, podczas gdy zgodnie z ustaleniami podjętymi na spotkaniu ze stroną w dniu 8 lipca 2009 r. ostatecznym terminem na zakończenie rekrutacji był dzień 10 lipca 2009 r. Na dokumentach widnieją poprawione daty, wskazujące na zachowanie terminu rekrutacji, jednakże zostały one zmienione bez parafek beneficjentów ostatecznych, co znacznie podważało ich prawdziwość, a jednocześnie wiarygodność Spółki.

10 Sytuacja kilkukrotnej zmiany harmonogramu, niedotrzymanie ujętych w tym dokumencie terminów dowodziła zdaniem IW nierzetelnej postawy Spółki i podważała jej dotychczasowe zobowiązania do prawidłowej realizacji projektu. Ponadto, przedstawione w terminie późniejszym oświadczenie koordynatora projektu z 21 sierpnia 2009 r. o odwołaniu swojego pisemnego stanowiska, uniemożliwiało dalszą bieżącą współpracę ze Spółką z uwagi na jej niską wiarygodność i niekompetencję kadry zaangażowanej na stanowiskach odpowiedzialnych za zarządzanie projektem.

11 Kolejny zarzut, który w ocenie IW umożliwiał rozwiązanie zawartej umowy na jej podstawie § 26 ust. 2 pkt 7, dotyczył uporczywego uchylania się stronę od wykonywania obowiązków, o których mowa w § 19 ust. 1 umowy, tj. przedstawiania, na pisemne wezwanie IW, wszelkich informacji związanych z realizacją projektu w terminie określonym w wezwaniu. Przedmiotem kilkukrotnych wezwań IW była dokumentacja realizowanych usług w ramach projektu, która zgodnie z podpisanym przez stronę zobowiązaniem, nakładała konieczność składania w siedzibie IW dokumentacji usługi doradczej i usługi szkoleniowej na minimum 5 dni przed rozpoczęciem danej formy wsparcia w celu jej weryfikacji i zatwierdzenia. Mimo ponawianych wezwań Spółka realizowała usługę doradczą bez dostarczenia ww. dokumentacji.

12 Do czasu rozwiązania umowy o dofinansowanie, w lipcu 2009 r. IW zatwierdziła jeden (pierwszy) wniosek o płatność (za okres marzec-maj 2009 r.) rozliczający wydatki w łącznej kwocie 27.121,85 zł. Kolejnych wniosków Spółki, mimo złożenia, IW nie zatwierdziła, ze względu na zawarte błędy.

13 Ze względu na przedterminowe rozwiązanie umowy, IW podjęła działania kontrolne po zaprzestaniu realizacji projektu przez Spółkę. Pismem z 14 kwietnia 2010 r. IW przekazała stronie pismo informujące o wynikach weryfikacji złożonych i niezatwierdzonych wniosków o płatność: za okres czerwiec-sierpień 2009 r. oraz za wrzesień-listopad 2009 r. W piśmie tym IW wskazała, że w związku z treścią Zaleceń pokontrolnych nr 1 opracowanych na podstawie podpisanych przez stronę ustaleń kontroli uznano za niekwalifikowalne wszystkie wydatki wykazane w ww. wnioskach o płatność. Wobec tego IW wezwała stronę do zwrotu całości środków otrzymanych w ramach dotacji, w tym kwoty 27.121,85 zł zatwierdzonej w ramach pierwszego wniosku o płatność, uznając, że dotacja nie została wykorzystana na prawidłowo zrealizowaną część projektu. W konsekwencji strona została wezwana do zwrotu wszystkich przekazanych środków, tj. kwoty 69.046 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 18 marca 2009 r.

14 W związku z niezastosowaniem się strony do ww. wezwania, IW ponownie wezwała ją do zapłaty pismem z 21 czerwca 2010 r. Wobec zwrotu przez Spółkę w dniu 2 września 2010 r. kwoty głównej należności - 69.046 zł, IW na mocy

15 art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej: "O.p.", podzieliła kwotę dokonanej spłaty należności na należność główną oraz odsetki. Tym samym, do spłaty pozostała kwota 8.889 zł. Do zwrotu ww. kwoty strona została wezwana pismem z 9 września 2010 r. oraz "Ostatecznym wezwaniem do zapłaty" z dnia 15 października 2010 r.

16 W związku z brakiem przedmiotowej spłaty Marszałek Województwa [...] wydał w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję nakazującą stronie zwrot ww. kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 18 marca 2009 r. W ocenie organu I instancji opisane powyżej okoliczności uzasadniały twierdzenie, że środki przekazane stronie zostały pobrane nienależnie, co stanowi przesłankę określoną w art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 z późn. zm.), dalej: "u.f.p.".

17 W odwołaniu od decyzji strona podniosła zarzuty naruszenia art. 145 ust. 2, 3 i 5, art. 211 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 4a u.f.p., art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 ustawy z dnia

18 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 z późn. zm.), dalej: "u.z.p.p.r.", art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 z późn. zm.),

19 art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.".

20 Po rozpoznaniu odwołania Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] września 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie kwestionowała w dotychczasowym postępowaniu zasadności uznania przez IW, a następnie przez organ I instancji środków dotacji za podlegające zwrotowi, a w dniu 2 września 2010r. strona dokonała zwrotu kwoty dotacji rozwojowej bez należnych odsetek.

21 W odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach projektu i nierozliczonych we wnioskach o płatność IZ PO KL stwierdziła analogicznie jak organ I instancji, że ww. wydatki zostały poniesione w sposób niezgodny z procedurami, a naruszenia dotyczą przede wszystkim: realizacji projektu niezgodnie z zatwierdzonym harmonogramem, nieosiągnięcia celu projektu z przyczyn zawinionych przez stronę oraz uporczywego uchylania się od wykonywania obowiązków informacyjnych względem instytucji będącej stroną umowy.

22 Ponadto IZ PO KL podkreśliła, że jako procedurę rozliczania środków w ramach projektu rozumie się proces ich otrzymywania, wydatkowania, a następnie rozliczania w składanych do właściwej instytucji wnioskach o płatność. Tymczasem, w analizowanym przypadku strona otrzymała od IW środki dotacji rozwojowej, a następnie je wydatkowała bez prawidłowego rozliczenia ich we wnioskach o płatność. Tym samym, przedmiotowe wydatki należało uznać za poniesione w sposób niezgodny z procedurami obowiązującymi przy wydatkowaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 208 u.f.p. W konsekwencji, zdaniem Ministra wystąpiła przesłanka do wydania decyzji na podstawie art. 211 ust.1 pkt 2 u.f.p.

23 IZ PO KL, przy zastosowaniu odmiennej niż organ I instancji argumentacji, podtrzymała ocenę tego organu w zakresie uznania przedmiotowych środków za podlegające zwrotowi, przy czym dokonała zmiany podstawy prawnej zwrotu

24 z art. 211 ust. 1 pkt 3 na art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zaznaczając, że zmiana podstawy prawnej przedmiotowej decyzji nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

25 Odnosząc się do zarzutów strony w zakresie rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji przez wydanie zaskarżonej decyzji przez podmiot do tego nieuprawniony, IZ PO KL stwierdziła, że nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2458/10) z 26 kwietnia 2011 r., na który powołała się Spółka, nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Jednocześnie Minister nie podzielił wyrażonego w ww. wyroku poglądu, że wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu środków przekazanych na realizację programów może zostać powierzone zarządowi województwa, a nie marszałkowi województwa. IZ PO KL stwierdziła, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje marszałek województwa, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Oznacza to, że art. 46 ust. 1 ww. ustawy daje w pierwszej kolejności uprawnienie do wydawania decyzji marszałkowi województwa, a dopiero w dalszej, gdy przepis szczególny wyraźnie tak stanowi zarządowi. W ocenie Ministra przyznanie zarządowi województwa uprawnienia w zakresie realizacji komponentu regionalnego nie skutkuje tym, że zarząd województwa staje się organem uprawnionym do wydawania decyzji administracyjnej o zwrocie środków od konkretnych, indywidualnych podmiotów. Skoro z mocy ustawy o samorządzie województwa kompetencja do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych została przyznana imiennie marszałkowi województwa, to tylko przepis tej samej rangi, którego brak jest w rozpoznawanej sprawie, może to zmienić.

26 IZ PO KL nie uwzględniła również zarzutu dotyczącego wydania decyzji przez organ I instancji w niewłaściwej formie. W ocenie Ministra sformułowania użyte w rozstrzygnięciu decyzji posiadają takie samo znaczenie jak w przypadku zwrotów zawartych w art. 211 ust. 4 u.f.p. i rodzą te same skutki prawne oraz finansowe dla Spółki. Tym samym, niewłaściwa forma decyzji pozostaje w ocenie IZ PO KL bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

27 W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności, a ewentualnie o jej uchylenie podnosząc wobec niej zarzuty naruszenia:

28 1) art. 6 i 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy;

29 2) art. 8 k.p.a. przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

30 3) art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;

31 4) art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 u.z.p.p.r. oraz

32 5) art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.

33 Rozwijając ww. zarzuty w uzasadnieniu skargi, skarżąca podkreśliła, że Marszałek nie jest organem uprawnionym do wydawania decyzji o zwrocie środków uznanych za niekwalifikowane, gdyż nie ma przymiotu Instytucji Pośredniczącej.

34 W motywach zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania skarżąca podniosła, że IZ PO KL całkowicie pominęła ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dokonane w analogicznej sprawie. Z tego powodu nie można twierdzić, że IZ PO KL podjęła wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

35 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

36 Wyrokiem z 27 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2465/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.

37 W ocenie sądu I instancji decyzja Marszałka Województwa z dnia 4 lipca 2011r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a jej utrzymanie w mocy przez Ministra sprawiło, że decyzja organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

38 Sąd przytoczył treść art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, art. 5 pkt 2 i 3, art. 25 oraz art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. oraz powołał się na treść § 3 ust. 2 lit. f Porozumienia z 22 czerwca 2007 r. w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: Porozumienie z 22 czerwca 2007 r.). Zdaniem Sądu powołane przepisy wskazywały, że wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu środków przekazanych na realizację programów może zostać powierzone zarządowi województwa, a nie marszałkowi województwa. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa i decyzję w pierwszej instancji powinien wydać Zarząd Województwa, a nie Marszałek.

39 W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez Ministra, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1224/12 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania.

40 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, brak jest podstaw do uznania, że wykładnia art. 27 ust. 1 pkt 6a w związku z art. 5 pkt 2 i 3 u.z.p.p.r. pozwala na ustalenie treści normy kompetencyjnej, dającej podstawę do wydawania przez Zarząd Województwa [...] decyzji o zwrocie środków nienależnie wypłaconych beneficjentom, a wykładnia taka jest wykładnią contra legem – sprzeczną z jednoznaczną treścią normy kompetencyjnej zawartej w przepisie art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.

41 Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że w świetle postanowienia zawartego w § 3 ust. 2 lit. f Porozumienia z 22 czerwca 2007 r. – wobec treści art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. – brak jest podstaw prawnych do wyłączenia kompetencji marszałka województwa do wydawania decyzji w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, jaką jest sprawa określenia kwot środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, przypadających do zwrotu w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 211 ust. 1 u.f.p.

42 W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. oddalił złożoną skargę.

43 W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadne są zarzuty ponownie podnoszone w piśmie procesowym z 14 kwietnia 2014 r. dotyczące braku upoważnienia do wydania decyzji przez Marszałka Województwa [...]. Zdaniem Sądu brak było również podstaw do przeprowadzenia dowodu z upoważnienia wydanego przez Marszałka Województwa [...] dla D. W., tym bardziej że dokument ten dotyczy innego organu i innej sprawy sądowoadministracyjnej, niż będąca przedmiotem sporu.

44 Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę, podniósł, że Spółka w skardze podnosiła zarówno zarzuty merytoryczne dotyczące naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 u.z.p.p.r., i art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, jak i zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a., które odnosiły się do kwestii właściwości organu I instancji rozstrzygniętej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie podnosiła innych zarzutów wymagających zajęcia stanowiska. Sąd wyjaśnił, że na podstawie art. 134 § 1.p.p.s.a. przeanalizował sprawę również w kontekście niepodnoszonych przez skarżącą zarzutów.

45 Oceniając sprawę, Sąd uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż skarżąca nie kwestionowała w postępowaniu ani nie kwestionuje zasadności uznania środków dotacji za podlegające zwrotowi, w dniu 10 lutego 2010r. podpisała Informację pokontrolną, która opisywała uchybienia i nieprawidłowości stwierdzone w toku realizacji projektu, w piśmie z dnia 4 sierpnia 2010 r. zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu zwrotu środków w wysokości 69.046 zł wraz z odsetkami, a w piśmie z dnia 29 czerwca 2010 r. zawnioskowała o możliwość spłaty należności w ratach oraz umorzenie spłaty odsetek, po czym w dniu 2 września 2010 r. skarżąca dokonała zwrotu kwoty głównej dotacji rozwojowej bez należnych odsetek.

46 Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że skarżąca miała świadomość swojego nieprawidłowego działania i stwierdził, iż podnoszenie w piśmie procesowym z 14 kwietnia 2014 r. ogólnych zarzutów dotyczących kwalifikowalności wydatków, było spóźnione, gdyż Sąd ocenia zgodność wydanej decyzji z prawem. Sąd odnotował również, że Spółka mimo sformułowania ogólnych zarzutów nie wskazała konkretów i nie uszczegółowiła zarzutów odnoszących się do konkretnych wydatków. Sąd podzielił przy tym stanowisko organów orzekających, że wskazane w dokumentach pokontrolnych wydatki zostały poniesione w sposób niezgodny z procedurami, a jako procedurę rozliczania środków w ramach projektu rozumie się proces ich otrzymywania, wydatkowania, a następnie rozliczania w składanych do właściwej instytucji wnioskach o płatność. Zasadnie, zdaniem Sądu, Minister zauważył, że skarżąca otrzymała środki dotacji rozwojowej, a następnie je wydatkowała bez prawidłowego rozliczenia ich we wnioskach o płatność, co uzasadnia zastosowanie art. 208 i art. 211 ust. 2 u.f.p.

47 Sąd kierując się treścią art. 211 ust. 4a u.f.p., uznał, że organ odwoławczy słusznie wskazał po pierwsze na właściwość Marszałka Województwa do wydania decyzji. Zdaniem Sądu I instancji Minister zasadnie zmienił podstawę prawną żądania zwrotu przekazanych środków z art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p., na art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wskazując, że w przedmiotowej sprawie środki nie zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, tylko zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 u.f.p.

48 W tym stanie rzeczy Sąd za zasadne uznał zastosowanie treści art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż w sprawie naruszono procedury, o których mowa w art. 208 u.f.p., ze względu na wydatkowanie przez skarżącą środków w sposób niezgodny z umową o dofinansowanie (§ 28 ust. 1 umowy). W ocenie Sądu zmiana przez organ odwoławczy podstawy prawnej decyzji organu I instancji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a tym bardziej istotnego wpływu, o którym mowa

49 w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd wyjaśnił przy tym, że skutki wykorzystania dotacji niezgodnie z procedurami są takie same jak skutki pobrania nienależnej dotacji i w obu wypadkach ustawa o finansach publicznych nakazuje zwrot takich środków.

50 W zakresie naruszenia art. 211 ust. 4 i 4a u.f.p. ze względu na redakcję decyzji organu I instancji, w której w odniesieniu do środków podlegających zgodnie z treścią art. 211 ust. 1 zwrotowi, użyła ona sformułowania "nakazuje zwrot części dotacji" zamiast sformułowania "określa" Sąd nie uznał tego za uchybienie, które miałoby doprowadzić do uchylenia decyzji, która jest jasna, wskazuje na wysokość środków, określa też w sposób prawidłowy, zgodnie z treścią art. 211 ust. 1 u.f.p. datę, od której należne są odsetki od wspomnianej kwoty oraz ich wysokość jak dla zaległości podatkowych, w związku z czym w sprawie także nie naruszono art. 145 ust. 2, 3 i 5 u.f.p., gdyż środki, które Spółka miała zwrócić, zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, a nie pobrane nienależnie bądź w nadmiernej wysokości.

51 Sąd nie podzielił także stanowiska Spółki zaprezentowanego w piśmie procesowym z 14 kwietnia 2014 r., zgodnie z którym sprawa ma charakter cywilnoprawny, a wydanie decyzji administracyjnej powinno być poprzedzone wydaniem wyroku przez sąd powszechny stwierdzającego określone okoliczności. Sąd wyjaśnił, że ustawodawca przewidział w zakresie dofinansowania realizacji projektów swego rodzaju dualizm polegający na tym, iż w wypadku gdy organ dochodzi od strony określonych kwot, już przekazanych drugiej stronie umowy, czyni to na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, podczas gdy strona skarżąca nie zgadzając się z wysokością ustalonych wydatków niekwalifikowalnych, winna dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym w ramach powództwa o zapłatę. Sąd zaznaczył pry tym, że przedmiotem sporu nie była kwalifikowalność wydatków.

52 Sąd wyjaśnił także, że wskazane przez skarżącą orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące korekty finansowej jest nieadekwatne do rozstrzyganej sprawy, gdyż organy nie stosowały korekty finansowej, a zatem prawidłowo określiły kwotę do zwrotu.

53 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła F. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w przypadku stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

54 Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

55 1) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

56 a) art. 104 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny przez uznanie, że doszło do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa do wydawania decyzji w zakresie zwrotu środków uznanych za niekwalifikowane przez Zarząd Województwa [...], w którego imieniu działał Marszałek Województwa [...];

57 b) art. 211 ust. i piet 3 u.f.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie w jednym rozstrzygnięciu, że skarżąca wykorzystała przekazane środki z naruszeniem procedur, wskazując podstawy tej uznaniowości, jak i wyznaczenie kwoty do zwrotu i daty, od której biegną odsetki jak dla zaległości podatkowych;

58 2) prawa procesowego, mającego wpływ na wynik postępowania, tj.:

59 a) art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuznanie, że zaskarżana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na uznanie właściwości jej wydania przez Zarząd Województwa [...] (w którego imieniu występował Marszałek Województwa [...]), który nie posiadał umocowania od Ministra Rozwoju Regionalnego z uwagi na literalne brzmienie Porozumienia z dnia 22 czerwca 2007 r., które umocowywało Zarząd jedynie do wydawania decyzji w zakresie zwrotu środków nienależnie wypłaconych beneficjentom;

60 b) art. 190 p.p.s.a. przez uznanie, że w zakresie właściwości wydania zaskarżanej decyzji przez Marszałka Województwa [...] ostatecznie i prawomocnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2013 r. (sygn. akt II GSK 1224/12), a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był tą wykładnią prawa, z pominięciem faktu, że skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa cywilnego, a nie administracyjnego, gdyż przy wydaniu decyzji o zwrocie środków nienależnie wypłaconych doszło do przekroczenia umocowania udzielonego przez Ministra Rozwoju Regionalnego Zarządowi Województwa [...], co nie było dotychczas przedmiotem wykładni prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny;

61 c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2014 r. uzupełniającym jej skargę, w zakresie braku umocowania do wydawania zaskarżanej decyzji, oraz przyczyn nieuwzględnienia i niewzięcia pod uwagę zarzutów wskazanych tam przez skarżącą,

62 d) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec braku stwierdzenia podstaw do uchylenia decyzji pomimo istnienia naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania,

63 e) art. 184 Konstytucja RP, oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: ustawa o ustroju, w zw. z art. 1 p.p.s.a. przez nieskontrolowanie działalności organu I i II instancji pod względem zgodności ich działalności z prawem;

64 f) art. 107 § 1 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy o ustroju, w zw. z art. 1 p.p.s.a. przez nieprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie skarżącej do organów Państwa i wyjaśnić wszelkie wątpliwości przedmiotowego postępowania.

65 W piśmie procesowym złożonym w dniu 23 września 2014 r. (data otrzymania odpisu skargi kasacyjnej – 7 lipca 2014 r.) IZ wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

66 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

67 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

68 Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl zdania drugiego powołanego przepisu nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

69 W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny.

70 W przypadku, gdy Sąd I instancji pominie w swym ponownym orzeczeniu wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, może to stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

71 Sąd pierwszej instancji tylko w wyjątkowych wypadkach może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pierwsza z tych sytuacji dotyczy zmiany stanu faktycznego. W judykaturze wskazuje się, że moc wiążąca wykładni NSA przestaje obowiązywać także w razie zmiany stanu prawnego. Oprócz dwóch powyższych sytuacji można odstąpić od zastosowania art. 190 p.p.s.a., z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).

72 Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a to oznacza, że Sąd I instancji związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to także, że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

73 W świetle regulacji zawartej w omówionym art. 190 p.p.s.a. nie może też budzić wątpliwości, że obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd II instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną w wcześniejszym orzeczeniu, nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn.. akt II GSK 830/13, Lex nr 1485567).

74 Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach tej skargi poddany został wyrok Sądu I instancji wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.

75 W poprzednim wyroku w sprawie II GSK 1224/12 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Instytucją Pośredniczącą był Samorząd Województwa [...] a nie Zarząd Województwa [...], co wynikało z Porozumienia nr KL/WM/2007/1 zawartego w dniu 22 czerwca 2007 r. pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego (IZ PO KL) a Samorządem Województwa [...] (IP). Z dołączonych do akt sądowych: kopii Porozumienia i aneksów doń, wynikało, że sporządzono 8 aneksów (k- 105 – 187 akt sąd). W aneksach nr 4 i 5 występuje jako Instytucja Pośrednicząca – Zarząd Województwa [...] (k- 131- 145 akt sąd.), z tym że nie wynika z tych dokumentów, aby doszło do zmiany instytucji pośredniczącej, gdyż także w późniejszych aneksach nr 6, 7, 8 jako IP występuje Samorząd Województwa [...]. Ponadto umowę ze stroną o dofinasowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zawarł Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. reprezentujący Samorząd Województwa [...] – Wojewódzki Urząd Pracy w O. jako Instytucję Pośredniczącą II stopnia (IW). Zapisy § 1 pkt 7 i 8 umowy nie mogły zmienić charakteru Instytucji Pośredniczącej – Samorządu Województwa [...], chociażby w świetle art. 5 pkt 3 u.z.p.p.r., według którego instytucją pośredniczącą jest organ administracji publicznej lub inna jednostka sektora finansów publicznych, której została powierzona, w drodze porozumienia zawartego z instytucją zarządzającą, część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, a nie jednostka organizacyjna organu bądź urzędu.

76 Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na aneksy nr 3 i 4 do porozumienia wskazał, że w dacie wydania decyzji przez Marszałka Województwa [...] organ ten był zobowiązany do odzyskiwania kwot o których mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), którego odpowiednikiem w ustawie o finansach publicznych z 2005 r. był art. 211.

77 Skutkowało to uznaniem przez Sąd I instancji, związany wykładnią NSA, że Marszałek Województwa [...] był upoważniony do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu kwoty dotacji przydzielonej Spółce ze środków unijnych. Wynikało to z przepisów: art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 w zw. z art. 5 pkt 3 u.z.p.p.r. w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa w zw. z § 17 ust. 2 Porozumienia z 22 czerwca 2007 r. i aneksów do tego porozumienia, począwszy od aneksu nr 3 z dnia 4 sierpnia 2009 r. Odzwierciedleniem powyższych zapisów były postanowienia umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zawartej przez Spółkę w dniu 17 grudnia 2008 r. –

78 jej § 13 w zw. § 19. O ile w umowie powtarza się wszystkie okoliczności wymienione w art. 211 ust. 1 u.f.p. powodujące zwrot pobranych środków, o tyle w Porozumieniu i aneksie nr 3 mowa jest o obowiązku odzyskiwania przez IP kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, a nie jak próbuje sugerować i ograniczyć ten obowiązek skarżąca do zwrotu kwot nienależnie pobranych przez beneficjenta (czyli jedynie do uregulowania art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p.), co także nie miałoby obejmować uprawnienia do żądania zwrotu kwot niekwalifikowalnych.

79 Natomiast zarzuty Spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego art. 104 i 98 k.c. oraz przepisów postępowania: art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., art. 190 p.p.s.a.,

80 art. 141 § 4 p.p.s.a. opierają się na bezpodstawnym założeniu (rozważonym już przez NSA w sprawie II GSK 1224/12), że Instytucją Pośredniczącą był Zarząd Województwa [...], który nie był uprawniony do umocowania IW do odzyskiwania środków uznanych za niekwalifikowalne.

81 Dlatego nie można podzielić argumentacji skarżącej kasacyjnie, że Naczelny Sąd Administracyjny, a za nim Sąd Wojewódzki nie wypowiedziały się w kwestii umocowania i jego zakresu dla Marszałka Województwa [...] udzielonego jakoby przez Zarząd Województwa [...], gdyż w niniejszej sprawie nie występowała taka zależność między tymi podmiotami (NSA wyraźnie wskazał, że Marszałek reprezentował Samorząd Województwa i był umocowany do odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych w rozumieniu ustaw o finansach publicznych z 2005 r. i 2009 r.). Spółka zaś próbowała na tej błędnej tezie formułować nowe zarzuty kasacyjne, nadmiernie zawężając wykładnię prawa dokonaną przez NSA w sprawie II GSK 1224/12 i tym zakres jej związania przez WSA. Należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wyrok WSA wydany w sprawie V SA/Wa 2465/11, rozstrzygał w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Rozwoju Regionalnego. Zarzuty te dotyczyły zarówno właściwości organu do wydania decyzji w kontrolowanej sprawie, jak i zakresu umocowania tego organu. Wobec przesądzenia powyższych kwestii, w świetle art. 190 in fine stanowisko Spółki należało uznać za niedopuszczalne.

82 Zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 1224/14 wykładnia prawa, jak zaznaczono, wiązała w tej sprawie zarówno Sąd I instancji, jak i strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych, powołując się jedynie na fakt, że takich zarzutów jak w obecnej skardze kasacyjnej nie podnosiły w skardze do WSA. W tej sprawie istotne jest to, że wykładnia NSA w sprawie II GSK 1224/12 obejmowała również zagadnienia zgłoszone przez Spółkę w rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Zatem w tym zakresie został wyłączony w postępowaniu przed WSA art. 134 § 1 p.p.s.a.

83 Odnosząc się do dalszych zarzutów, najpierw naruszenia przepisów postępowania, należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej podniesiono uchybienie art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art.1 p.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie działalności organów obu instancji pod względem zgodności ich działalności z prawem. Przepis art. 184 Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Przepis ten określa zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Rozwinięciem tej zasady są uregulowania p.p.s.a. oraz art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Przepis art. 1 p.p.s.a. określa zakres sprawy sądowoadministracyjnej, stanowiąc, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).

84 Z kolei art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jednakże mimo, że art. 1 p.p.s.a., a także art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych mają charakter ustrojowy i bezpośrednio nie podpadają pod żadną z dwóch podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., toz uwagi na fakt, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 748/11, Lex nr 12439680, z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/12, Lex nr 1449882 i powołane w nim orzecznictwo), o ile zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. lub art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych powiązany jest z innymi przepisami procesowymi (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1375/09, Lex nr 582850, wyroki NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 277/07, Lex nr 481336; z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 70/12, Lex nr 1166069, z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2075/13, Lex nr 1456978).

85 Skarżąca w zarzucie sformułowanym w pkt 2 lit. e) nie powiązała naruszenia powyższych przepisów z żadnym innym przepisem i dlatego w takiej formie nie mogły być podstawą tego zarzutu.

86 Na marginesie należy zauważyć, że Spółka w skardze do WSA podnosiła jedynie zarzuty dotyczące właściwości organu, Sąd jednak w myśl zasady wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. skontrolował decyzję i zastosował środki przewidziane ustawą.

87 Z kolei w zarzucie pkt 2 lit. f skargi kasacyjnej Spółka naruszenie wyżej wskazanych przepisów postępowania powiązała z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a., w kontekście, że postępowanie nie było prowadzone w taki sposób, aby pogłębiało zaufanie strony do organów Państwa i aby zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości tego postępowania. Biorąc pod uwagę, że w zarzucie podniesiono naruszenie przepisów k.p.a. oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej, Spółka uważała, że WSA zaakceptował decyzje obarczone takimi wadami, gdyż najpierw powinien zostać rozpatrzony zawisły przed sądem powszechnym spór co do realizacji zawartej umowy, a dopiero wówczas powinna być ewentualnie wydana decyzji w przedmiocie zwrotu. Organ zaś, powołując się na art. 211 u.f.p. w nieuprawniony sposób w jednej decyzji rozstrzygnął o przesłankach powodujących zwrot dotacji przez stronę, określił wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz wysokość odsetek. Sąd zaś to stanowisko bezpodstawnie zaakceptował.

88 Należy zauważyć, że na tle art. 207 ustawy o finansach publicznych 2009 r. (odpowiednika art. 211 u.f.p. z 2005 r.) Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14, opubl. ONSAiWSA z 2015 r., z. 2, poz. 17, stwierdził, że "Działania instytucji zarządzającej w razie zaistnienia jednej z wymienionych w art. 207 ust. 1 u.f.p. przesłanek zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu można podzielić na dwa etapy. Przepis art. 207 ust. 8 tej ustawy przyznaje odpowiedniej instytucji (np. zarządzającej) uprawnienie do żądania zwrotu środków lub do wyrażenia zgody przez beneficjenta na pomniejszenie kolejnych płatności, wyznaczając mu 14-dniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania. W razie niezwrócenia dofinansowania, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. i skorelowanym z nim art. 207 ust. 9 u.f.p., do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi stosuje się tryb administracyjnoprawny zwieńczony wydaniem indywidualnego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna.". Zatem ocena podstaw zwrotu, z czym wiąże się ocena realizacji umowy oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi następuje w jednym postępowaniu administracyjnym, nawet wtedy, gdy chodzi o ustalenie i nałożenie korekty finansowej, która to sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

89 Wobec powyższego zarzut ten należało uznać za nieuzasadniony.

90 Z zarzutem tym powiązany jest zarzut naruszenia art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez przyjęcie w jednym rozstrzygnięciu, że Spółka wykorzystała przekazane środki z naruszeniem procedur oraz wyznaczono kwoty do zwrotu i daty, od których biegną odsetki.

91 Przede wszystkim należy zauważyć, że art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p. nie był podstawą rozstrzygania Ministra Rozwoju Regionalnego, który przyjął, że podstawą zwrotu pobranych środków był art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co zostało zaakceptowane przez WSA (W przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 (pkt 2), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 3) - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4.). Żądanie od beneficjenta zwrotu środków przez instytucję zarządzającą następuje wskutek stwierdzenia przez organ wystąpienia jednej z przesłanek z art. 211 ust. 1 u.f.p., co wynikało także z § 13 ust. 1 i 3 umowy o dofinansowanie (zapis zgodny z art. 209 ust. 2 pkt 8 u.f.p. – umowa powinna zawierać m.in. warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny). Konsekwencją powyższego uregulowania był art. 211 ust. 4 u.f.p., mówiący, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

92 W niniejszej sprawie procedura ta została wyczerpana przez organ, a Spółka dokonując zwrotu pobranej kwoty 69.046 zł w dniu 2 września 2010 r. potwierdziła stanowisko IW. Podziału zwróconej kwoty na należność główną i odsetki za zwłokę dokonano prawidłowo na podstawie art. 55 O.p. (Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. - § 1; Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.- § 2) w zw. z art. 211 ust. 5 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.f.p.

93 Zatem i zarzut powyższy należało uznać za nieuzasadniony.

94 W konsekwencji za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało uznać także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji pomimo istnienia naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mimo że Spółka nie powiązała tego zarzutu z naruszeniem jakichkolwiek przepisów, to mając na uwadze konstrukcję skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie, należało zarzut ten odnieść do naruszeń przepisów wskazanych w pkt 1 petitum skargi.

95 Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Powołane przepisy