Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., II GSK 1810/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., II GSK 1810/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. w C., Francja od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 492/12 w sprawie ze skargi L. w C., Francja na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 492/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę L.E. z siedzibą w C., F. (dalej: zgłaszający sprzeciw, wnioskodawca, skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego RP (w skrócie: UP) z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy [...].

3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

4 W dniu [...] stycznia 2008 r. do UP wpłynął sprzeciw L.E. z siedzibą w C., Francja wobec decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2006 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny E. o numerze [...] z pierwszeństwem od [...] maja 2004 r. na rzecz D. S.A. z siedzibą w R. (dalej: uprawniony, uczestnik postępowania). Sporny znak towarowy przeznaczony został do oznaczania towarów zawartych w klasie 3 klasyfikacji nicejskiej, a mianowicie: olejki aromatyczne, kosmetyczne, kosmetyki do brwi, preparaty do demakijażu, dezodoranty osobiste, perfumy, wody kolońskie, toaletowe, zestawy kosmetyków, lakiery do paznokci i do włosów, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, mydła toaletowe, przeciwpotowe, dezodorujące, do golenia, pomadki do ust, puder kosmetyczny oraz szampony. Zastrzeżono dla znaku barwy: czarny, purpurowy biały. Powyższa decyzja została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...].

5 Jako podstawę prawną sprzeciwu powołano art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: jako "p.w.p.").

6 W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że wnioskodawca jest uprawnionym z ochrony międzynarodowego znaku towarowego słowno - graficznego E. L. o numerze [...], który to znak przeznaczony został m.in. do oznaczania towarów zawartych w klasie 3 klasyfikacji nicejskiej, a mianowicie: mydeł, produktów perfumeryjnych, olejków eterycznych, kosmetyków, płynów do włosów oraz past do zębów. Zaakcentowano, że przeciwstawiony znak towarowy jest przedstawiony w oryginalnej i wyróżniającej się formie słowno-graficznej. W prostokącie o jasnym tle znajduje się, podkreślony pogrubioną obłą linią wyraz E. pisany dużymi drukowanymi literami. Drugi element słowny L. zapisany jest niedużą czcionką, znajduje się w dolnej części znaku, pod linią podkreślającą wyraz E., dominujący w tym znaku. Zdaniem skarżącego, podobne rozwiązanie słowno-graficzne występuje w spornym znaku E. Zdaniem zgłaszającego sprzeciw, na płaszczyźnie wizualnej podobieństwo rozwiązań graficznych obu oznaczeń oraz dominujących elementów słownych wystarcza, aby przesądzić o podobieństwie wizualnym kolidujących oznaczeń. W ocenie wnioskodawcy, w płaszczyźnie fonetycznej, elementy dominujące dla przeciętnego odbiorcy będą miały podobne brzmienie.

7 Uprawniony do prawa ochronnego uznał sprzeciw za bezzasadny.

8 Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] oddalił sprzeciw. Decyzja została wydana na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ dokonując oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w pierwszej kolejności poddał ocenie podobieństwo samych towarów. Porównywane w sprawie znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania w znacznej mierze towarów identycznych, a w pozostałym zakresie towarów podobnych. Wszystkie wymienione dla porównywanych znaków towary służą do pielęgnacji i utrzymywania higieny oraz urody ciała, a także mają na celu uzyskanie odpowiedniego zapachu skóry. Oznacza to, że towary oznaczane porównywanymi znakami towarowymi zaspokajają takie same potrzeby potencjalnych klientów.

9 Dokonując oceny podobieństwa oznaczeń UP podkreślił, że sporny znak towarowy E. oraz przeciwstawiony znak towarowy E. L. są znakami słowno-graficznymi. W całościowym wrażeniu wywieranym przez te znaki dominują elementy słowne, gdyż przykuwają uwagę odbiorcy, mają fantazyjny charakter, a nadto zastosowano w nich grafikę pozbawioną charakterystycznych elementów, odwołujących się do konkretnych desygnatów. W znaku spornym elementem graficznym jest dwubarwne tło, podzielone kolorystycznie w sposób niesymetryczny. W przeciwstawionym znaku elementem graficznym, który można dostrzec w sposób natychmiastowy jest nieregularna linia oddzielająca dwa wyrazy użyte w znaku. W ocenie organu, pomimo zastosowania w powyższych znakach elementów graficznych, występujące elementy słowne należy uznać za wyraźne, dobrze widoczne i nie ulegające w odbiorze zniekształceniom, które mogłyby pojawić się w związku z zastosowaniem szczególnie niestandardowej czcionki lub nachodzącymi na wyrazy elementami graficznymi. Według UP, wizualnie elementy będą postrzegane zgodnie z zapisem, a więc z uwzględnieniem wszystkich podobieństw i różnic wynikających z zastosowania określonych liter tworzących wyrazy E. oraz E. L. Zdaniem organu, wyrazy E. oraz E. różnią się od siebie. Wynika to przede wszystkim z wyraźnie różnej, a przez to łatwo dostrzegalnej długości wyrazów. Różnice te nie zostaną zneutralizowane na płaszczyźnie fonetycznej. Wyrazy te, czy to odczytywane zgodnie z zapisem, czy jako "ekspans" oraz "ekspansajens" różnią się użytymi głoskami, długością słów oraz ilością sylab. Wbrew natomiast twierdzeniu wnoszącego sprzeciw pozostałe elementy użyte w znakach nie upodabniają powyższych znaków towarowych do siebie. W ocenie organu, w całościowym wrażeniu znak przeciwstawiony będzie w głównej mierze (nawet jeśli zastosowano w nim wyblakłe tło w kształcie etykiety) postrzegany jako oznaczenie dwuwyrazowe, w którym użyto stosunkowo długich wyrazów oddzielonych linią. W znaku tym dominują elementy słowne. Całość znaku utrzymana jest w tonacji niebieskiej, a kolor ten, jako jedyny został zastrzeżony dla tego znaku towarowego. Natomiast sporny znak towarowy zawiera dominujący, stosunkowo krótki element słowny E., wizualnie i fonetycznie dostatecznie różny od elementów słownych znaku przeciwstawionego. Elementy graficzne użyte w tym znaku towarowym, aczkolwiek mające znaczenie drugorzędne, nie nawiązują do znaku przeciwstawionego, a wręcz zwiększają dystans istniejący między porównywanymi znakami towarowymi. Użyte w znaku spornym tło oraz zastosowana kolorystyka nie świadczą o adaptacji elementów znaku przeciwstawionego. Natomiast umiejscowienie elementów słownych w dolnej części znaków oraz zastosowanie liter drukowanych nie jest charakterystyczne na tle występujących w obrocie innych znaków towarowych, a zatem nie można przypisać tym cechom szczególnego znaczenia.

10 W tym stanie rzeczy organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy o istnieniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, czy to bezpośredniego czy to pośredniego. Zdaniem UP, w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że pomimo podniesionych różnic takie ryzyko istnieje.

11 Zdaniem organu, konsument dobrze poinformowany, należycie uważny i ostrożny nie może pomylić tak rożnych znaków, także z uwagi na przytoczony powyżej charakter towarów. Analizowanie przeciwstawionych w niniejszej sprawie oznaczeń według ich cech wspólnych dowodzi zatem, że cechy te nie mogą prowadzić do pomylenia znaków, gdyż oznaczenia postrzegane jako całość wywołują odmienne wrażenie i nie kreują ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga wnioskodawcy nie jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że znaki: sporny i przeciwstawiony przeznaczone są do oznaczania towarów identycznych (w przeważającej mierze), albo towarów podobnych. Nie była to z resztą okoliczność kwestionowana w toku postępowania. Wszystkie towary służą do pielęgnacji i utrzymywania higieny oraz urody ciała, a także mają na celu uzyskanie odpowiedniego zapachu skóry.

13 Powyższa okoliczność wymuszała na UP stosowanie ostrzejszych kryteriów oceny podobieństwa tych oznaczeń jako, że im większy stopień podobieństwa towarów, tym wystarczył mniejszy stopień podobieństwa znaków, aby przyjąć istnienie niebezpieczeństwa konfuzyjnego wprowadzenia w błąd.

14 W ocenie Sądu I instancji, UP zastosował się do powyższej reguły.

15 Sąd I instancji wskazał, że produkty kosmetyczne, wyroby perfumeryjne są produktami powszechnie kupowanymi, w praktyce ważąca o ich nabyciu jest dla rozważnego, dobrze poinformowanego klienta, informacja o producencie oraz składzie. Towary te mają bowiem określony zapach i właściwości odpowiadające indywidualnym potrzebom klienta. Klient kupujący kosmetyk /perfumy dokonuje wyboru przemyślanego, zwracając niejednokrotnie uwagę również na dobór składników, tak aby działały np. na określone problemy skóry. Choć kosmetyki są produktami codziennego użytku, dobrami szybko zbywalnymi, okoliczność ta sama w sobie nie uzasadnia twierdzenia, że docelowy krąg odbiorców nie będzie przywiązywał uwagi bądź będzie przywiązywał niewielką uwagę do zakupu tego rodzaju towarów, jeśli zważyć że są to towary służące do ochrony, pielęgnacji, oczyszczania czy też upiększania ludzkiego ciała. Nie można zatem podzielić argumentacji skarżącego, że wymienione produkty (towary) są kupowane w sposób impulsywny, nieuważny.

16 Przy ocenie podobieństwa pozostających w kolizji znaków towarowych (obydwa znaki słowno-graficzne), uwzględniając przede wszystkim elementy dominujące w tych znakach, tj. elementy słowne E., UP, zgodnie z zasadą, że oceny podobieństwa znaków należy dokonywać w ich całokształcie, nie mógł pominąć – stanowiącej integralną część tych znaków towarowych grafiki determinującej ich aspekt wizualny, który jest szczególnie istotny w przypadku takich towarów jak kosmetyki. Urząd Patentowy RP nie mógł także zignorować, iż znak przeciwstawiony składa się z dwóch wyrazów: E. L. Zadaniem Sądu, organ dokonał pełnej, całościowej oceny obu znaków z poszanowaniem reguł wypracowanych na gruncie prawa polskiego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej ETS). Prawidłowo UP ocenił, że możliwość samego skojarzenia znaków ze względu na to, że posiadają wspólny człon "E." nie jest sama w sobie wystarczająca do stwierdzenia istnienia niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd. Nawet jeśli dominujące słowne elementy tych dwóch znaków towarowych zawierają takie same litery, to wykazują istotne różnice wizualne. Wspomniane elementy słowne składają się z różnej liczby liter. W konsekwencji w ramach wizualnej oceny całości omawianych oznaczeń organ słusznie uznał, że wywierane przez każde z tych oznaczeń całościowe wrażenie jest odmienne. Przeważające nad zbieżnościami różnice w znakach, w całościowym ich obrazie zdecydowały o wykluczeniu niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd. Słusznie organ przyjął, że dominujące są elementy słowne E. (sporny znak)/ E. (znak przeciwstawiony), czego zresztą skarżący nie zakwestionował. Wymowa tych znaków jest znacząco różna. Znak wnioskodawcy jest dłuższy i dźwiękowo zupełnie inny od znaku spornego. Powyższe znaki różnią się zasadniczo również w warstwie wizualnej. Odmienna jest kolorystyka i elementy graficzne. Zdaniem Sądu, wskazane różnice są znaczące; wpływają one bowiem ewidentnie na wygląd i brzmienie obu znaków, co w rezultacie prowadzi do łatwego odróżnienia obu znaków w obrocie.

17 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. E. z siedzibą w C., Francja wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

18 I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

19 1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez takie uzasadnienie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, które nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok;

20 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do zarzutów skarżącego, podnoszonych w skardze, stanowisku pisemnym oraz wygłoszonym podczas rozprawy, a dotyczących braku zastosowania przez Urząd Patentowy ostrzejszych kryteriów oceny podobieństwa oznaczeń ze względu na identyczność towarów porównywanych znaków towarowych;

21 3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do zarzutów skarżącego, podnoszonych w skardze, stanowisku pisemnym oraz wygłoszonym podczas rozprawy, a dotyczących dokonania przez organ oceny podobieństwa znaków towarowych pod kątem ich różnic;

22 4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak oparcia wyroku o ten przepis w sytuacji podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. z uwagi na brak wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie analizy poziomu uwagi przeciętnego konsumenta oraz analizy podobieństwa oznaczeń przy uwzględnieniu tylko części towarów, z pominięciem innych, dla których przeznaczone są porównywane znaki towarowe;

23 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niezakwestionowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy, co do braku podobieństwa spornych znaków towarowych w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nieprzeprowadzenia całościowej analizy podobieństwa przy uwzględnieniu wszystkich towarów i oddalenie skargi, mimo istnienia okoliczności świadczących o istnieniu podobieństwa porównywanych znaków towarowych w stopniu mogącym wprowadzić w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów, a w związku z tym przemawiających za uwzględnieniem skargi;

24 6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez UP przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 3 k.p.a.), polegającego na dokonaniu oceny podobieństwa znaków towarowych w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami i stanem faktycznym i oddalenie skargi;

25 7) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak oparcia wyroku o ten przepis w sytuacji podstaw do stwierdzenia, że organ wydał decyzję z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 8 i 9 k.p.a., ponieważ będąc zobowiązanym do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, nie przeprowadził w sposób właściwy oceny podobieństwa znaków towarowych;

26 8) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania (art.7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.), polegającego na dokonaniu oceny podobieństwa towarów i znaków towarowych w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami i stanem faktycznym sprawy i oddalenie skargi,

27 9) naruszenie art. 151 w związku z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. porzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo naruszenia przez UP art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. mającego wpływ na wynik sprawy i uzasadniającego uchylenie decyzji Urzędu Patentowego przez ten Sąd;

28 II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

29 1) naruszenie, art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi na decyzję Urzędu Patentowego, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

30 2) naruszenie art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w wyniku akceptacji wadliwie ustalonego stanu faktycznego przez Urząd Patentowy i uznania braku podobieństwa znaków towarowych.

31 W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania D. S.A. w R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania kasacyjnego.

32 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

33 Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

34 Natomiast w myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenie ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

35 Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zatem, w świetle powyższych przepisów, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd I instancji i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. Z omawianych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

36 W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

37 Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., za nietrafne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się ten Sąd przy wydawaniu wyroku oraz brak ustosunkowania się do zarzutów i twierdzeń skarżącego przedstawionych, zarówno w skardze, jak i podczas rozprawy w z dniu [...] czerwca 2012 r., kiedy to zostało złożone także pismo stanowiące załącznik do protokołu rozprawy. Wbrew temu, co zarzuca skarga kasacyjna, a co wynika z obszernego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji na potrzeby kontroli zaskarżonej decyzji ustosunkował się do zarzutów i twierdzeń skarżącego przedstawionych zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym złożonym w dniu [...] czerwca 2012 r. Sąd odniósł się do kwestii konieczności zastosowania ostrzejszych kryteriów oceny podobieństwa oznaczeń, jak i dokonania oceny podobieństwa znaków towarowych także pod kątem ich różnic. Nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska skarżącego nie jest samo przez się naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 412/12, Lex nr 1374780).

38 Ponadto należy podkreślić, że w świetle stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (opubl. ONSAiWSA 2010/3/39), art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawionego stanu sprawy Sąd I instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Jednocześnie podkreśla się, że naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. także wyroki NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1045/09, z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1956/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

39 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu kasacyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

40 Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1064/11, z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, opubl orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący właśnie próbuje za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zakwestionować ustalenia WSA.

41 Ponadto nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 2230/11, opubl orzeczenia.nsa.gov.pl).

42 Polemika z Sądem, co do akceptacji ustaleń poczynionych przez organ może być natomiast prowadzona z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami dotyczącymi postępowania (w skardze kasacyjnej powołano art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i 107 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uważa je za nieusprawiedliwione.

43 Przede wszystkim należy pamiętać, że postępowanie przed UP toczyło się w trybie postępowania spornego. Przepis art. 247 ust. 2 p.w.p. bowiem stanowi, że jeżeli zostanie złożony sprzeciw, uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Wówczas postępowanie w sprawie sprzeciwu toczy się według zasad zawartych w tytule VII p.w.p. – Postępowanie sporne. Według art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku (sprzeciwu) i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę lub osobę wnoszącą sprzeciw. Z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy to na stronach tego postępowania, tj. na wnoszącym sprzeciw i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Rolą organu, tj. Urzędu Patentowego jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności zaś dowodów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw lub uprawnionego. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania prawa i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska. We wniosku (sprzeciwie) należy ująć: wyraźnie określone żądanie, wskazanie podstawy prawnej oraz wskazanie środków dowodowych (art. 2551 ust. 3 pkt 3, 4, 5 p.w.p.).

44 Pomiędzy stronami postępowania spornego zachodzi więc swoisty stosunek procesowy, zbliżający to postępowanie do procesu cywilnego, nie zaś do postępowania administracyjnego.

45 Z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Ustawodawca w art. 255 ust. 4 p.w.p. zawarł ogólną zasadę postępowania spornego, która odróżnia to postępowanie od tego, dla którego wyłączną podstawą są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta wyznacza związanie Urzędu Patentowego granicami wniosku lub sprzeciwu oraz podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę lub osobę wnoszącą sprzeciw.

46 Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. wszystkich obowiązków Urzędu Patentowego wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności dotyczących zbierania dowodów. Nie wyklucza to oczywiście aktywności Urzędu Patentowego przy zbieraniu dowodów pod warunkiem, że mieszczą się one w ramach sprawy rozstrzyganej w postępowaniu spornym (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 114/06, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2077/11, opubl. orzenia.nsa.gov.pl).

47 Mając na uwadze zawężony – w odniesieniu do postępowania uregulowanego tylko Kodeksem postępowania administracyjnego - zakres obowiązków UP w postępowaniu spornym, co też wpływa na zakres kontroli dokonywanej przez WSA, który nie czyni samodzielnych ustaleń, a jedynie kontroluje prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ i kompletność zgromadzonego materiału dowodowego, należy przyjąć, że w omawianej sprawie Sąd I instancji bardzo starannie przedstawił ustalenia dokonane przez organ, a następnie szczegółowo wyjaśnił, dlaczego te ustalenia akceptuje. Sąd I instancji uznając, że rozstrzygnięcie UP było prawidłowe, słusznie oddalił skargę. Skarga podlega oddaleniu, jeśli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego ani materialnego. Sąd jest zobowiązany do oddalenia skargi, jeśli z przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego wynika, że kontrolowana decyzja została podjęta bez naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, względnie gdy stwierdzone uchybienia nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że w sprawie nie miały miejsca uchybienia przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji. Stanowisko to jest jasne i trafne.

48 Co do oceny zakresu towarów, UP porównał towary, objęte spornym znakiem towarowym jak i mu przeciwstawionym. Przy tym nie zawęził oceny identyczności i podobieństwa towarów tylko do ich części. Zauważyć należy, że WSA posługiwał się terminami: "produkty kosmetyczne, produkty perfumeryjne", które to pojęcia nie znajdowały się wykazie towarów objętych porównywanymi znakami. Sformułowania użyte przez WSA zbiorczo oznaczały towary, ujęte w wykazach towarów, dla których porównywane znaki towarowe przeznaczono. Towary (mydła, olejki aromatyczne, szampony do włosów, środki do czyszczenia zębów), których rzekomo nie uwzględnił w swojej argumentacji Sąd I instancji należą także do grupy produktów kosmetycznych.

49 Zwrócić należy uwagę, że jednocześnie kwestia identyczności i podobieństwa towarów nie była sporna.

50 Przy takim rozumieniu produktów kosmetycznych, produktów perfumeryjnych Sąd I instancji oceniając decyzję UP, dokonał analizy poziomu uwagi przeciętnego konsumenta w odniesieniu do całej grupy towarów objętej każdym ze znaków. Sąd I instancji, w ślad za UP, uczynił to prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2153/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl, pkt 37 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt T-355/02, opubl. curia.europa.eu).

51 Z kolei dokonując oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że na etapie postępowania spornego skarżący akcentował, ieelementem dominującym w porównywanych znakach były elementy słowne. Do takich wniosków doszedł także UP. Sąd I instancji kontrolując ocenę podobieństw obu oznaczeń, wskazał przyczyny, dla których uznał, że została ona dokonana przez UP w sposób pełny, całościowy z uwzględnieniem podobieństw i różnic w obu znakach, rozpatrzonych we wszystkich płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej, koncepcyjnej. Uwzględniono także grafikę i zastrzeżoną kolorystykę obu oznaczeń. Sąd wskazał, podobnie jak organ, że zbieżną cechą obu oznaczeń w zasadzie było tylko to, że słowo "E." stanowi początkowy człon słowa "E.", ale zdecydowanie dłuższego, inaczej wymawianego i do tego inaczej zapisanego. Elementy graficzne tylko zwiększały dystans między oznaczeniami.

52 Jednocześnie przy ocenie zastosowano ostrzejsze jej kryteria z uwagi, że porównywane znaki przeznaczone są dla oznaczania towarów w przeważającej mierze identycznych, a w pozostałej części – podobnych.

53 Sąd I instancji ocenił przedstawione przez UP zbieżności i różnice w porównywanych znakach i argumentację co do przeważających różnic między spornymi oznaczeniami. Jest ona logiczna i wyczerpująca. Sąd i organ wykazały, że składnik dominujący nie był w stanie sam zdominować wrażenia tego znaku towarowego, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, tak że wszystkie inne składniki tego znaku towarowego pozostałyby bez znaczenia w całościowym wrażeniu przez niego wywołanym. Aprobata stanowiska skarżącego zaś oznaczałaby, że UP musiałby pominąć różnice, które przeważały po porównaniu obu oznaczeń. Tym samym musiałby odejść od reguł oceny obu znaków wynikających z przepisów i orzecznictwa sądów polskich i TSUE, mimo że poszanowania tychże reguł domagał się skarżący.

54 Przy wykazanych różnicach słusznie organ zauważył, a czego WSA nie zakwestionował (gdyż skarga w ogóle tych kwestii nie podejmowała), że nie istniało także ryzyko pośredniego wprowadzenia odbiorców w błąd.

55 Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. należało uznać za bezzasadne.

56 Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi na decyzję UP, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, jest nieuzasadniony. Zakwestionowane przepisy są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie mogą być zaliczone do żadnej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych, podczas gdy art. 1 § 2 p.u.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej dokonywana jest przez sądy administracyjne z punktu widzenia legalności, tj. pod względem zgodności z prawem. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie naruszył tych przepisów, albowiem skontrolował, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji rozpoznał wszystkie zasadnicze zarzuty skargi. To, iż wnioski do jakich doszedł dokonując tego rozpoznania nie są zgodne z poglądami na ten temat skarżącego, nie może stanowić powodu do uchylenia zgodnego z prawem wyroku.

57 Następnego naruszenia prawa materialnego skarżący upatruje w niezastosowaniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wskutek akceptacji wadliwie ustalonego stanu faktycznego i uznania braku podobieństwa porównywanych oznaczeń. Z przedstawionych w skardze kasacyjnej wywodów w sposób jednoznaczny wynika, że powołując podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie "subsumcji", tj. wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada ustalonej hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zarzutu prawa materialnego może być zatem dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu.

58 Taka sytuacja, w której strona skarżąca usiłuje zwalczać ustalenia faktyczne zarzutem naruszenia prawa materialnego również nie mogła odnieść pożądanych skutków.

59 Z przedstawionych powodów, uznając skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.